İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/164 K.2019/671

Mahkememizde görülmekte olan Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilleri tarafından, ortağı bulundukları ... Tic. A. Ş.'nin 18.03.2018 tarihinde yapılan Genel Kurul toplantısında şerh düştüklerini, bir uzman refakatinde davalı şirket merkezinde türk ticaret kanununun 437. maddesi anlamında bilgi alma ve inceleme haklarını kullanmalarına olanak tanınması, incelemenin selameti ve kısa sürede sonuçlanması bakımından, bilanço alt hesaplarına ilişkin dökümler 1.000 sayfadan fazla olacağı için 25 adet belgenin birer örneğinin bir dizi pusulasına bağlanarak PDF formatında CD halinde davalı Şirketçe inceleme sırasında hazır bulundurulmasını talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; şirketin faaliyet raporunda, faaliyet dönemine ilişkin Şirketle ilgili genel bilgiler, yönetim organı üyeleri ile üst düzey yöneticilere sağlanan mali haklar, şirketin araştırma ve geliştirme çabaları, şirket faaliyetleri ile bunlara ilişkin önemli gelişmeler, şirketin finansal durumu ve bilançosu, ayrıntılı gelir tablosu, riskler ve yönetim organının değerlendirilmesi, konularında açıklamalar yapıldığını, bu belgelerin davacılara da tebliğ edildiğini ve davacıların, Türk Ticaret Kanununun 437. maddesinde sayılan bu bilgileri en geniş şekilde elde ettiklerini, ...

25. Noterliğinden keşide edilen ... tarihli ihtarname kapsamında bir dizi pusulası ekinde 100.10.001 numaralı TL. Kasası Hesap Dökümü, 102 numaralı Bankalar Hesabı Dökümü, 191 numaralı İndirilecek K.D.V.

Hesabı Dökümü, 331 numaralı Ortaklara borçlar hesabı dökümü, 335 numaralı personele borçlar hesabı dökümü, 500 numaralı Sermaye Hesabı Dökümü, 740 numaralı Hizmet Üretim Maliyeti Hesabı Dökümü ve 770 numaralı Genel Yönetim Giderleri Hesabı Dökümünün CD halinde davacılara verildiğini, bu belgelerin inceleme ve bilgi alma hakkını karşıladığını, davacıların da belirttiği gibi taraflar arasında çok sayıda dava bulunması nedeninin bilgi hakkının kullanılmasındaki kısıtlama değil, ortaklar arasındaki husumet olduğunu, davacıların gayesinin bilgi alma haklarını kullanmak değil, husumet besledikleri şirket yönetimine rahatsızlık vermek olduğunu,

esasen davacıların bilgi alma haklarını yeterli ölçüde kullandıklarını, kendilerine daha fazla bilgi verilmesinin ticari sırların açıklanması, korunmasının ihlali ve Şirket menfaatlerinin tehlikeye girmesi sonucunu doğuracağını, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2015/13764 E. ve 2017/1654 K. sayılı kararının da bu doğrultuda olduğunu, davacı ...'ın yerinde inceleme kararlarına rağmen Şirketlere ait evrakları çantasına koyarak dışarı çıkarmaya çalıştığını, bu güne kadar elde etmiş olduğu bilgileri şirketler aleyhine kullanagelmiş olduğunu beyanla; davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

TAHKİKAT, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizce delillerin ibrazını müteakip celbi gereken deliller de celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.

Mahkememizce; TTK 437 maddesi kapsamında davalı şirketçe davacının bilgi alma veya inceleme hakkının karşılanıp karşılanmadığı, anılı madde çerçevesinde bilgi alma veya inceleme hakkının şartlarının oluşup oluşmadığı hususlarında somut bilgi ve inceleme talebine ilişkin hususlarla ilgili ayrıntıya yer verilmeksizin genel kapsamda bulunarak rapor ibraz edilmesi maksadıyla mali müşavir YMM ... marifetiyle inceleme icra edilerek konuya ilişkin 24/06/2019 tarihli rapor teminle dosyamız arasına alınmıştır.

Bilirkişi anılı raporlarında özetle;

"6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun "Bilgi Alma ve İnceleme Hakkı" başlıklı 437. maddesi;

"(1)Finansal tablolar, konsolide finansal tablolar, yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporu, denetleme raporları ve yönetim kurulunun kâr dağıtım önerisi, genel kurulun toplantısından en az onbeş gün önce, şirketin merkez ve şubelerinde, pay sahiplerinin incelemesine hazır bulundurulur. Bunlardan finansal tablolar ve konsolide tablolar bir yıl süre ile merkezde ve şubelerde pay sahiplerinin bilgi edinmelerine açık tutulur. Her pay sahibi, gideri şirkete ait olmak üzere gelir tablosuyla bilançonun bir suretini isteyebilir.

(2)Pay sahibi genel kurulda, yönetim kurulundan, şirketin işleri; denetçilerden denetimin yapılma şekli ve sonuçları hakkında bilgi isteyebilir. Bilgi verme yükümü, 200. madde çerçevesinde şirketin bağlı şirketlerini de kapsar. Verilecek bilgiler, hesap verme ve dürüstlük ilkeleri bakımından özenli ve gerçeğe uygun olmalıdır. Pay sahiplerinden herhangi birine bu sıfatı dolayısıyla genel kurul dışında bir konuda bilgi verilmişse, diğer bir pay sahibinin istemde bulunması üzerine, aynı bilgi, gündemle ilgili olmasa da aynı kapsam ve ayrıntıda verilir. Bu hâlde yönetim kurulu bu maddenin üçüncü fıkrasına dayanamaz.

(3)Bilgi verilmesi, sadece, istenilen bilgi verildiği takdirde şirket sırlarının açıklanacağı veya korunması gereken diğer şirket menfaatlerinin tehlikeye girebileceği gerekçesi ile reddedilebilir.

(4)Şirketin ticari defterieriyle yazışmalarının, pay sahibinin sorusunu ilgilendiren kısımlarının incelenebilmesi için, genel kurulun açık izni veya yönetim kurulunun bu hususta kararı gerekir. İzin alındığı takdirde inceleme bir uzman aracılığıyla da yapılabilir.

(5)Bilgi alma veya inceleme istemleri cevapsız bırakılan, haksız olarak reddedilen, ertelenen ve bu fıkra anlamında bilgi alamayan pay sahibi, reddi izleyen on gün içinde, diğer hâllerde de makul bir süre sonra şirketin merkezinin bulunduğu asliye ticaret mahkemesine başvurabilir. Başvuru basit yargılama usulüne göre incelenir. Mahkeme kararı, bilginin genel kurul dışında verilmesi talimatını ve bunun şeklini de içerebilir. Mahkeme kararı kesindir.

(6)Bilgi alma ve inceleme hakkı, esas sözleşmeyle ve şirket organlarından birinin kararıyla kaldırılamaz ve sınırlandırılamaz ",hükmünü taşımaktadır.

2-Emsal Kararlar: İstanbul 2. Asliye Ticaret Sayın Mahkemesi, 22.06.2017 tarih ve 2017/347 E. ve 2017/776 K. sayılı kararı ile.

Davacının davalı şirketin ortağı olduğu, davacının birtakım bilgileri davalıdan talep ettiği, kendisine finansal tabloların gönderildiği, istenen diğer bilgilerin verilmediği, Genel Kurulda davacının talebini yinelediği, bir kısım taleplerinin reddedildiği, finansal tablolarla ilgili belgelerin gönderilmiş olduğunun tutanağa yazılı olduğu, uyuşmazlığın TTK'nun 437. maddesi gereğince bilgi alma ve inceleme hakkı koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında olduğu ve Genel Kurul tutanağı kapsamı dikkate alındığında davacı tarafça istenen bir takım belgelerin sağlanmadığı,

soruların doyurucu şekilde cevaplanmadığı görüldüğü hususlarını vurgulamış ve davanın kısmen kabulüne karar vermiştir. Bu kapsamda;

Yönetim Kurulu üyelerine ödenen ücretlerin dökümü, Avukatlara ödenen ücretlerin dökümü, 100 numaralı kasa ve alt hesaplarının dökümü, 102 numaralı banka ve alt hesaplarının dökümü, 120 numaralı alıcılar ve alt hesaplarının dökümü, 131 numaralı ortaklardan alacaklar ve alt hesaplarının dökümü, 191 numaralı indirilecek K.D.V. ve alt hesapların dökümü, 320 numaralı satıcılar ve alt hesaplarının dökümü, 331 numaralı ortaklara borçlar ve alt hesaplarının dökümü, 335 numaralı personele borçlar ve alt hesaplarının dökümü, 500 numaralı sermaye ve alt hesaplarının dökümü, 740 numaralı hizmet üretim maliyeti ve alt hesaplarının dökümü,

770 numaralı genel yönetim giderleri ve att hesaplarının dökümü, 2016 yılı içinde sermaye yapısını değiştiren Yönetim Kurulu kararlarının fotokopisi, Aylık ücret bordroları fotokopisi, belgelerin davalı Şirket merkezinde dizi pusulasıyla davacı tarafından belirlenecek 1 uzman refakate alınarak davacının bilgi alma ve inceleme hakkını kullanmasına, fazla talebin reddine karar vermiştir.

3-Davacının talep ettiği, davalı şirketin verdiği bilgi ve belgeler karşılaştırması ve davacının bilgi alma ve açıklama hakkını kullanması:

Davacılardan ..., 100'den fazla taşınmazı bulunan Şirketin faaliyetinin bu taşınmazları kiraya vermek olduğunu, müteveffa babaları tarafından kurulan Şirketin diğer hissedarlarının annesi ve iki kardeşi olduğunu, şirketin yönetimini ellerine geçiren kardeşlerinin, görevlendirdikleri silahlı veya silahsız güvenlik elemanları vasıtasıyla 2013 yılından beri Şirket Merkezine girmesine ve Şirketin işleyişiyle ilgili bilgi edinmesine engel olduklarını, finansal tablolarda itiraza uğrayan ve ek bilgi talep ettiği, toplantı tutanağına şerh olarak kaydettirdiği ve davalı Şirketçe cevapsız bırakılan noktaları 18 madde halinde listelediğini,

bu bilgilerin tarafına verilmesini, Şirket merkezine gidilerek verilecek bilgi ve belgelerin resmi defterlerle uyumlu olup olmadığını bir uzman eşliğinde denetlemeyi, bu denetleme esnasında Şirketin yevmiye, kebir ve muavin defterleri ile kapanış öncesi ayrıntılı mizan dökümünün hazır bulundurulmasını talep ettiğini, Bu bilgilerin;

Yönetim Kurulu üyelerine ödenen ücretlerin dökümü, Avukatlara ödenen ücretlerin dökümü, 100 numaralı kasa ve alt hesaplarının dökümü, 102 numaralı banka ve alt hesaplarının dökümü, 120 numaralı alıcılar ve alt hesaplarının dökümü, 131 numaralı ortaklardan alacaklar ve alt hesaplarının dökümü, 191 numaralı indirilecek K D V. ve alt hesapların dökümü, 320 numaralı satıcılar ve alt hesaplarının dökümü, 331 numaralı ortaklara borçlar ve alt hesaplarının dökümü, 335 numaralı personele borçlar ve alt hesaplarının dökümü, 500 numaralı sermaye ve alt hesaplarının dökümü, 740 numaralı hizmet üretim maliyeti ve alt hesaplarının dökümü,

770 numaralı genel yönetim giderleri ve alt hesaplarının dökümü, 2016 yılı içinde sermaye yapısını değiştiren Yönetim Kurulu kararlarının fotokopisi, Aylık ücret bordroları fotokopisi olduğunu savunmuştur.

Davalı Şirket, bu bilgileri PDF belge olarak hazırlamış, bir CD'ye yüklemiş ve Şirket Merkezinde elektronik ortamda davacının istifadesine sunmuştur. Davalı Şirketin, davacının talep ettiği bilgileri PDF belge olarak hazırlaması, bir CD'ye yükleyerek Şirket Merkezinde elektronik ortamda davacının istifadesine sunması, Türk Ticaret Kanununun 437. maddesi kapsamında bilgi alma ve açıklama talebinin karşılanması anlamına gelmeyeceğinden İstanbul 2. Asliye Ticaret Sayın Mahkemesinin 22.06.2017 tarih ve 2017/347 E. ve 2017/776 K. sayılı kararında vurgulandığı gibi;

