İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/354 K.2023/116

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili mahkememize sunmuş dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından işletilen köprü ve otoyoldan davalıya ait ... plaka sayılı araçların ücret ödenmeksizin ihlalli geçişler yaptığını, geçiş ücretlerinin tahsili amacıyla davalı borçlu hakkında .... İcra Dairesi'nin 2021/... esas sayılı dosyası ile icra takibine girişildiğini beyanla davalının haksız itirazını iptalini, takibin devamını ve davalının %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulması talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalının yasal süresi içinde davayı yanıt vermediği görülmüştür.

TAHKİKAT, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizce delillerin ibrazını müteakip celbi gerekli delillerde celp edilerek dosyamız arasına katılmıştır.

Mahkememizce celp edilen .... İcra Dairesi'nin 2021/... takip sayılı icra dosyası örneğinin yapılan tetkikinde; takibin davacı tarafça davalı aleyhine ... plakalı araçların otoyol geçiş ücreti alacağına istinaden toplam 1.535,00 TL alacağın avans faizi ile birlikte tahsili için yapılan ilamsız icra takibinden ibaret bulunup davalının yasal süre içerisinde sunduğu itiraz dilekçesi ile; ödeme emrine, borca, ferilerine itiraz ettiği, takibin durduğu ve davanın yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce tarafların iddia ve savunmaları ile dosya üzerinde trafik uzmanı ... marifetiyle inceleme icra edilerek konuya ilişkin 15/12/2022 tarihli rapor teminle dosyamız arasına alınmıştır.

Bilirkişinin anılı raporunda özetle;

"6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü' nün Hizmetleri Hakkında Kanun' un *Geçiş Ücretini Ödememe ve Güvenliğin İhlali * başlıklı 30. Maddesinin 5. fikrasında;

4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerin letici şirket tarafından geçiş ücretini ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte bu ücretin 4 katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir.! hükmüne yer verildiği,

Bu hususta Nihai Karar sayın Mahkemeye ait olmak üzere ; ... İnş. San. Tic. Ltd. Şti.' nin, itirazında haklı olmadığı,

Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından mahkemenin isteği üzerine verilen cevap yazısına istinaden, ... plaka sayılı aracın 05.09.2021— 26.09.2021 tarihleri arasında herhangi bir AKTİF ... cihaz üyeliğinin bulunmadığının belirtildiği, ... ürününün bulunup bulunmadığı hakkında ise ...

Ana Kontrol Merkezi Başmühendisliği tarafında incelenmelerinin mahkeme nezdinde talep oluşturulması üzerine, ...” a bağlı ... etiket nolu ürünün bulunduğu, ... plaka sayılı aracın 05.09.2021 — 26.09.2021 tarihleri arasında, ... tarafından ihlalli geçiş yaptığı tespit edilmiş olup, ayrıca ...

Müdürlüğü tarafından gönderilen yazıda bu araç plakasının (...) ... abonelik bilgisi ve banka geçiş hareketlerini gösterir listelerin mahkemeye sunulduğu, Karayolları Genel Müt ğü Yazı çizelgesinde bulunan giriş-çıkış istasyon, tarih, saat ve isimlerin uyuşmadığının belirlendiği,

Ayrıca davalı tarafından kullanmış olduğu ürüne göre hesabında yeterli miktarda bakiye bulundurmak, geçiş esnasında bakiye olmasa bile takip eden 15 günlük süre içerisinde hesabına bakiye yüklediği takdirde, hesabının bağlı olduğu kurumun provizyon sorgusunda cezalı duruma düşmeyeceğini, provizyon sorgusunda onay alamasa isinin aşağıda belirtildiği üzere sorumlu olduğunun bilinmesinin, bir belgenin bulunmadığı,

... ve v kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini - yetkili idare olan Karayolları Genel arasında imzalanan ve ...'nun işletme esaslarını düzenleyen İşletme Protokolü'nün 7.1. maddesi hükmüne göre araç sahipleri, “... veya ... aracılığı ile Otoyol'u kullanmak istiyorsa, kullanmak istediği sistemin abonesi olmak ve kullanılabilir durumda yeterli Bakiye'ye sahip Etiket bulundurmak...”, ... ile yapılması, İşletilmesi ve Devri İşine ait İşletme Protokü' nün 7.7.

Maddesi hükmüne göre araç sahipleri, “ Geçiş sırasında Ücret Toplama Sistemi vasıtasıyla tespit edilen Geçiş Ücreti, Hesap' tan elektronik olarak tahsil edilemez ise Araç Sahibi/ Sürücü Ücret Toplama Sistemi doğrultusunda belirlenen Geçiş Ücreti” ni Manuel Ödeme şeklinde yapmak zorundadır. ” belirtildiğinden, herhangi bir sistem ndan arıza durumunda ücret tahsil edilememesi halinde, araç sahibi/sürücü ından takip eden 15 günlük sürede kontrol sağlanmalı, ücret çekilememesi halinde manuel ödeme olarak protokol gereği yapmak zorunda olduğunu,

Davacı- alacaklının müvekkil şirket'in gerek 6001 sayılı Kanun uyarınca gerekse de başkaca ilgili mevzuat kapsamında ihlalli geçiş yapan araç sahiplerine, ihlalli geçiş yapıldığına ilişkin herhangi bir bildirim yapma yükümlülüğü bulunmadığını, bu yolu kullanan sürücülere daha öncesinde trafik işaret ve levhalarla ücretli yol bilgilendirmesi yapıldığını,

Merkez Bankası'nın kısa vadeli kredilere uyguladığı avans faiz oranı olarak belirlenip, Borca yasal düzenlemeler uyarınca faiz uygulandığını, Ancak borç ödeninceye kadar avans faiz oranında değişiklik yapılması halinde dönem dönem değişen faiz oranlarına göre kademeli olarak faiz hesabı yapılması gerektiğini,

7144 sayılı Torba Kanun ile, Torba Kanun' un yürürlük tarihi olan 25.05.2018 tarihi itibari ile ve sadece tahsil edilmemiş ceza tutarları hakkında uygulanmak üzere, geçiş ücretinin geçiş tarihinden itibaren 15 ( on beş ) gün içerisinde ödenmemesi halinde tahakkuk eden geçiş ücretinin 10 katı tutarındaki ceza ; 4 katı olarak değiştirilmiş ve hazine payı uygulaması ortadan kaldırılmıştır. Takibe konu ;

İhlalli geçiş ücreti ve Ceza tutarlarının , ... plaka sayılı aracın 05.09.2021 — 26.09.2021 tarihleri arasında yaptığı ihlalli geçiş toplamının 1.535,00 TL olduğu tespit edilmiştir.

Davacı Alacağının Hesaplanması :

Davacı şirket davalı aleyhine .... İcra Müdürlüğü'nün 2021/... Esas sayılı dosyasında 13.12.2021 tarihinde icra takibi yapmış, davalı tarafından talep edilen icra takibinin geçiş ücreti ve para cezası olarak toplamda 1.535,00 TL takip talebine itiraz edilmesi ile takip durmuş ve huzurdaki İtirazın İptali Davası açılmıştır.

Davacı tacir olması nedeniyle ihlalli geçiş tutarları için aynı tarihlerdeki geçiş ücreti ve 4 katı cezalı tutarlarının toplanarak takip tarihi olan13.12.2021 tarihine kadar TC Merkez Faiz Oranları 05.09.2021 — 13.12.2021(Takip Tarihi) tarihleri arasında %16.75 olarak tespit edilmiştir. (Kaynak : TC Merkez Bankası web sitesi)

Sonuç olarak:

Dosya muhteviyatının tamamı analiz edilip, incelenip ve yapılan değerlendirmeler neticesinde aşağıda tabloda ayrıntılı belirtildiği üzere;

Anapara Kaçak Geçiş Bedeli 307,00

Kaçak Geçiş Bedeli 4 Katı Ceza Tutarı 1.228,00

Anapara + 4 Katı Ceza Tutar Toplamı 1.535,00

3095 Sayılı Faiz Yasası Dönemlik Yığılmış Avans Faiz Tutarı 63,92

Kaçak Geçiş + 4 Katı Ceza + Faiz Toplamı 1.598,92

Kdv % 18 11,51

Takiple İstenebilir Güncel TOPLAM ALACAK BEDELİ 1.610,43

Bişarj Elektronik İnşaat Sanayi Ticaret Ltd. Şti.” nden takiple istenebilir güncel toplam alacağın 1.610,43 TL olduğunun,

1.535,00 TL' ye takip ye takip tarihi itibari ile TC Merkez Bankası olmak üzere ihlalli tarih aralıklarına göre değişen oranlarda İşlemiş faiz yürütüleceği,

Davacının İcra İnkar Tazminatı talebinin Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, yapılan hesaplamalar ve incelemeler neticesinde kanaatine varılmıştır. " şeklinde mütaalada bulunduğu görülmüştür.

Dava; İİK'nun 67. maddesi gereğince davacının geçiş ihlalinden kaynaklı davalıdan olan alacağının tahsili amacıyla başlattığı takibe karşı davalı itirazının iptali istemine ilişkindir.

Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza,

genel hükümlere göre tahsil edilir. ...” hükmü düzenlenmişken 25.05.2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16.05.2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.

6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır.

Kanunun 30. maddesinin, 27.03.2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir.

Anayasa Mahkemesi'nin 18.01.2018 tarih, 2017/166 E. 2018/8 Karar sayılı kararında ".... İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır.

Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir.... kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir.

Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenerek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür.

Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır..." yönünde karar vermiştir. Bu durumda davalının ihlali sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır.

(İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi'nin 2018/1124 Esas, 2021/347 Karar sayılı ilamı)

Tüm dosya kapsamı ve toplanılan delillerin bir bütün halinde değerlendirilmesi sonucunda, ihlalli geçiş görüntüsü ile provizyon kayıtları incelenmek suretiyle hazırlanmakla ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli olmakla mahkememizce hükme esas alınan bilirkişi raporu ile tespit edildiği üzere, davalı şirketin sahibi olduğut ... plakalı araç ile davacı işletimindeki ücretli otoyollardan ... hesabında bakiye bulundurmaksızın 05.09.2021 - 26.09.2021 tarihleri arasında 2 adet ihlalli geçişler yaptığı ve geçiş ücretini 15 günlük süre içinde ödemediği,

bu nedenle yasa gereğince geçiş bedelinin 4 katı tutarında ceza bedelini de ödemekle mükellef olduğu, davacı şirketçe talep edilen geçiş ücretinin davacıya ait aracın özelliklerine uygun olduğu, fiyatlandırma hatasının bulunmadığı, davacı yanın davalı yandan alacaklı olduğu anlaşılmakla, davanın kabulü ile itirazın iptaline, alacak likit olmakla davalı yanca da belirlenebilir olduğundan takibe haksız itiraz nedeniyle alacağına geç kavuşan davacı lehine %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine dair açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip ... Hakim ... · e-imza e-imza