İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/158 K.2022/110

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili mahkememize sunmuş dava dilekçesinde özetle; davalıya ait ..., plakalı araçlar ile ücret ödenmeksizin ihlalli geçişler yapıldığını, geçiş ücretlerinin tahsili amacıyla davalı borçlu hakkında icra takibine girişildiğini beyanla davalının takibe haksız itirazının iptalini, takibin devamını ve davalının %20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulması talep ve dava etmiştir.

Davalı asilin cevap dilekçesinde özetle; davacı kurumdan defalarca borca konu geçişlerin tarih ve saatleri ile ilgili bilgi istediğini ancak cevap alamadığını, yaptığı iş nedeniyle tüm köprü, otoban geçiş cihazlarının araçlarında mevcut olduğunu, ödeme talimatlarının ...'nda adına kayıtlı hesapta olduğunu ve hesabının hiç eksi bakiyeye düşmediğini, yine de hesap ekstresi ile geçiş tarih ve saatlerini kıyaslamak için davacı kurumdan bilgi istese de olumlu yanıt alamadığını beyanla, davanın reddini savunmuştur.

TAHKİKAT, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizce delillerin ibrazını müteakip celbi gerekli delillerde celp edilerek dosyamız arasına katılmıştır.

Mahkememizce celp edilen ... İcra Müdürlüğü'nün 2017/... takip sayılı icra dosyasının yapılan tetkikinde; takibin davacı tarafça davalı aleyhine otoyol geçiş ücreti alacağına istinaden faiz ve KDV dahil toplam 689,22 TL alacağın avans faizi ile birlikte tahsili için yapılan ilamsız icra takibinden ibaret bulunup davalının yasal süre içerisinde sunduğu itiraz dilekçesi ile; ödeme emrine, borca, ferilerine itiraz ettiği, takibin durduğu ve davanın yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce tarafların iddia ve savunmaları ile dosya üzerinde davacı iddiası doğrultusunda davalıya ait araçlarla otoyoldan ihlalli geçiş yapılıp yapılmadığı, talebinin haklı olup olmadığı, ne miktarda haklı olduğu, neticeten var ise alacağının hesaplanarak, ayrıntılı, gerekçeli, taraf ve mahkeme denetimine elverişli rapor düzenlenmesi istenilmiş trafik uzmanı ... marifetiyle inceleme icra edilerek konuya ilişkin bila tarihli rapor teminle dosyamız arasına alınmıştır.

Bilirkişinin anılı raporunda özetle;

"Davalı şahsın adına kayıtlı araçlar ile 23 geçiş yaptığının ekli CD de belirtildiği, ancak bu geçişlerden 7 tanesinin ödendiği, 14 tanesinin ödenmediği, 2 geçiş ile ilgili ise herhangi bir provizyon talebinin olmadığının banka tarafından bildirildiği, ayrıca provizyon talebi olmayan geçişi yaptığı belirtilen ... plakalı aracın 09/02/2017 tarihinde ... Gişelerden yaptığı geçiş ile ilgili fotoğrafın başka bir araca ait olduğunun anlaşıldığı,

İlk geçişin fotoğrafı yanlış gönderilmiş ve davacı firma geçişi ispat edememiştir. Ayrıca her iki geçiş ile ilgili provizyon talebinin olmadığı belirtilmiştir.

Ödenmeyen 14 geçişin olduğu, geçişlerle ilgili hesaplamanın yapılması için aşağıda belirtilen formülden hareket edilmesinin gerektiği;

Geçiş Ücreti x 4 Katı Ceza + Geçiş Ücreti = Ödenmesi Gereken Toplam Ücret

159,95 TL(G. Ücreti) x 4 Katı Ceza) =639,8 TL (Ceza Miktarı)+159,95 TL(Geçiş Ücreti)=799,75 TL ödenmesi gereken toplam tutar

Yukarıdaki formülden hareketle davalı şahsın davacı firmaya ödemesi gereken toplam miktarın cezalar dahil olmak üzere 799,75 TL olduğu,

Bu rakama ek olarak provizyon talebi yapılmayan geçiş ile ilgili ana paranın mı yoksa cezalı tutarın mı davacı firmaya ödenmesi gerekip gerekmediği ile ilgili kararın yüce mahkeme tarafından değerlendirileceği;

Cezasız geçiş ücretinin ödenmesinin takdir edilmesi halinde;

799,75 + 24,75 TL=824,5 TL (fotoğrafı olan geçiş miktarı eklenmiştir) olduğu,

799,75+49,05 TL=848,8 TL (her iki geçişin eklenmesi ile elde edilen miktar) olduğu" şeklinde mütaalada bulunduğu görülmüştür.

Dava, İİK'nun 67. maddesi gereğince davacının geçiş ihlalinden kaynaklı davalıdan olan alacağının tahsili amacıyla başlattığı takibe karşı davalı itirazının iptali istemine ilişkindir.

Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza,

genel hükümlere göre tahsil edilir. ...” hükmü düzenlenmişken 25.05.2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16.05.2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.

6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır.

Kanunun 30. maddesinin, 27.03.2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir.

Anayasa Mahkemesi'nin 18.01.2018 tarih, 2017/166 E. 2018/8 Karar sayılı kararında ".... İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır.

Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir.... kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir.

Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenerek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür.

Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır..." yönünde karar vermiştir. Bu durumda davalının ihlali sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır.

(İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi'nin 2018/1124 Esas, 2021/347 Karar sayılı ilamı)

Tüm dosya kapsamı ve toplanılan delillerin bir bütün halinde değerlendirilmesi sonucunda, ihlalli geçiş görüntüsü ile provizyon kayıtları incelenmek suretiyle hazırlanmakla ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli olmakla mahkememizce hükme esas alınan bilirkişi raporu ile tespit edildiği üzere, davalının sahibi olduğu ..., plakalı araçlar ile davacı işletimindeki ücretli otoyollardan ... hesabında yeterli bakiye bulundurmaksızın 14 defa ihlalli geçiş yaptığı ve geçiş ücretini 15 günlük süre içinde ödemediği, bu nedenle yasa gereğince geçiş bedelinin 4 katı tutarında ceza bedelini de ödemekle mükellef olduğu,

geçiş listesindeki 7 geçişin provizyon talebi olmadığından ya da ödemesi yapılmış olduğundan yerinde olmadığı, ... ve ... plakalı araçlar hakkındaki talep araçların satış tarihinden öncesine ilişkin olduğundan talebin yerinde olduğu, römorklar ve çekicilere aynı anda iki farklı geçiş ücreti uygulanmadığından mükerrer talep bulunmadığı,

davacı yanın geçiş ücretlerine ilişkin talebinin bilirkişi raporunda tespit edilenden daha az olduğu ancak takip dosyası ve dava kapsamında davacı yanın işlemiş faiz ve faizin KDV'si talepleri de bulunmakla, ihlalli geçişte bulunana bildirim yapma zorunluluğunun olmayışının ihlalli geçiş tarihi itibarıyla faizin işlemeye başlayacağı anlamına gelmediği,

temerrüt faizi talep edilebilmesi için TBK'nun 117. maddesi uyarınca alacaklının ihtarı ile borçlunun temerrüde düşürülmesinin gerektiği, anılı hüküm uyarınca davalı yanın takip tarihinden önce temerrüde düşürüldüğü ispatlanamadığından davacı yanın alacağa işlemiş faiz ve faizin KDV'si taleplerinin yerinde olmadığı anlaşılmakla, davanın kısmen kabulüne, geçiş ücreti ve ceza bedelinden ibaret 169,95 TL yönünden itirazın iptaline,

alacak likit olmakla davalı yanca da belirlenebilir olduğundan takibe haksız itiraz nedeniyle alacağına geç kavuşan davacı lehine %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine dair açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imza Hakim ... · e-imza