Yönetim Kurulu üyelerine ödenen ücretlerin dökümü, Avukatlara ödenen ücretlerin dökümü, 100 numaralı kasa ve alt hesaplarının dökümü, 102 numaralı banka ve alt hesaplarının dökümü, 120 numaralı alıcılar ve alt hesaplarının dökümü, 131 numaralı ortaklardan alacaklar ve alt hesaplarının dökümü, 191 numaralı indirilecek K.D.V. ve alt hesapların dökümü, 320 numaralı satıcılar ve alt hesaplarının dökümü, 331 numaralı ortaklara borçlar ve alt hesaplarının dökümü, 335 numaralı personele borçlar ve alt hesaplarının dökümü, 500 numaralı sermaye ve alt hesaplarının dökümü, 740 numaralı hizmet üretim maliyeti ve alt hesaplarının dökümü,

770 numaralı genel yönetim giderleri ve alt hesaplarının dökümü. 2016 yılı içinde sermaye yapısını değiştiren Yönetim Kurulu kararlarının fotokopisi, Aylık ücret bordroları fotokopisi gibi belgelerin davalı Şirket merkezinde dizi pusulasıyla davacılar tarafından belirlenecek 1 uzman refakate alınarak davacıların bilgi alma ve inceleme haklarını kullanmasına imkan sağlanmasının uygun olacağı değerlendirilmiştir.

Takdir Sayın Mahkemeye ait olmak üzere raporum; bilgi alma ve inceleme hakkının karşılanmasında sistematik bir engelleme yapmadığı ve engelleme amacı taşımadığı görülmekle beraber davalı ... Tic. A. Ş.'nin, davacılar ... ve ...'ın bilgi alma ve inceleme haklarını bihakkın karşılayamadığı, bu bakımdan davacı taleplerinin yasal şartlarının oluştuğu'' şeklinde beyan ve mütalaa ettiği görülmüştür.

Dava, bilgi alma hakkının kullanılmasına ilişkindir. Türk Ticaret Kanunu'nun 437. Maddesinde;

"(1) Finansal tablolar, konsolide finansal tablolar, yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporu, denetleme raporları ve yönetim kurulunun kâr dağıtım önerisi, genel kurulun toplantısından en az onbeş gün önce, şirketin merkez ve şubelerinde, pay sahiplerinin incelemesine hazır bulundurulur. Bunlardan finansal tablolar ve konsolide tablolar bir yıl süre ile merkezde ve şubelerde pay sahiplerinin bilgi edinmelerine açık tutulur. Her pay sahibi, gideri şirkete ait olmak üzere gelir tablosuyla bilançonun bir suretini isteyebilir.

(2) Pay sahibi genel kurulda, yönetim kurulundan, şirketin işleri; denetçilerden denetimin yapılma şekli ve sonuçları hakkında bilgi isteyebilir. Bilgi verme yükümü, 200 üncü madde çerçevesinde şirketin bağlı şirketlerini de kapsar. Verilecek bilgiler, hesap verme ve dürüstlük ilkeleri bakımından özenli ve gerçeğe uygun olmalıdır. Pay sahiplerinden herhangi birine bu sıfatı dolayısıyla genel kurul dışında bir konuda bilgi verilmişse, diğer bir pay sahibinin istemde bulunması üzerine, aynı bilgi, gündemle ilgili olmasa da aynı kapsam ve ayrıntıda verilir. Bu hâlde yönetim kurulu bu maddenin üçüncü fıkrasına dayanamaz.

(3) Bilgi verilmesi, sadece, istenilen bilgi verildiği takdirde şirket sırlarının açıklanacağı veya korunması gereken diğer şirket menfaatlerinin tehlikeye girebileceği gerekçesi ile reddedilebilir.

(4) Şirketin ticari defterleriyle yazışmalarının, pay sahibinin sorusunu ilgilendiren kısımlarının incelenebilmesi için, genel kurulun açık izni veya yönetim kurulunun bu hususta kararı gerekir. İzin alındığı takdirde inceleme bir uzman aracılığıyla da yapılabilir.

(5) Bilgi alma veya inceleme istemleri cevapsız bırakılan, haksız olarak reddedilen, ertelenen ve bu fıkra anlamında bilgi alamayan pay sahibi, reddi izleyen on gün içinde, diğer hâllerde de makul bir süre sonra şirketin merkezinin bulunduğu asliye ticaret mahkemesine başvurabilir. Başvuru basit yargılama usulüne göre incelenir. Mahkeme kararı, bilginin genel kurul dışında verilmesi talimatını ve bunun şeklini de içerebilir. Mahkeme kararı kesindir.

(6) Bilgi alma ve inceleme hakkı, esas sözleşmeyle ve şirket organlarından birinin kararıyla kaldırılamaz ve sınırlandırılamaz. " denilmektedir.

Davacı TTK 437.maddesi kapsamında bilgi alma hakkının kullanılmasının mahkemece izin verilmesini talep etmekte olup, davalı taraf ise davacının bu talebinin kabul edilerek istediği hususların CD'ye kaydedilerek şirkete ait televizyon ekranında davacıya gösterilmek suretiyle bilgi alma hakkının kullandırıldığını iddia etmektedir.

Davacının bilgi alma hakkını kullanmak istediği hususlarda herhangi bir yazılı döküman sunulmadan ve bu dökümanlar üzerinde yeteri kadar sürede fiziki olarak incelenen imkanı tanınmadığından yoğun muhasebe kayıtları içeren 1000 sayfaya aşkın dökümün televizyondan CD 'nin gösterilmesi şeklinde bilgi alma hakkının kullanıldığı söylenemeyeceğinin hayatın olağan akışına aykırı olduğundan davacının bilgi alma hakkının aşağıdaki şekilde kullandırılmasına karar vermek gerekmiştir.

Mahkememizce icra edilen yargılama ve tekmil dosya münderecatından edinilen vicdani kanaat gereğince; davanın kabulü ile. TTK'nun 437 maddesi kapsamında davacı tarafa talebi doğrultusunda bilgi ve alma ve inceleme hakkı tanınarak davalı ... Ticaret A.Ş'nin; avukatlara ödenen ücretlerin dökümü, şirket ile ...

A.Ş. arasındaki kira sözleşmesinin kopyası ve tahsilatların dökümü,... 'ın sahibi olduğu şirketlerle olan işlemlerin dökümü, 31/12/2018 tarihli kapanış öncesi ayrıntılı mizan dökümünün bir sureti, mukayese amacıyla 31/12/2017 tarihli kapanış öncesi ayrıntılı mizan dökümünün bir sureti, Kasa ve alt hesaplarının dökümü(100 ve alt hesaplan), bankalar ve alt hesaplarının dökümü(102 ve alt hesapları), alıcılar ve alt hesaplarının dökümü(120 ve alt hesapları), ortaklardan alacaklar ve alt hesaplarının dökümü (131 ve alt hesaplan), indirilecek K.D.V. ve alt hesaplarının dökümü (191 ve alt hesapları),

satıcılar ve alt hesaplannın dökümü(320 ve alt hesaplan), ortaklara Borçlar ve alt hesaplannın dökümü(331 ve alt hesapları), personele Borçlar ve alt hesaplarının dökümü(335 ve alt hesapları), alınan sipariş avansları ve alt hesaplarının dökümü(340 ve alt hesaplan), sermaye ve alt hesaplannın dökümü(500 ve alt hesapları), hizmet üretim maliyeti ve alt hesaplarının dökümü(740 ve alt hesapları), genel yönetim giderleri ve alt hesaplarının dökümü(770 ve alt hesaplan), diğer tüm ana ve alt hesapların dökümü, 2018 yılı içinde sermaye yapısını değiştiren yönetim kurulu kararlannın fotokopisi,

2018 yılma ait işlemleri gösteren muavin dökümünün pdf olarak dijital sureti, ortaklar pay defterinin 2018 yılında işlem gören sayfalarının fotokopisi, imar barışı kapsamında başlatılan işlemler ve yapılan ödemelere ilişkin dökümler, aylık ücret bordrolarının örneğinden ibaret belgelerin birer örneğinin dizi pusulasına bağlanarak PDF formatında CD olarak davacıya verilmesine ve CD'nin davacı yanın yanında bulunduracağı bir mali müşavir marifetiyle en fazla bir günlük süre içerisinde sadece kontrol edilmesine şirket merkezinde imkan tanınmasına,

mahallinde uzman marifetiyle inceleme yapılması hususunda davacı vekilinin beyanı nazara alınarak karar tesisine yer olmadığına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulması cihetine gidilmiştir.

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...