İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/455 K.2022/618

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı Vekili dava dilekçesinde özetle; davalının ... ve ... plakalı araçlarla 27/10/2016-13/12/2016 tarihleri arasında ücret ödemeksizin, işletme hakkı müvekkili şirkette olan ... ndan ihlalli geçişler yaptığını, ihlalli geçişlerin ücretlerinin ödenmediğini bu nedenle müvekkilince davalı aleyhine ... İcra Dairesi'nin 2017/... Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalı tarafça takibe itiraz edilerek durdurulduğunu beyanla itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı tarafa usulüne uygun tebligat yapılmış, ancak davaya karşı cevap dilekçesi sunulmadığı görülmüştür.

DELİLLER, TAHKİKAT VE GEREKÇE: Dava; ihlalli geçişe dayalı olarak başlatılan icra takibine karşı yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

... İcra Dairesi'nin 2017/... Esas sayılı dosyası ile ; davacı tarafından davalı aleyhine icra takibi başlatıldığı, 2.408,45 TL Asıl alacak, 231,84 TL faiz ve 41,73 TL KDV olmak üzere toplam 2.682,02 TL'nin tahsilinin talep edildiği, davalı tarafça takibe itiraz edildiği ve takibin durduğu anlaşılmıştır.

İhlalli geçişlere ilişkin banka provizyon kayıtları ve araçların sahiplik durumuna ilişkin bilgiler celbedilerek bilirkişi raporu alınmıştır.

Mahkememizce dosya kapsamına alınan Bilirkişi ... tarafından hazırlanan raporda;

"

...

Rapor ekindeki listeye konu ... plakalı araçların 27.10.2016-13.12.2016 tarihler arasında ... nden İHLALLİ GEÇİŞLERİ nedeniyle davalı şirket adına itiraza konu takip başlatılmıştır. İhlalli geçişlere sebep; davalı şirkete ait aracın, ... hesaplarındaki bakiyenin gişe geçişleri esnasında geçiş bedelini karşılamamasıdır.

Rapor Ek-1 ve 2 içeriğinde davalı şirket aracının ihlalli geçişleri listelenmiş, temerrüt-takip tarihi arası işlemiş faiz hesaplamaları yapılmıştır.

Yine Rapor Ek-1 içeriğinde ihlalli geçişler esnasında davalı şirket aracına ait ... ürün bakiye tutarları belirlenmiş, geçişler esnasında ... bakiye tutarların gişe geçiş bedellerini karşılamadığı, BAKİYELERİN EKSİ TUTARLI OLDUĞU, sadece bir adet geçiş esnasında ... ürününde yeter bakiye bulunduğu ancak bu geçişin bariyerli gişe olduğu, bariyerin açılmaması nedeniyle araç sürücülerinin gişe görevlileri ile iletişim halinde kalacakları, ödemenin alınamadığı hususunda araç sürücüsü bilgilendirilmeden - İHLALLİ GEÇİŞ BİLDİRİM FORMU araç sürücüsüne tebliğ edilemeden bariyerin açılmayacağı kanaatine varılmıştır.

Açıklanan gerekçelerle gişedeki görevlinin varlığı gözetilerek davalı şirket araç sürücüleri durumdan (ücreti ödenmeyen geçiş) haberdar edildiği, OLAY GÜNÜ İTİBARİYLE ARAÇ SÜRÜCÜLERİNE ihlalli geçişi bildiriminin yapıldığı olduğuna kanaat getirilmiştir.

Rapor Ek-1 de çizelge içeriğinde yer alan Provizyon Red Neden açıklamaları ve ihlalli geçiş bildirim numaralı doğrultusunda , davacı tarafça davalıya ait aracın ... hesaplarının geçişler esnasında SORGULANMIŞ OLDUĞU anlaşılmaktadır. Davalı tarafça ihlalli geçişler için gerek geçiş tarihlerinde gerdekse geçişi takip eden 15 gün süre içerisinde ödeme yapıldığına ilişkin makbuz örneği sunulmamıştır. İhlalli geçişler esnasında ... hesabında gişe geçiş bedelini karşılayacak kadar bakiye bulunduğu hususu belgelendirilememiştir.

Takip formundaki her bir ihlalli geçiş talebi, dosya kapsamına sunulan CD kayıtlarındaki geçişler ve sunulan fotoğraflar ile tek tek karşılaştırılmış,

Talep edilebilecek takip tutarı;

214,50 TL geçiş bedeli + 858,00 TL ceza bedeli =1.072,50 TL aslı alacak + 103,24 TL işlemiş faiz + 18,58 TL faizin KDVsi = 1.194,32 TL olarak hesap edilmiştir.

Ancak;

...'nün 12.07.2021 tarihli yazı eknide yer alan belgelerde; ... plakalı aracın ... tescil belge seri numarası ile 08.09.2017 tarihinde davalı şirket adına tescilli olduğu anlaşılmaktadır. Takibe konu ihlalli geçişler , tescil tarihi öncesine 2016 yılına aittir.

... plakalı araç için ise davalı şirket adına tescil belge seri no ve tescil tarihine rastlanmamıştır. " şeklinde mütalaada bulunulduğu görülmüştür.

Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza,

genel hükümlere göre tahsil edilir. ...” hükmü düzenlenmişken 25.05.2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16.05.2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.

6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır.

Kanunun 30. maddesinin, 27.03.2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir.

Anayasa Mahkemesi'nin 18.01.2018 tarih, 2017/166 E. 2018/8 Karar sayılı kararında ".... İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır.

Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir.... kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir.

Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenerek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür.

Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır..." yönünde karar vermiştir. Bu durumda davalının ihlali sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır.

(İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi'nin 2018/1124 Esas, 2021/347 Karar sayılı ilamı)

Yargılama kapsamında toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda.

İhlalli geçiş kayıtları incelenmek suretiyle hazırlanmakla ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli olan bilirkişi raporu ile tespit edildiği üzere, davalının sahibi olduğu ... plakalı araç ile davacı işletimindeki ücretli otoyollardan ... veya hesabında yeterli bakiye bulundurmaksızın ihlalli geçişler yaptığı ve geçiş ücretini 15 günlük süre içinde ödemediği, bu nedenle yasa gereğince geçiş bedelinin 4 katı tutarında ceza bedelini de ödemekle mükellef olduğu, davalı tarafın davaya cevap vermediği gibi geçiş yapılmadığı yönünde bir savunmasının da olmadığı,

celbedilen tescil kayıtları uyarınca ihlalli geçiş tarihlerinde bahsi geçen aracın sahibi olarak davalının göründüğü, geçişler ve 4 katı ceza tutarı olan 95,50 TL yönünden davalı itirazının haksız olduğu, davacı yanın takip dosyası ve dava kapsamında işlemiş faiz ve faizin KDV'si talepleri de bulunmakla; ihlalli geçişte bulunana bildirim yapma zorunluluğunun olmayışının geçiş ücreti ve ceza bedelinin talep edilebilmesine ilişkin olduğu ve ihlalli geçiş tarihi itibariyle faizin işlemeye başlayacağı anlamına gelmediği,

temerrüt faizi talep edilebilmesi için TBK'nın 117. maddesi uyarınca alacaklının ihtarı ile borçlunun temerrüde düşürülmesinin gerektiği, anılı hüküm uyarınca davalı yanın takip tarihinden önce temerrüde düşürüldüğü ispatlanamadığından davacı yanın alacağa işlemiş faiz ve faizin KDV'si taleplerinin yerinde olmadığı anlaşılmakla, davanın ... plakalı araç ile yapılan ihlalli geçişler yönünden kısmen kabulüne, alacak davalı tarafça belirlenebilir olmakla takibe yapılan haksız itiraz nedeniyle alacağına geç kavuşan davacı lehine %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmiştir.

... plakalı araç yönünden yapılan değerlendirmede ise 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden...'' denilmek suretiyle geçiş ücreti ve ceza bedelinin araç sahiplerinden tahsil edileceğinin belirtildiği, mahkememizce celbedilen trafik tescil kayıtları uyarınca ... plakalı aracın ihlalli geçiş tarihlerinde davalı adına kayıtlı olmadığı anlaşılmakla bu aracın geçişleri yönünden açılan davanın husumet nedeniyle reddine dair miktar itibari ile kesin nitelikte aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır