İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/574 K.2024/616

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından işletilen köprü ve otoyoldan davalıya ait ... plakalı araç ile ihlalli geçiş gerçekleştirildiğini, bu geçiş ücretinin ödenmemesinden kaynaklı .... İcra Dairesinin 2021/... Esas sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını, davalının bu ödeme emrine itiraz ettiğini, bu itirazın haksız olduğunu, itirazının iptalini, alacağın yasal faizini ve diğer tüm ferileri ile birlikte tahsilini takibin devamını, davalının %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekilinin sunduğu cevap dilekçesinde özetle; söz konusu aracın ... ve ... 'sinin bulunduğunu, 24/09/2021 tarihinde ... seri ... sıra numaralı işlem ile 105 TL idari para cezası uygulandığını, cezaya karşı sulh ceza mahkemesine yapılan itiraz sonrasında cezanın kaldırıldığını, açılan davanın iyi niyetli olmadığını, davanın reddini, kötü niyetli davacı aleyhine yüzde yirmiden az olmamak üzere tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

.... İcra Dairesinin 2021/... Esas sayılı dosyası uyap üzerinden dosyamız arasına celp edilmiştir. ... ne, ... 'ne yazılan müzekkerelere yanıtları mahkememiz dosyamız arasına alınmıştır. ... Sulh Ceza Mahkemesinin 2021/..., 2022/..., 2021/..., 2022/... değişik iş dosyaları UYAP üzerinden mahkememiz dosyası arasına alınmıştır. Bilirkişi heyeti banka uzmanı ... , Bilgisayar yazılım uzmanı ... ve adli trafik uzmanı ... tarafından hazırlanan 05/05/2023 tarihli bilirkişi raporu dosyamız arasına alınmıştır. Bilirkişi 05/05/2023 tarihli raporunda özetle: "... Trafik Değerlendirmesi yönüyle; - Davalı ... Ltd.Şti.’ ye ait, dosya

muhteviyatında, ... plaka sayılı araç ile 08.09.2020 ile 04.10.2020 tarihleri arasına ait toplam 51 adet tahsil edilmemiş geçişin olduğu, , ihlalli geçişlerin 15 günlük yasal süre içerisinde geçiş ücretlerinin tahsilatı gerçekleşemediği için 4 kat cezalı geçiş ücreti yansıtıldığı belirlenerek yukarıda izahının yapıldığı, Mali Değerlendirme sonucunda: Takipten itibaren (13.04.2021) 1.068.50 TL normal geçiş ücreti ve yasa ve mevzuattan kaynaklanan 4 katı cezası olarak hesaplanan 4.274.00 TL ceza tutarı olmak üzere toplamda 5.342.50 TL asıl alacak için Talebe uygun olarak % 9 yasal faiz talebinin yerinde olduğu,

Tarafların diğer talepleri Mahkemeniz takdirlerinde olduğu, Raporumuzu, HMK 282. madde hükmü gözetilmek kaydıyla ve HMK 266/c.2 madde uyarınca bilcümle hukuki tavsif ve takdir sayın yargı makamına ait olarak, Sayın Mahkemenin takdirlerine saygıyla arz ederim. 05.05.2023.."yönünde mütalaada bulunulduğu görülmüştür.

Tarafların kök bilirkişi raporuna itirazları nedeniyle yeniden araştırılması suretiyle ayrıntılı, hüküm kurmaya ve denetime elverişli kök raporu hazırlayan bilirkişi heyetinden ek rapor alınmak üzere dosya tevdii edildi.

Bilirkişi heyetinin hazırladığı 14/05/2024 tarihli ek raporunda özetle: Davalı, Kök rapora vaki İtirazlarında, ihlalli geçişlere ilişkin münferit olarak henüz ihlalli geçişin yapıldığı tarihten itibaren geçiş ücretinin cezalı duruma düşme süresi içinde (geçişten itibaren 15 gün içinde cezasız ödeme süresinde) ödeme imkanı bulunduğundan bahisle İDARİ PARA Cezasının kaldırılmasına ilişkin kararları emsal olarak Mahkemenize ibraz ettiği, Huzurdaki davada ise 08.09.2020 /04.10.2020 tarih aralığındaki 51 adet ihlalli geçişlere ilişkin normal geçiş ücretlerinin geçişi izleyen 15 günlük süre içinde ödenmediğinden,

4 katı cezası ile birlikte toplam 5.342.50 TL'lık bedelin muaccel hale geldiğinin kabulü gerektiği, Ayrıca, HGS Cihazına İlişkin dosyaya sunulan Banka hesap ekstresi üzerinde yapılan incelemede ise, İhlalli geçişlerin gerçekleştiği 08.09.2020/04.10.2020 tarih aralığındaki İhlalli geç istasyonları ve geçiş ücretlerinin HGS hesap ekstresinden ödenip ödenmediği tespit edilememiştir. Davalının Maliki OLduğu ...

Plakalı aracın, Davacı şirketin işletmeciliğinde olan Otoyol güzergahı kullanılarak 08.09.2020 / 04.10.2020 tarih aralığında 51 adet İhlali geçiş gerçekleştirildiği, İşbu geçişler için normal geçiş ücretleri olarak kök raporda da tespit edildiği üzere 1.068.50 TL'lık normal geçiş ücretlerinin geçiş tarihini izleyen 15 günlük süre içinde ödenmediğinden 4 katı cezası ile birlikte toplamda 5.342.50 TL 'lık( geçiş ücret+ 4 katı ceza ) Asıl alacağın,

Takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 2/2 maddesine uygun olarak değişen oranlarda işleyecek faizi ile birlikte talep edilebileceği yönündeki Kök Rapordaki tespit ve değerlendirmelerimizi değiştirecek her hangi bir somut belge ibraz edilmediğinden, Kök Rapordaki tespit ve değerlendirme Mahkemeniz takdirlerindedir. Tarafların diğer talepleri Mahkemeniz takdirlerinde olduğu, Hukuki durumun takdiri Sayın Mahkemenize ait olmak üzere raporumuzu saygılarımızla arz ederiz.

14/05/2024"yönünde ek mütalaada bulunulduğu görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizde görülmekte olan dava; .... İcra Dairesi'nin 2021/... Esas sayılı dosyasında otoyol ihlalli geçiş bedeline dayalı alacak istemi ile başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkememizce dava konusu .... İcra Dairesinin 2021/... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı ... tarafından davalı ... aleyhine 13/04/2021 tarihinde 5.342,50TL asıl alacak üzerinden ilamsız takip başlatıldığı, davalının yasal süresi içerisinde takibe ve borca itirazı ile takibin durduğu ve taraflar arasında anlaşma sağlanamadığına dair 19/08/2021 tarihli arabuluculuk son tutanağının düzenlendiği akabinde iş bu davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza,

genel hükümlere göre tahsil edilir. ...” hükmü düzenlenmişken 25.05.2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16.05.2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.

6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. maddede ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır.

Kanunun 30. maddesinin, 27.03.2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir.

Anayasa Mahkemesi'nin 18.01.2018 tarih, 2017/... E. 2018/... Karar sayılı kararında ".... İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır.

Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir.... kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir.

Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenerek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür.

Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır..." yönünde karar vermiştir. Bu durumda davalının ihlali sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır.

(İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi'nin 2018/1124 Esas, 2021/347 Karar sayılı ilamı)

Tüm dosya kapsamı ve toplanılan deliller ile alınan bilirkişi raporlarının bir bütün halinde değerlendirilmesi sonucunda dosya kapsamında ihlalli geçiş görüntüsü ile provizyon kayıtları incelenmek suretiyle hazırlanan ve ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli olduğundan mahkememizce hükme esas alınan bilirkişi kök ve ek raporunda tespit edildiği üzere; davalının sahibi olduğu dava konusu ... plakalı araç ile davacı işletimindeki ücretli otoyollardan 08/09/2020 - 04/10/2020 tarihleri arasında geçiş yaptığı ancak dava konusu aracın HGS etiketi bulunmadığı bu nedenle de 51 adet geçişin ihlalli geçiş olduğunun sabit olduğu,

geçiş ücretini 15 günlük süre içinde de ödemediği görülmekle yasa gereğince 4 katı cezayı de ödemekle mükellef olduğu, davacı şirketçe talep edilen geçiş ücretinin davacıya ait aracın özelliklerine uygun olduğu, fiyatlandırma hatasının olmadığı görülmüştür. Davalı her ne kadar bazı geçişlere ilişkin ...

Sulh Ceza Hakimliğince verilmiş kararlar olduğunu ileri sürmüş olsa da ilgili iptal kararları dosyamız arasına alınmış ve bilirkişi raporunda incelenmiş olmakla söz konusu kararların davaya konu geçişlere ilişkin olmadığı, daha ileri tarihli geçişlere ilişkin olduğu tespit edilmiştir. Açıklanan tüm bu nedenlerle davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

İcra inkar tazminatı yönünden yapılan değerlendirmede; alacak davalı yanca da belirlenebilir olduğundan takibe haksız itiraz nedeniyle alacağına geç kavuşan davacı lehine %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine dair açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Yukarıda açıklanan tüm bu nedenlerle; davacı tarafından açılan davanın kısmen kabulü ile; davanın kabulü ile; davalının ... İcra Dairesi'nin 2021/... Esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın 5342,00 TL asıl alacak üzerinden iptali ile takibin asıl alacağa yasal faiz uygulanması suretiyle aynı şartlar altında devamına, alacağın likit ve belirlenebilir olduğu anlaşılmakla 1.068,50 TL icra inkar tazminatının davacıdan alınarak davalıya verilmesine dair açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır