İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/170 K.2023/252

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı Vekili dava dilekçesinde özetle; davalıya ait ... plakalı araçlar ile ücret ödenmeksizin 09/05/2018-17/01/2019 ihlalli geçişler yapıldığını, geçiş ücretlerinin tahsili amacıyla borçlu hakkında .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı borçlunun yapılan icra takibine itiraz ettiğini beyanla itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ülke içinde ve ülke dışında yaptığını, bünyesinde büyük bir araç filosuna sahip olduğunu, müvekkili şirketin hem geçtiği tarihlerde hem de geçiş tarihinden itibaren 15 günlük zaman zarfında HGS-OGS kartlarındaki bakiyelerin yeterlilik arz etmesine rağmen ilgili ücretin tahsil edilmemiş olmasının müvekkilinin sorumluluğunda olmadığını, müvekkilinin kusurunu oluşturmayacağını, müvekkili şirketin araç bakiyelerinin geçiş yaptığı ve geçişten 15 gün sonraki zaman zarfında bakiyelerin dolu olduğuna dair dekontları mahkemeye sunduklarını beyanla davanın reddini savunmuştur.

DELİLLER , TAHKİKAT VE GEREKÇE

Dava; ihlalli geçişe dayalı olarak başlatılan icra takibine karşı yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

UYAP üzerinden yapılan inceleme sonucunda .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası ile ; davacı şirketçe davalı-borçlu aleyhine ödenmeyen geçiş ücretleri ve geçiş ücretlerine 6001 sayılı kanunun 30/5 maddesi uyarınca tahakkuk ettirilen geçiş ücretinin 4 katı tutarındaki gecikme cezası, işlemiş faiz ve KDV alacağı olmak üzere toplam 8.226,00 TL asıl alacak, 674,88 TL faiz -ticari yıllık , 121,48 TL KDV olmak üzere toplam 9.022,36 TL nin tahsili amacıyla 08.10.2018 tarihinde icra takibi başlatıldığı, davalının takibe itiraz ettiği görülmüştür.

Mahkememizce taraf delilleri toplanarak bilirkişi raporu alınmıştır.

Mahkememizce dosya kapsamına alınan Bilirkişi ... tarafından hazırlanan bilirkişi raporunda özetle;"...Provizyon red neden açıklamaları, sorgulama sayı sütunu ve ihlalli geçiş bildirim numaralı doğrultusunda, davacı tarafça davalıya ait araçların HGS / OGS hesaplarının geçişler esnasında sorgulanmış olduğu anlaşılmaktadır.

Gişelerde bariyer ve gişe görevlilerinin bulunduğu, bariyerin açılmaması nedeniyle araç sürücülerinin gişe görevlileri ile iletişim halinde kalacakları, ödemenin alınamadığı hususunda araç sürücüsünün bilgilendirilmeden, ihlalli geçiş bildirim formu araç sürücüsüne tebliğ edilmeden bariyerin açılmayacağı kanaatine varılmıştır. Açıklanan gerekçelerle gişedeki görevlinin varlığı gözetilerek davalı şirket araç sürücüleri durumundan (ücreti ödenmeyen geçiş) haberdar edildiği, olay günü itibariyle araç sürücülerine ihlalli geçiş bildiriminin yapılmış olduğu kanaatine varılmıştır.

Takip formundaki her bir ihlalli geçiş talebi, dosya kapsamına sunulan CD kayıtlarındaki geçişler ve sunulan fotoğraflar ile tek tek karşılaştırılmış,

Dosya kapsamındaki belgeler gözetilerek;

1.645,20 TL geçiş bedeli + 6.580,80 TL ceza bedeli = 8.226,00 TL asıl alacak + 674,88 TL işlemiş faiz + 121,48 TL faiz = 9.022,36 TL üzerinden takibin davalı ...Nak. Hay. Tar. İnş. Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti.adına devam edebileceği, (Davacı vekilince harca esas değer dava dilekçesinde 8.999,00 TL olarak belirlenmiştir.)

Davalı tarafça araçların HGS ürünlerine yapılan ödemelere ilişkin makbuzlar sunulmuştur. Sunulan makbuzlar arasında sadece takibe konu araçlar arasında yer alan ... plakalı araç için 19/11/2018 tarihinde 100,00 TL ödeme tespit edilmiştir. Her ne kadar ödeme ihlalli geçiş takip eden 15 günlük süre içerisinde ise de geçiş bedeli 134,25 TL olduğundan, yapılan ödemenin ihlalli geçiş bedelini karşılaması mümkün olmayacaktır. " şeklinde mütalaada bulunulduğu görülmüştür.

Dosya kapsamına alınan Bilirkişi ... tarafından hazırlanan bilirkişi ek raporunda ; kök rapordaki kanaatinin aynen devam ettiği yönünde beyanda bulunulduğu görülmüştür.

Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza,

genel hükümlere göre tahsil edilir. ...” hükmü düzenlenmişken 25.05.2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16.05.2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.

6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır.

Kanunun 30. maddesinin, 27.03.2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir.

Anayasa Mahkemesi'nin 18.01.2018 tarih, 2017/166 E. 2018/8 Karar sayılı kararında ".... İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır.

Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir.... kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir.

Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenerek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür.

Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır..." yönünde karar vermiştir. Bu durumda davalının ihlali sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır.

(İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi'nin 2018/1124 Esas, 2021/347 Karar sayılı ilamı)

Yargılama kapsamında toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda; ihlalli geçiş görüntüleri ile provizyon kayıtları incelenmek suretiyle hazırlanmakla ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli olan bilirkişi raporları ile tespit edildiği üzere, davalının sahibi olduğu araçlar ile davacıya ait ücretli otoyollardan HGS/OGS hesap bakiyesinde yeterli meblağ bulundurmadan çok defa ihalli geçiş yaptığı ve geçiş ücretlerini 15 günlük süre içinde ödemediği, bir kere yapılan kısmi ödemenin ise ihlalli geçiş bedelini karşılamadığı, yasa gereğince geçiş bedelinin 4 katı tutarında ceza bedelini de ödemekle mükellef olduğu,

ihlalli geçiş yapan araçların, ihlallerin yapıldığı tarihte davalıya ait olduğu hususunun tescil kayıtları ile sabit olduğu, bilirkişi raporunda tespit edilen tutarların davacı talebini aştığı, taleple bağlılık kuralı gereği geçiş ücreti ve 4 katı ceza bedeli toplamı 8.203,40 TL kadar davacı yanın davalı yandan alacaklı olduğu, davacı yanın takip dosyası ve dava kapsamında işlemiş faiz ve faizin KDV'si talepleri de bulunmakla; ihlalli geçişte bulunana bildirim yapma zorunluluğunun olmayışının geçiş ücreti ve ceza bedelinin talep edilebilmesine ilişkin olduğu ve ihlalli geçiş tarihi itibariyle faizin işlemeye başlayacağı anlamına gelmediği,

temerrüt faizi talep edilebilmesi için TBK'nun 117. maddesi uyarınca alacaklının ihtarı ile borçlunun temerrüde düşürülmesinin gerektiği, anılı hüküm uyarınca davalı yanın takip tarihinden önce temerrüde düşürüldüğü ispatlanamadığından davacı yanın alacağa işlemiş faiz ve faizin KDV'si taleplerinin yerinde olmadığı anlaşılmakla, davanın asıl alacak tutarı üzerinden kısmen kabulüne, alacak davalı tarafça belirlenebilir olmakla takibe yapılan haksız itiraz nedeniyle alacağına geç kavuşan davacı lehine %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine dair miktar itibari ile kesin olmak üzere aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır