İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/737 K.2021/463

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin soğuk şoklama yapılmış kiraz ürünlerinin Çin Shangay'a taşımacılığı konusunu direkt uçuş ile gerçekleşmesini davalı şirkete bildirmelerine rağmen uçuşun Bişkek aktarmalı yapılması ile Shangai'a varış saatinde bir buçuk saatlik bir gecikmenin olması ile ürünün zayi olduğunu bildirdiğini, 29.07.2018 tarihinde direkt uçuş ile gitmesi konusunda verilen talimatın dikkate alınmadığını, zararın ve uygunsuzlukların 01.08.2018 tarihinde davalı yana bildirdiğini, kiraz ihraç edilen şirketlerin ödemiş oldukları üç ayrı müşterinin toplam 12.000 $ 'ın iadesini talep ettiklerini açıkladıklarını,

müvekkili şirketin bu ürünleri ihraç edebilmek 4.000 TL gümrük vergisi, depolama bedeli vb giderler de yaptığını, ürünün zayi olmasındaki tek etkenin yaşanılan bir buçuk saatlik gecikme olduğunu, davanın kabulü ile müvekkilinin uğramış olduğu 12.000 USD ve 4000 TL zararın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faiziyle birlikte davalı şirketten tahsili ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının ürünlerini taşıma işleminde direkt uçuş olmadığı yönündeki beyanlarının yanıltıcı olduğunu, uçağın Bişkek'i uğrak yeri yaptığını, yükün burada başka bir uçağa alınmadığını ve taşımanın tek bir uçakla gerçekleştiğini, davacı tarafın taşımada aktarma yapıldığını ve paletlerin kırıldığını iddia ettiğini, taşıma sırasında aktarmanın söz konusu olmaması ile paletlerin kırılmasının da müvekkilinin sorumluluğunda olmadığını, fiili taşıyıcı ... ile de bu konuya ilişkin yapılan görüşmelerinde hiçbir şekilde aktarmanın söz konusu olmadığını Bişkek havalimanında bunun teyit edilmiş olduğunu,

taşıma süresi taahhüt edilmediğini, davacı tarafın müvekkiline navlun borcunu ödemediğini bu konu ile ilgili İstanbul Anadolu İcra Müdürlüğünde davacı şirket aleyhine icra takibi başlattıklarını , davaya konu taşımayı ... kargo uçakları ile yapıldığından aktarma olmayacağı taahhüdü ile bu uçuşun gerçekleştiği ve fiili taşıyıcının ... olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

DELİLLER, TAHKİKAT VE GEREKÇE

Dava, davalı yanın dikkat ve özen yükümlülüğünü yerine getirmediğinden bahisle doğduğu iddia edilen 12.000 USD ve 4.000,00-TL maddi zararın tazmini istemine ilşkindir.

Mahkememizce celbi gerekli deliller de toplanarak bilirkişi raporu alınmıştır.

Dosya kapsamına alınan 31/08/2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle;

"... Dava konusu ürünlerin nakliye ve taşıma sırasında ısının 2 derecenin üzerine çıkmaması gerektiği,

Hava yük senedinde 2-8 derece arası taşıma yapılması gerektiği hususunun işlendiği,

Hava yük senetlerinin direk taşımaya işaret ettiği, yükün araçtan indirilmeden bir duraklama yerinde durmasının direk taşıma şartını ihlal etmediği, taşıma senetlerinde yükün direk taşınması, belli gün veya sürede taşınması, belli bir teslim tarihi gibi taahhüt içermediği,

Davacının malların bedellerini iade talebi ile karşılaştığını belirtmekle ise de iade ettiğini söylemediği,

Davacının üç ayrı ihracat için davalı İstanbul-Shanghai/Çin havayolu taşıması konusunda anlaştığı,

Taşımada 1999 Montreal Konvansiyonu sorumluluk hükümlerine göre tazminat ve sorumluluk irdelemesi yapılması gerektiği,

Davalının üç ayrı taşıma için üç ayrı taşıma senedi düzendiği ve senet içeriğine göre +2-+8 derecede yüklerin taşınması taahhüt edildiği,

AWB-Senet içeriğinde belirtilen sıcaklık derecelerinin taşınan emtianın soğuk şoklanmış emtia olması sebebi ile yüke uygun olmadığı yüke uygun olmayan taşıma sıcaklığı talimatının sonuçlarından gönderenin sorumlu olduğu,

Yükün beş kg net miktarlı paketlerde ambalajlanmasının taşınan emtia için uygun ambalaj şekli olduğu, zararda ambalaj kusurunun etkisinin bulunmadığı,

Senedi taşıyıcı düzenlese bile senet içeriği hükümlerden gönderen taşıtanın sorumlu olduğu,

Bu nedenle meydana gelen zarardan davalının sorumlu tutulamayacağı,

Tahsil ettiği ve iadesi müşterilerince istenen bu bedellerin iade edildiğinin belli olmaması karşısında; meydana gelen 12.000 USD zarar iddiası bakımından davacının zararından da dosya kapsamında sabit olmadığı,

Davacının ihracat için yaptığı gümrük ve sair Türkiye içinde yapılan masrafların uluslararası havayolu ile kargo taşımasında zayi kaynaklı zarar kalemleri arasında talep ve dava edilemeyeceği " yönünde mütalaada bulunulduğu görülmüştür.

Her ne kadar davacı taraf bilirkişi raporuna karşı beyanlarında ısı kayıtlarının getirtilerek incelenmesini talep etmiş ise de davacının, davasının dayanağı (temeli) olan bütün vakıaları (açık özetlerini) dava dilekçesinde bildirmekle yükümlü olduğu, davacının, dilekçeler aşamasından sonra (dilekçesinde bildirmediği) yeni vakıalar ileri sürmesinin, HMK’nın 141 inci maddesi uyarınca iddianın değiştirilmesi olup, ancak davalının rızası veya ıslah yolu ile mümkün olabileceği, HMK’nın 25 inci maddesi uyarınca;

hakimin, davacının dava dilekçesinde göstermediği vakıaları kendiliğinden gözetemeyeceği ve onları hatırlatabilecek hallerde dahi bulunamayacağı, bu açıklamalar ışığında davacı tarafın dava dilekçesinde zayiinin tek sebebi olarak aktarmalı uçuş nedeniyle gecikmeyi göstermiş iken bilirkişi raporuna beyan dilekçesi ile birlikte ısı kayıtlarının celbini talep ederek iddiasını genişlettiği ve davalı tarafın buna muvafakati olmadığı anlaşılmakla talep mahkememizce reddedilmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde yapılan taşımanın aktarmalı taşıma olmayıp direkt uçuş olduğu, hava yük senetlerinin de direkt taşımaya işaret ettiği, yükün araçtan indirilmeden bir duraklama yerinde durmasının direkt taşıma şartını ihlal etmediği, yüklerin başka bir araca aktarılmasının söz konusu olmadığı, davacı taraf her ne kadar ürünlerin geç teslim edildiğinden bahisle işbu davayı ikame etmiş ise de alınan bilirkişi raporunda da belirlendiği üzere taşıma senetlerinde yükün belli gün veya sürede taşınması, belli bir teslim tarihi gibi bir taahhütün bulunmadığı anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır