İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/652 K.2022/706

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı Vekili dava dilekçesinde özetle; davalının 31.10.2017-07.08.2018 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin birçok kez ihlalli geçişler yapıldığını, geçiş ücretlerinin tahsili amacıyla borçlu hakkında .... İcra Müdürlüğü'nün 2018/... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı borçlunun yapılan icra takibine itiraz ettiğini beyanla itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmış, ancak davaya karşı cevap dilekçesi sunulmadığı görülmüştür.

DELİLLER , TAHKİKAT VE GEREKÇE

Dava; ihlalli geçişe dayalı olarak başlatılan icra takibine karşı yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

UYAP üzerinden yapılan inceleme sonucunda .... İcra Müdürlüğü’ nün 2018/... E. Sayılı dosyası ile ; davacı şirketçe davalı-borçlu aleyhine ödenmeyen geçiş ücretleri ve geçiş ücretlerine 6001 sayılı kanunun 30/5 maddesi uyarınca tahakkuk ettirilen geçiş ücretinin 4 katı tutarındaki gecikme cezası, işlemiş faiz ve KDV alacağı olmak üzere toplam 1.013,12 TL nin tahsili amacıyla 02.10.2018 tarihinde icra takibi başlatıldığı, davalının takibe itiraz ettiği görülmüştür.

Mahkememizce taraf delilleri toplanarak bilirkişi raporu alınmıştır.

Mahkememizce dosya kapsamına alınan Bilirkişi ... tarafından hazırlanan bilirkişi raporunda özetle;

"...

Dosya muhteviyatının tamamı analiz edilp, incelenip ve yapılan değerlendirmeler neticesinde aşağıda tabloda ayrıntılı belirtildiği üzere ;

Anapara Kaçak Geçiş Bedeli 177,10

Kaçak Geçiş Bedeli 4 Katı Ceza Tutarı 708,40

Anapara + 4 Katı Ceza Tutar Toplamı 885,50

3095 Sayılı Faiz Yasası Dönemlik Yığılmış Avans Faiz Tutarı 616,34

Kaçak Geçiş + 4 Katı Ceza + Faiz Toplamı 1.501,84

Kdv %18 110,94

Takiple İstenebilir Güncel TOPLAM ALACAK BEDELİ 1.612,78

Davalı ... ’ dan takiple istenebilir güncel toplam alacağın 1.612,78 TL olduğu " yönünde mütalaada bulunulduğu görülmüştür.

Mahkememizce dosya kapsamına alınan Bilirkişi ... tarafından hazırlanan bilirkişi ek raporunda özetle;

"... DAVALI TARAFIN BİLİRKİŞİ RAPORUNA İTİRAZLARI ve SONUÇ ;  Alacak iddiasına ilişikin zamanaşımı süresi geçtiğini, zamanaşımı define ilişikin bir inceleme yapılmadığını belirtse de , bu duruma istinaden aşağıda belirtildiği üzere,  Bahse konu Zamanaşımı Defi Uzmanlık alanımız dahilinde olmadığından konuya değinilmediği, teknik alanlarda görüş ve raporlarımın sunulduğunun açık olduğunu, zamanaşımı konusunun takdiri sayın mahkemeye ait olduğu,  Ceza kesilen plakaların dorse plakası olduğunu ve cezaların mükerrer tanzim edildiğini iddia etse de, bu duruma istinaden aşağıda belirtildiği üzere,

 Gecikme cezası yansıtılan plakaların dorse plakası olduğu, Çekicilere bağlı olarak çalışan tüm dorse plakalarının sistemde kayıtlı olması ve sanal hesap açılmasının zorunlu olduğunu, KGM’ nin internet sitesindeki konu ile ilgili olarak. "TIR türündeki araçlarda kullanılacak olan ... cihazı Çekici ve Dorse ile birlikte kullanılabileceğinden. Çekici ve Dorsenin toplam maksimum aks adedine göre ... cihazı bankadan talep edilmelidir….

Çekici ve dorseden oluşan araçlar için maksimum dingil sayısına göre tek bir ... cihazı alınacak ve ... cihazı çekici plakası üzerine kayıt edilecektir. Dorseler için ayrıca bir ... cihazı alınmayacak, bankalar tarafından dorselerin plakalarına ayrı sanal hesaplar oluştularak Dorse plakalarının kaydı yapılacaktır. Bu sanal hesaplar Dorseli geçişlerde sistemin ... cihazını algılayamadığı durumlarda Dorsenin cezalı ücrete maruz kalmaması için gerekli bulunmaktadır.

Çekicilere bağlı olarak çalışan tüm dorse plakalarının sistemde kayıtlı olması ve sanal hesap açılması zorunludur.

Sanal hesabı olmayan dorselerin ... geçişlerinden dolayı oluşabilecek cezalardan kurumumuz sorumlu değildir." İbaresi olduğunu, ayrıca cezaların mükerrer tanzim edilmesi ile illgi olarak yapılan incelemelerde aşağıda tabloda belirtildiği üzere, aynı tarih ve saatte geçişlerin olmadığı tespit edilmiş olup, mükerrerlik durumu tekrar incelendiğinde böyle bir durumun olmadığı belirlendiği

 Takibe mesnet yapılan geçiş ücretleri ve para cezalarına ilişkin müvekkiline hiçbir tebligat yapılmadığını belirtse de, bu duruma istinaden aşağıda belirtildiği üzere,

 Kök raporda da belirtildiği üzere, Davacı-Alacaklının Müvekkil Şirket’in gerek 6001 sayılı Kanun uyarınca gerekse de başkaca ilgili mevzuat kapsamında ihlalli geçiş yapan araç sahiplerine, ihlalli geçiş yapıldığına ilişkin herhangi bir bildirim yapma yükümlülüğü bulunmadığını, bu yolu kullanan sürücülere daha öncesinde trafik işaret ve levhalarla ücretli yol bilgilendirmesi yapıldığını,

 Raporda yapılan hesaplamaların ve faiz hesabının fahiş olduğu belitilmişse de, bu duruma istinaden aşağıda belirtildiği üzere,

 6001 Sayılı ‘ Karayolları Genel Müdürlüğü’ nün Hizmetleri Hakkında Kanun’ un ‘Geçiş Ücretini Ödememe ve Güvenliğin İhlali ’ başlıklı 30. Maddesinin 5. fıkrasında ;‘4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücretini ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte bu ücretin 4 katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir.’ hükmüne yer verildiği, ayrıca kök raporda belirtildiği üzere,

Merkez Bankası'nın kısa vadeli kredilere uyguladığı avans faiz oranı olan %19,50 olarak belirlenip, Borca yasal düzenlemeler uyarınca faiz uygulandığını,

Ancak borç ödeninceye kadar avans faiz oranında değişiklik yapılması halinde dönem dönem değişen faiz oranlarına göre kademeli olarak faiz hesabı yapılması gerektiğini,

KDV alacağına ilişkin, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 24/c maddesi uyarınca faiz alacağı da KDV matrahları arasında gösterildiğinden faize de KDV istenebileceğinden bu isteğinde kabulüne karar verilmesinin uygun olduğu " şeklinde mütalaada bulunulduğu görülmüştür.

Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza,

genel hükümlere göre tahsil edilir. ...” hükmü düzenlenmişken 25.05.2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16.05.2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.

6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır.

Kanunun 30. maddesinin, 27.03.2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir.

Anayasa Mahkemesi'nin 18.01.2018 tarih, 2017/166 E. 2018/8 Karar sayılı kararında ".... İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır.

Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir.... kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir.

Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenerek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür.

Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır..." yönünde karar vermiştir. Bu durumda davalının ihlali sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır.

(İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi'nin 2018/1124 Esas, 2021/347 Karar sayılı ilamı)

Yargılama kapsamında toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda; ihlalli geçiş görüntüleri ile provizyon kayıtları incelenmek suretiyle hazırlanmakla ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli olan bilirkişi raporları ile tespit edildiği üzere, davalının sahibi olduğu araçlar ile davacıya ait ücretli otoyollardan .../... hesap bakiyesinde yeterli meblağ bulundurmadan çok defa ihalli geçiş yaptığı ve geçiş ücretlerini 15 günlük süre içinde ödemediği, yasa gereğince geçiş bedelinin 4 katı tutarında ceza bedelini de ödemekle mükellef olduğu,

ihlalli geçiş yapan araçların, ihlallerin yapıldığı tarihte davalıya ait olduğu hususunun tescil kayıtları ile sabit olduğu, mahkememizce alınan bilirkişi raporunda tespit edildiği üzere 177,10 TL geçiş ücreti ve 4 katı 708,40 TL ceza bedeli olmak üzere toplam 885,50 TL kadar davacı yanın davalı yandan alacaklı olduğu, mükerrer tahsilatın söz konusu olmadığı, davacı yanın takip dosyası ve dava kapsamında işlemiş faiz ve faizin KDV'si talepleri de bulunmakla;

ihlalli geçişte bulunana bildirim yapma zorunluluğunun olmayışının geçiş ücreti ve ceza bedelinin talep edilebilmesine ilişkin olduğu ve ihlalli geçiş tarihi itibariyle faizin işlemeye başlayacağı anlamına gelmediği, temerrüt faizi talep edilebilmesi için TBK'nun 117. maddesi uyarınca alacaklının ihtarı ile borçlunun temerrüde düşürülmesinin gerektiği, anılı hüküm uyarınca davalı yanın takip tarihinden önce temerrüde düşürüldüğü ispatlanamadığından davacı yanın alacağa işlemiş faiz ve faizin KDV'si taleplerinin yerinde olmadığı anlaşılmakla, davanın asıl alacak tutarı üzerinden kısmen kabulüne,

alacak davalı tarafça belirlenebilir olmakla takibe yapılan haksız itiraz nedeniyle alacağına geç kavuşan davacı lehine %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine dair miktar itibari ile kesin olmak üzere aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır