İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/294 K.2022/710

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet sözleşmesinden kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili 3996 sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin ...Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun hükümlerine göre ... Köprüsü ve ...

Otoyolunun işletme hakkı sahibi; davalı ise işletme hakkı müvekkil şirkette bulunan köprü ve otoyollarını kullanmış olan kişi olduğunu, 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un “Geçiş Ücretini Ödememe ve Güvenliğin İhlali” başlıklı 30. maddesinin 5. fıkrası “4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza,

genel hükümlere göre tahsil edilir“ hükmünü içerdiğini, işletme hakkı müvekkil şirkette bulunan köprü ve otoyollarından geçişler, mezkûr madde gereği ücretlendirilmekte, ücret ödemeden yapılan geçişlerde, geçiş ücreti ile birlikte dört katı tutarında ceza tutarı uygulandığını, Bununla birlikte aynı kanunun 30. maddesinin 7. fıkrası “Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz.” hükmünü haizdir.

Anılan madde gereği otoyol ve köprüden çıkış yapılan tarihi izleyen 15 gün içinde ödeme yapılması durumunda belirtilen oranda ceza uygulanmadığını, davalı, 08.02.2018 tarihi ile 16.08.2018 tarihleri arasında birçok kez geçiş ücreti ödemeksizin köprü ve/veya otoyollarından ihlâlli geçiş yaptığını, bedeli ödenmeden yapılan geçiş ücretleri 15 günlük sürede de ödenmediği için davalı hakkında İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...

E. sayılı dosyasıyla takip başlatılmış, ancak davalı, icra müdürlüğünün söz konusu icra dosyasına itiraz dilekçesi sunarak; geçiş ihlali cezalarına, faizlerine ve fer’ilerine haksız ve kötü niyetli olarak itiraz edildiğini, takip durdurulmuş ve müvekkil şirketin mağduriyetine sebep olunduğunu beyanla davalının haksız ve hukukî dayanaktan yoksun itirazının iptali ile takibin devamına, davalının itirazının kötü niyetli olması ve alacağın likit olması sebebiyle asgari %20 oranında icra inkâr ve kötü niyet tazminatına hükmedilmesine,

tüm yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesini vekâleten talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... dilekçesinde özetle; İstanbul ... Asliye Ticaret mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunda belirtildiği şekilde aleyhine haksız açılan davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizde görülmekte olan dava; İİK'nın 67. maddesi gereğince davacının geçiş ihlalinden kaynaklı davalıdan olan alacağının tahsili amacıyla başlattığı İstanbul ... İcra Dairesi ... Esas sayılı takibe karşı davalı itirazının iptali istemine ilişkindir.

İstanbul ... İcra Md. ... Esas sayılı icra dosyası dosyamız arasına alınmıştır.

Mahkememizce İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı dosyasının celp edilerek incelenmesi ile; davacı ... Ve ... Anonim Şirketi tarafından davalı ... aleyhine 11/10/2018 tarihinde 3.907,50TL asıl alacak üzerinden davalı ... aleyhine ilamsız

takip başlatıldığı, takip dayanağının 4.059,32TL faiz alacak olarak gösterildiği, davalının yasal süresi içerisinde takibe ve borca itirazı

ile takibin durduğu, iş bu davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizin 11/06/2020 tarih 2020/235 E. 2020/219K. Sayılı kararı ile; mahkememiz dosyasının görev yönünden İstanbul Tüketici Mahkemelerine gönderildiği, İstanbul ... Tüketici mahkemesinin 11/03/2021 tarih ...E. ...K. Sayılı kararı ile, görev yönünden yargı yerinin belirlenmesi için İstanbul Bölge Adliye 37. Hukuk Dairesinin 06/04/2022 tarih, 2021/2118E. 2022/920K. Sayılı kararı ile yargı yerinin mahkememiz olduğu anlaşılmakla;

Mahkememizin 2022/294 Esas numarasını alan dosyamızda, mahkememiz ara kararı gererğince,...Emniyet Müdürlüğüne, Ankara Karayolları ... Bölge müdürlüğüne müzekkerelerin yazıldığı, cevaplarının dosyamız arasına alındığı anlaşıldı.

Mahkememizin 21/06/2022 tarihli ara kararı ile davacı iddiası doğrultusunda davalıya ait araçlarla otoyoldan ihlalli geçiş yapılıp yapılmadığı, ücretlendirmenin geçiş yapan aracın niteliğine göre doğru olup olmadığı, davalıya ait hesapta bakiye bulunmasına rağmen tahsil edilip edilmediği, İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasına konu geçişlerin iş bu dosyada talep edilen geçişlerle aynı geçişler olup olmadığı, davacının alacak talebinin haklı olup olmadığı, ne miktarda haklı olduğu, neticeten var ise davacı alacağının hesaplanarak, ihlalli geçiş görüntülerine raporda yer verilmek suretiyle bilirkişi adli trafik uzmanı...'dan 15/08/2022 tarihli bilirkişi raporu alınmıştır.

Bilirkişi adli trafik uzmanı... raporunda özetle;"

Anapara Kaçak Geçiş Bedeli 781,50TL, Kaçak Geçiş Bedeli 4 Katı Ceza Tutarı 3.126,00TL,

Anapara + 4 Katı Ceza Tutar Toplamı 3.907,50TL, 3095 Sayılı Faiz Yasası Dönemlik Yığılmış Avans Faiz Tutarı 335,67TL, kaçak Geçiş + 4 Katı Ceza + Faiz Toplamı 4.243,17

Kdv %18 60,42

takiple İstenebilir Güncel toplam alacak bedeli 4.303,59TL olduğu, Davalı ...’ den takiple istenebilir güncel toplam alacağın 4.303,59 TL olduğunun, 3.907,50 TL’ ye takip tarihinden itibaren ödeme yapılıncaya kadar TC Merkez

Bankası yıllık % 9,75 ve % 19,50 değişen oranlarda İşlemiş faiz yürütüleceği,

davacının İcra İnkar Tazminatı talebinin mahkemenin takdirinde olduğu " yönünde mütalaada bulunduğu görülmüştür.

6001 Sayılı ‘ Karayolları Genel Müdürlüğü’ nün Hizmetleri Hakkında Kanun’ un ‘Geçiş Ücretini Ödememe ve Güvenliğin İhlali ’ başlıklı 30. Maddesinin 5. fıkrasında ;

‘4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen

otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş

yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücretini ödemeden giriş çıkış yaptığı

mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte bu ücretin 4 katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil

edilir.’ hükmüne yer verildiği,

İlgili ‘Yönetmelik ve Kanun Maddeleri’ başlık altından yapılan değerlendirmeler

doğrultusunda,

Davalının dosya içeriğinde herhangi bir banka hesap dökümü veya herhangi bir

ödeme noktasından geçiş ücretlerinin ödendiğine dair belgenin bulunmadığı, OGS ve HGS

kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini yetkili idare olan Karayolları Genel

Müdürlüğü arasında imzalanan ve...Köprüsü ve ... Otoyolu’nun

işletme esaslarını düzenleyen İşletme Protokolü’nün 7.1. maddesi hükmüne göre araç

sahipleri, “…OGS veya HGS aracılığı ile Otoyol’u kullanmak istiyorsa, kullanmak istediği

sistemin abonesi olmak ve kullanılabilir durumda yeterli Bakiye’ye sahip Etiket

bulundurmak…”, 7.7. maddesine göre ise “… Geçiş Ücreti, Hesap’tan elektronik olarak tahsil

edilemez ise Araç Sahibi/Sürücü Ücret Toplama Sistemi doğrultusunda belirlenen Geçiş

Ücreti’ni Manuel Ödeme şeklinde yapmak…” zorunda olduğunu,

Davacı-Alacaklının Müvekkil Şirket’in gerek 6001 sayılı Kanun uyarınca gerekse de başkaca ilgili mevzuat kapsamında ihlalli geçiş yapan araç sahiplerine, ihlalli geçiş yapıldığına ilişkin herhangi bir bildirim yapma yükümlülüğü bulunmadığını, bu yolu kullanan sürücülere daha öncesinde trafik işaret ve levhalarla ücretli yol bilgilendirmesi yapıldığını, belirtilen tarih aralıklarında İhlalli geçişlerin ödendiğine dair dosya içeriğinde herhangi bir belgenin bulunmadığı görülmüştür.

Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza,

genel hükümlere göre tahsil edilir. ...” hükmü düzenlenmişken 25.05.2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16.05.2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.

6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır.

Kanunun 30. maddesinin, 27.03.2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir.

Anayasa Mahkemesi'nin 18.01.2018 tarih, 2017/166 E. 2018/8 Karar sayılı kararında ".... İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır.

Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir...... kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir.

Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenerek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür.

Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır....." yönünde karar vermiştir. Bu durumda davalının ihlali sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır.

(İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi'nin 2018/1124 Esas, 2021/347 Karar sayılı ilamı)

Tüm dosya kapsamı ve toplanılan delillerin bir bütün halinde değerlendirilmesi sonucunda; ihlalli geçiş kayıtları incelenmek suretiyle hazırlanmakla ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli olmakla mahkememizce hükme esas alınan bilirkişi raporu ile tespit edildiği üzere, davalının sahibi olduğu 07 ZD 352 plakalı araç ile davacı işletimindeki ücretli otoyollardan OGS-HGS hesabında yeterli bakiye bulundurmaksızın ihlalli geçişler yaptığı ve geçiş ücretini 15 günlük süre içinde ödemediği,

bu nedenle yasa gereğince geçiş bedelinin 4 katı tutarında ceza bedelini de ödemekle mükellef olduğu anlaşılmakla 3.907,50 TL asıl alacak (kaçak geçiş ücreti ve kaçak geçiş ceza ücreti), 128,66 TL işlemiş faiz ve 23,16 TL KDV yönünden itirazın iptaline, alacak likit olmakla davalı yanca da belirlenebilir olduğundan takibe haksız itiraz nedeniyle alacağına geç kavuşan davacı lehine %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine dair açıklanan gerekçelerle karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜ K Ü M

Gerekçesi açıklandığı üzere;

1-Davacı tarafından açılan davanın KABULÜ İLE,

İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasında davacının takip tarihi itibari ile taleple bağlılık ilkesi de gözetilerek davalıdan 3.907,50 TL asıl alacak (kaçak geçiş ücreti ve kaçak geçiş ceza ücreti), 128,66 TL işlemiş faiz ve 23,16 TL KDV tutarında alacaklı olduğunun tespiti ile bu miktara vaki itirazın iptaline, takibin aynı şartlar altında devamına, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,

2-Alacağın %20 si oranında 781,50 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

3-Alınması gerekli 266,92TL karar harcından 69,33TL peşin harcın mahsubu ile 197,59 TL'nin davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

3-Davacı tarafından yatırılan 69,33TL peşin harç ve 59,30TL başvurma harcı olmak üzere toplam 128,63TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,

4-Davacı kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 3.907,50TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

5-Davacı tarafından yapılan 1.382,75TL (bilirkişi ücreti, tebligat v.s.) yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

6-Davacı tarafça yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,

7-Yargılama giderlerinden sayılan 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye GELİR KAYDINA,

8-Davalı tarafından yapılmış masraf bulunmadığından bu konuda hüküm kurulmasına YER OLMADIĞINA, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, miktar itibarıyla kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/11/2022

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır