İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/605 K.2025/307

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalıya ait ... plakalı araçlar ile 29.04.2018 -27.03.2019 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin ihlalli geçişler yaptığını, Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerine, 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30. maddesinin 7. Fıkrası gereğince, ihlalli geçiş tarihinden itibaren on beş günlük süre içerisinde geçiş bedellerini cezasız olarak ödeyebilme imkânı verilmekte ise de, işbu davaya konu ihlalli geçiş ücretlerinin anılan süre içerisinde ödenmediği tespit edildiğini, davanın ...

İcra Müdürlüğünün yetkili olduğu yönündeki yetki itirazı yerinde olmadığını, davalarının kabulünü ile davalının .... İcra Müdürlüğü'nün 2023/...

Esas sayılı dosyası kapsamında yapılan itirazın iptalini, takibin avans faiz oranlarında yapılan değişiklikler uyarınca faizin değişen oranlarda kademeli olarak hesaplanması gerektiği göz önünde bulundurularak takibin devamını, davalının İİK.m.67/2.maddesi uyarınca takip konusu alacağın %20' sinden az olmamak üzere İcra İnkar Tazminatına mahkum edilmesini, Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesi talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalıya usulüne göre tebligat yapılmış olup davaya cevap sunmamıştır.

DELİLLER

....İcra Dairesinin 2023/... Esas sayılı takip dosyasının Uyap sistemi üzerinden mahkememiz dosyası arasına alınmıştır. ... plakalı aracın 29/04/2018-27/03/2019 tarihli tescil kayıtlarının Uyap sistemi üzerinden dosya arasına alınmıştır. Karayolları 1. ve 4. Bölge Müdürlüğüne yazılan müzekkerelere yazılan müzekkere cevapları mahkememiz dosyası arasına alınmıştır. ... Vergi Dairesi Müdürlüğü ve ... Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne yazılan müzekkere cevapları mahkememiz dosyası arasına alınmıştır. Ticaret Sicili Müdürlüğü'ne yazılan müzekkereye verilen cevaplar mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; davalının .... İcra Dairesinin 2023/... Esas sayılı icra takibine yapılan itirazının iptalinin gerekip gerekmediği hususlarına ilişkindir. 6100 sayılı HMK'nın 114/1-c ve 115. maddeleri gereğince görev hususu kamu düzenine ilişkin dava şartlarından olmakla mahkememizce davanın her aşamasında re'sen nazara alınması gerektiğinden dava dosyası öncelikle bu noktada incelenmiştir.

TTK'nın 4 ve 5. maddeleri ile ticari davaların;'' Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın; a) Bu Kanunda, b) Türk Medeni Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ila 969 uncu maddelerinde, c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ila 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ila 519,

komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ila 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ila 554, havale hakkındaki 555 ila 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ila 580 inci maddelerinde, d) Fikri mülkiyet hukukuna dair mevzuatta, e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde, f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde, öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır.

Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır.'' şeklinde tanımlandığı görülmüştür.

Anılı kanuni düzenlemeye göre, bir uyuşmazlığın ticari dava sayılması için TTK 4/1.maddesine göre her iki tarafında tacir olması ve ticari işletmeleri ilgili hususlardan doğması, yahut tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın "a-f" bentlerinde sayılan hususlardan doğmasının gerektiği açıktır.

Huzurdaki davanın 6102 sayılı TTK'nın 4. maddesinin "a-f" bentlerinde sayılan mutlak ticari davalardan olmadığı görülmüştür. Mahkememizin görevli olup olmadığının anlaşılması için TTK 4/1. maddesi gereği davanın nispi dava niteliğinde olup olmadığının tespiti gereklidir. Bunun için her iki tarafın tacir olması ve uyuşmazlığın tarafların ticari işletmesi ile ilgili olması kriterinin bulunması gerekmektedir.

Bu kapsamda davalı hakkında ...Ticaret Müdürlüğüne yazılan müzekkereye; " yazınızda belirtilen T.C. kimlik numaralı ... 'nın gerçek kişi ticari işletme kaydı bulunamamıştır..." ve ... Vergi Dairesi Müdürlüğüne yazılan müzekkereye "Bilgisayar kayıtlarımız tetkik edildiğinde; ... vergi kimlik numaralı ...'nın 2. sınıf tüccar olduğu, işletme usulüne göre defter tuttuğu, 03/10/2017-26/12/2019 tarihleri arasında ...

Adresinde Belirli Bir Mala Tahsis Edilmiş Mağazalarda Diğer Dış Giyim Perakende Satışı (Palto, Kaban, Anorak, Takım Elbise, Ceket, Pantolon, Şort (Tekstil Kumaşından Veya Ğ ) ile faaliyette bulunduğu anlaşılmaktadır..." şeklinde yanıt verildiği anlaşılmıştır.

TTK'nın 12. maddesine göre “Bir ticari işletmeyi kısmen dahi olsa kendi adına işleten kimseye tacir denir.”

19.02.1986 tarih ve 19024 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan 25.01.1986 tarihli Bakanlar Kurulu Kararı ile 6762 sayılı TTK'nın 1463. maddesine göre esnaf ve küçük sanatkar ile tacir ve sanayicinin ayrımına dair esaslar tespit edilmiştir. Buna göre.

1- Koordinasyon kurulunca tespit ve yayınlanacak esnaf ve küçük sanatkar kollarına dahil olup da gelir vergisinden muaf olanlar ile kazançları götürü usûlde vergilendirilenler ve işletme hesabına göre, defter tutanlardan iktisadi faaliyetleri nakdi sermayesinden ziyade, bedeni çalışmalarına dayanan ve kazançları ancak geçimlerini sağlamaya yetecek derecede az olan ve Vergi Usûl Kanununun 177. maddesinin birinci fıkrasının 1 ve 3 nolu bentlerinde yer alan limitlerin yarısını, iki numaralı bendinde yazılı nakdi limitin tamamını aşmayanların esnaf ve küçük sanatkar,

2- Vergi Usûl Kanununa istinaden birinci sınıf tacir sayılan ve bilanço esasına göre defter tutanlar ile işletme hesabına göre defter tutan ve birinci madde de belirtilenlerin dışında kalanların tacir ve sanayici sayılmaları kararlaştırılmıştır.

Yukarıda açıklanan hususlarda yapılan incelemede; huzurdaki davanın 6102 sayılı TTK'nın 4. maddesinin "a-f" bentlerinde sayılan mutlak ticari davalardan olmadığı, davacı tarafça işettiği otoyollardan ücret ödenmeden geçiş yapılması nedeniyle sözleşmesel ilişki kapsamında alacağına dayalı olarak ilamsız takip başlatılmış olup, davacının ticaret sicil kaydı bulunmadığı, ticari işletme kaydı bulunuyor ise de ticari işletme hacminin VUK 177.

Maddesinde belirtilen sınırlar aşmadığı bu nedenle tacir sayılamayacağı, ikinci sınıf tüccar olanlar ve işletme hesabına göre defter tutanların tacir olarak kabul edilebilmesi için VUK 177. Maddesindeki limitleri aşması gerektiği, gelen müzekkere cevaplarına göre de esnaflık sınırlarını aşan faaliyet tespit edilememekle davacının tacir olmadığı görüldüğünden eldeki davanın nispi ticari dava da olmadığı anlaşılmıştır.

Yapılan incelemeler sonrası davacının tacir olmadığı ve uyuşmazlığın geçiş ücretinin ödenmemesinden kaynaklı başlatılan icra takibine itirazın iptaline ilişkin olması nedeniyle davanın, HMK'nın 2. maddesi uyarınca genel hükümlere göre Asliye Hukuk Mahkemelerinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği, araç ticari olsa da davalının tacir olmadığı durumlarda Ticaret Mahkemelerinin görevli olmadığı,

bu hususun İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 46. Hukuk Dairesi 2022/2987 Esas 2022/2547 Karar sayılı ilamında da ''aracın ticari araç olduğu kaydı bulunmakla birlikte davalının tacir olduğuna ilişkin dosya kapsamında bilgi ve belge bulunmadığından ve de incelenen vergi kaydından davalının tacir olmadığının anlaşılması sebebiyle Asliye Ticaret Mahkemesine verilen görevsizlik kararının isabetli olmadığı anlaşılmıştır.

Tüm bu anlatılanlar ışığında tüketici vasfına haiz olmayan ancak bunun yanında tacir olmadığı da anlaşılan davalı hakkındaki davanın genel mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemelerince çözümlenmesi gerektiği anlaşılmakla...'' şeklinde belirtildiği anlaşılmakla açıklanan tüm bu nedenlerle HMK'nun 115/2. maddesi uyarınca aynı Kanunun 114/l-(c) maddesinde belirtilen dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilerek hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır