İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/799 K.2024/326

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalı 04.10.2016 tarihi ile 18.01.2018 tarihleri arasında birçok kez geçiş ücreti ödemeksizin köprü ve/veya otoyoldan ihalli geçiş yaptığını, bedeli ödenmeden yapılan geçiş ücretleri 15 günlük sürede de ödenmediği için davalı hakkında .... İcra Müdürlüğü 2018/...

E. Sayılı dosyasıyla takip başlatıldığını, davalı taraf icra dosyasına itiraz dilekçesi sunarak borca ve yetkiye itiraz ettiğini, takibin durduğunu beyanla davalının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun itirazının iptali ile takibin devamına, davalının itirazının kötü niyetli olması ve alacağın likit olması sebebiyle asgari %20 oranında icra inkar ve kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, tüm yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacının yan öncelikle, işletme hakkının sahibi olduğunu iddia ettiği ...'ndan takibi konu ettiği zamanlarda müvekkile ait araçların ücretsiz geçiş yaptığını kanıtlamasını, davacı yanın icra takibinde ihlalli geçiş yaptığını ileri sürdüğü bazı plakaların dorse niteliğinde olan ve tek başına hareket etmesi ve ihlali geçiş yapması mümkün olmayan motorsuz araçlara ait olduğunu, yetkisiz icra dairesinde açılan davanın reddine, icra dairesinin yetkisizliğine dair itiraz ve talebin kabul edilmemesi halinde, dava dilekçesinin reddine, talep halinde dosyanın yetkili Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine,

davalının haksız ve hukukî dayanaktan yoksun itirazının iptali ile takibin devamına, davalının itirazının kötü niyetli olması ve alacağın likit olması sebebiyle asgari %20 oranında icra inkâr ve kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, tüm yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiş ve savunmuştur.

DELİLLER

Davaya konu ... plakalı araçların 04/10/2016 - 18/01/2018 tarihleri ihlalli geçiş yaptığı tarih aralığında ve son geçiş tarihinden 15 gün sonrasına ilişkin hesap hareketlerini gösterir kayıtlar dosyamız arasına alınmıştır. ... ne müzekkere yazılmış olup davaya konu, ... plakalı araçların tescil kayıtları ve tramer kayıtları dosyamız arasına alınmıştır. .... İcra Müdürlüğü'nün 2018/...E. Sayılı dosya sureti dosyamız arasına alınmıştır. T.C. Karayolları Genel müdürlüğü 1. ve 4. Bölge Müdürlüğüne müzekkere yazılmış olup, müzekkere cevabı dosyamız arasına alınmıştır. Bilirkişi elektronik mühendisi ... tarafından hazırlanan 10/05/2022 tarihli bilirkişi raporu dosyamız arasına alınmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; ihlalli geçiş nedeni .... İcra Müdürlüğü'nün 2018/...E. Sayılı dosyasına davalı tarafça yapılan vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Mahkememizce ... İcra Dairesi'nin 2018/... Esas sayılı dosyasının celp edilerek incelenmesi ile; davacı ... ... Anonim Şirketi tarafından davalı ... Anonim Şirketi aleyhine 20.416,97-TL asıl alacak üzerinden davalı aleyhine ilamsız

takip başlatıldığı, davalının yasal süresi içerisinde takibe, borca, faize ve ferilerinin tümüne itirazı ile takibin durduğu, davacı tarafça arabuluculuk kurumuna başvurulduğu, taraflar arasında anlaşma sağlanamadığına dair 26/02/2021 tarihli arabuluculuk son tutanağının düzenlendiği ve iş bu davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememiz dosyası, dava, cevap/ itiraz dilekçeleri, Karayolları/PTT cevabi yazıları, CD , kaçak geçiş görüntüleri, ihlalli geçiş dökümleri, provizyon kayıtları, hesap kayıtları ve tüm dosya kapsamının tetkiki ile 7144 sayılı Torba Kanun'un 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanun kapsamında değerlendirme yapılarak geçiş ihlaline sebebiyet verilip verilmediği, davalının ... hesabının yeterli olup olmadığı, ihlalin tespiti halinde takip dosyasındaki alacak kalemlerinin irdelenmesi sureti ile davacının mevcut ise davalıdan talep edebileceği alacak miktarının tespiti amacı ile dosyanın elektrik yüksek mühendisi bilirkişi Metin Acar'a tevdi edilmiştir.

Bilirkişi 10/05/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle;

"Dosya kapsamına sunulan ... hesap hareketleri incelendiğinde, icra takibine konu 61 adet geçişe ilişkin ödeme yapılmadığı, dosya kapsamındaki geçiş ücret bilgileri dikkate alındığında, toplamda 61 adet ihlalli geçiş ücretinin, geçiş ücreti ve 4 kat ceza ücreti dahil 9.133,00 TL olarak hesaplandığı, 9.133,00 TL Asıl alacak üzerinden, yıllık 69.75 oranı dikkate alındığında 123,74 TL faiz, 22,27 TL KDV olmak üzere toplam bedelin 9.279,01 TL olarak hesaplandığı tespit ve kanaatlerine ulaşılmıştır." yönünde mütalaada bulunduğu görülmüştür.

Bilirkişi 20/06/2022 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; "geçiş yaptıktan sonraki 15 günlük bakiye yükleme süresi, yıllık 969.75 faiz oranı, geçiş tarihleri, takip tarihi dikkate alındığında, toplam alacağın 8.849,40 TL olarak hesaplandığı tespit ve kanaatlerine ulaşılmıştır."yönünde ek mütalaada bulunduğu görülmüştür.

Bilirkişi 16/11/2022 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; "Geçiş yaptıktan sonraki 15 günlük HGS bakiye yükleme süresi, yıllık 9469.75 faiz oranı, geçiş tarihleri, takip tarihi dikkate alındığında, toplam alacağın faiz dahil 8.884,50 TL olarak hesaplandığı tespit ve kanaatlerine ulaşılmıştır."yönünde ek mütalaada bulunduğu görülmüştür.

Bilirkişi raporunun denetime elverişli olmadığı ve 2. ek rapora yönelik olarak da detaylı itirazların mevcut olduğu görülmekle, görülen lüzum üzerine bilirkişi değişikliğine gidilmek sureti ile dava, cevap/ itiraz dilekçeleri, Karayolları 1. ve 4. Bölge Genel Müdürlüğü cevabi yazıları, ihlalli geçiş dökümleri, provizyon kayıtları, hesap kayıtları, dorse yönünden ileri sürülen beyan ve itirazlar ve tüm dosya kapsamının tetkiki ile 7144 sayılı Torba Kanun'un 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanun kapsamında değerlendirme yapılarak geçiş ihlaline sebebiyet verilip verilmediği, davalının OGS/HGS hesabının yeterli olup olmadığı,

her bir geçiş yönünden mahkememiz denetimine olanak verecek şekilde dökümünün yapılması sureti ile ihlalin tespiti halinde davacının talep açıklama dilekçesindeki alacak kalemlerinin asıl alacak, işlemiş faiz ve kdv yönünden ayrı ayrı irdelenmesi sureti ile davacının mevcut ise davalıdan talep edebileceği alacak miktarının tespiti amacı ile dosyanın elektrik mühendisi bilirkişi Vildan Uzunoğlu'na tevdi edilmiştir.

Bilirkişi 25/09/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Davalıya ait araçların, davacı şirketin işletmesine ait köprü ve otoyollardan ücret ödemeksizin yaptığı ve yasal 15 günlük süre içinde ödemediği geçiş ücretleri bakımından takip tarihi itibariyle ödeme yükümlülüğünün ; ¸"yönünde mütalaada bulunduğu görülmüştür.

Bilirkişi 26/04/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; Kök Raporumun Sonuç kısmında , davacının takip tarihi itibariyle isteyebileceği tutar, ... Plakalı araç ihlalli geçiş bedeli bakımından düzeltilerek davalının takip tarihi bakımından ödeme yükümlülüğünün ; ¸Davalı itirazlarına göre dava dilekçesinde Harca Esas Değer olarak belirtilen tutarın davacının davalıdan istediği bedel olduğunun kabulü halinde davalının ödeme yükümlülüğü taleple bağlı ve asıl alacak, faiz ve faiz KDV si toplamı olarak 8.950,66 TL olacaktır."yönünde ek mütalaada bulunduğu görülmüştür.

Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza,

genel hükümlere göre tahsil edilir. ...” hükmü düzenlenmişken 25.05.2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16.05.2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.

6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır.

Kanunun 30. maddesinin, 27.03.2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir.

Anayasa Mahkemesi'nin 18.01.2018 tarih, 2017/166 E. 2018/8 Karar sayılı kararında ".... İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır.

Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir. kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir.

Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenerek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür.

Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır....." yönünde karar vermiştir. Bu durumda davalının ihlali sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır.

(İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi'nin 2018/1124 Esas, 2021/347 Karar sayılı ilamı)

Tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ile birlikte tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davalı tarafın yetkiye ilişkin itirazı bulunuyorsa da taraflar arasında otoyol kullanımına ilişkin sözleşmesel ilişki bulunduğu, davalı tarafın para borcu ifa yükümlüsü olduğu ve TBK'nın 89. Maddesine göre para borçları götürülecek borçlardan olmakla davacının yerleşim yeri mahkemesinin de yetkili olduğu anlaşılmıştır.

Davacı tarafından işletilen köprü ve otoyollardan davalı şirkete ait ... plakalı araçları ile muhtelif tarihlerde ihlalli geçiş yapıldığı, ... plakaların dorselere ait plakalar olduğu, davacının ... plakalı araçları ile davacının işlettiği otoyollardan ihlalli geçişler yaptığı hususunun dosyaya sunulan geçiş kayıtları ve alınan bilirkişi raporlarıyla sabit olduğu, davalının araçların ihlalli geçiş bildiriminde yer alan gişelerde olmadıklarına ilişkin bir itirazının bulunmadığı davacı tarafça sunulan fotoğraflarla geçişlerin belgelenmiş olduğu,

ihlalli geçişlere esas araçların ihlalli geçiş tarihleri itibariyle davalıya ait olduğunun anlaşıldığı, her ne kadar davalı vekili çekici ve dorse ayrımının yapılmadığına dair itirazda bulunmuş ise de, bilirkişi tarafından listeler üzerinde yapılan incelemelerde geçiş sırasında araç sınıfları çekici ve dorse /römork aksları/ dingilleri toplamı üzerinden sınıflandırılarak buna göre ücretlerndirme yapıldığı, geçiş kayıtlarının incelenmesinde dorseler için ayrı ücret alınmasının söz konusu olmadığının bilirkişi ... tarafından hazırlanan raporlarda açıkça yer aldığı,

düzenlenen raporda yapılan hesaplamada aynı gün itibariyle hem araç hem dorse plakasına yazılmış ceza tespit edilemediği, mahkememizce görevlendirilen bilirkişi Vildan Uzunoğlu'nun önceki raporlarda dorse plakalarına yönelik de hesaplamaların çıkarılması suretiyle çelişkinin giderildiği görülmekle 25.09.2023 ve 26.04.2024 tarihli raporların hükme esas alınacak yeterlilikte bulunduğunun anlaşıldığı, yapılan ihlalli geçişe ilişkin normal geçiş ücretinin 1.827,45-TL olarak hesaplandığı,davalı tarafça geçiş ücretinin ödendiğine dair dosyaya bir delil sunulmadığı, 25/05/2018 tarihli 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan.

7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 18. maddesi ile değiştirilmiş olan.

"25/06/2010 tarihli ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca ihlalli geçiş yapan araç sahiplerine ücretin dört katı tutarında ceza uygulanabileceği, ihlalli geçiş ücretinin dört katı olmak üzere7.309,80 -TL ceza ödeneceği, buna göre davacının toplamda 9.137,25-TL talep edebileceği ancak taleple bağlılık ilkesi gereğince davacının 8.950,66-TL alacak isteminde bulunduğu anlaşıldığından davanın kabulü ile; davalının ....

İcra Dairesinin 2018/... Esas sayılı icra dosyasına yapmış olduğu itirazların kısmen iptali ile; taleple bağlılık ilkesi gereğince takibin 8.950,66-TL alacak yönünden itirazının iptali ile takibin aynı şartlar altında devamına, alacağın % 20'si oranındaki 1.790,132-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, dair açıklanan gerekçelerle karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır