İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/12 K.2024/316

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Borçlunun .... İcra Müdürlüğünün 2018/...

Esas sayılı dosyası ile takibe geçtikleri alacaklarının borç olmadığından bahisle borca faiz oranına ve ferilerine itiraz ettiğini, Temmuz , Ağustos , Eylül 2016 aylarında ... firması ile ortaklaşa gerçekleştirilen uçuşlar nedeni ile davalı ile yapılan 12.04.2017 tarihli protokol gereğince ... firmasınca 11.01.2016 tarih 2016/... sayılı ülkemize turist getiren A grubu Seyahat Acentalarına Destek sağlanması hakkında kanuna dayanarak Turizm Bakanlığından alınan teşvik tutarının yarısının müvekkili şirkete ödenmemesinden doğan alacak olduğunu,

davalı şirket tarafından sulh kapsamı uçuşlara ilişkin uçak başı 6.000 USD olan teşvikler kapsamı hak edişler tahsil edilmesine rağmen protokol gereği müvekkiline ödenmesi gereken miktarın müvekkiline ödenmediğini, davalı borçlu tarafından 26.709,35 USD asıl alacağa yapılan itirazların asıl alacak kalemine işleyecek kamu bankalarınca 1 yıl vadeli USD mevzuatına uygulanan en yüksek faiz oranı üzerinden işleyecek faizi ile birlikte kesin olarak iptali ve kötü niyetli davalı borçlunun %20 inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davacı şirketin turizm sektöründe faaliyet gösterdiklerini, her iki şirketin de Turizm Bakanlığının ülkemize turist getiren A grubu Seyahat Acentelerine Destek Sağlanması hakkında kanun kapsamında teşviklerden yararlanmak istediğini, ancak müvekkilinin ve ... isimli firmanın aynı taleplerde bulunması nedeni ile sorunlar yaşandığını, bu sorunların aşılabilmesi için taraflar arasında mezkur sözleşme yapıldığını, bunun üzerine ...

AŞ Kültür ve Turizm Bakanlığına başvuruda bulunduğunu, başvuru sonucunda uçak seferi başına teşvik almaya hak kazandığını, ... firmasının yapılan anlaşma sonrasında müvekkili şirket tarafından kiralanan ve yurtdışından ülkemize getiren bazı uçaklarda kendi firmasına ait yolcuları taşıttığını, ödemelerin net gelir üzerinden yapılacağı, müvekkili şirketin protokol kapsamında 01.06.2017 ve 08.06.2017 tarihlerinde davalı şirkete 15.938 USD ve 15.000 USD olmak üzere toplam 30.938 USD ödeme yaptığını ödemeler karşılığından davacı ...in de tahsilat makbuzu kesildiğini, beyanla davanın reddine karar verilmesini,

aksi halde takas usulünün işletilmesini talep etmiştir.

Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki ticari ilişki nedeniyle davalı şirket ile davacı şirket arasında cari hesap ilişkisi kurulduğunu, davacı şirket tarafından 03/07/2017-24/10/2017 tarihleri arasında tutulan cari hesaba göre davalı şirketin 24.742,80 TL borcu bulunduğunu, davalı şirketin bakiye cari hesap borcunu ödememesi üzerine ... .İcra Müdürlüğünün 2018/... esas sayılı dosyası ile davalı şirket aleyhine icra takibi başlatıldığını, davalı şirketin borca, faize, masraflara ve tüm dosya kapsamı ile ferilerin itiraz ederek davacı şirkete karşı borçlu değil alacaklı olduğunu iddia ettiğini,

icra müdürlüğüne sunmuş olduğu itiraz dilekçesinde karşı tarafın bu dosya alacağı sabit olursa, ....İcra Müdürlüğünün 2018/... esas sayılı dosya kapsamı olan alacaklarıyla bu alacağın takas ve mahsubunu talep ettiklerini, davalı şirketin iddia ettiği alacağının tahsili için ....İcra Müdürlüğünün 2018/... esas sayılı dosyası ile davacı aleyhine icra takibi başlattığını, davacının itirazı üzerine işbu takibinde durdurulduğunu, davalının icra takibinin durdurulmasının akabinde ...

ATM.nin 2018/... esas sayılı dosyası ile davacı aleyhine dava açtığını, huzurdaki dava ile ... ATM.nin 2018/... esas sayılı davasının şirketlerin karşılıklı olarak alacak-borç ilişkisinden kaynaklandığını, bu nedenlerle fazlaya ilişkin hak ve alacakları saklı kalmak kaydıyla öncelikle davalı tarafından aleyhlerine açılan ...

ATM.nin 2018/... esas sayılı dosyası ile işbu davanın birleştirilmesine, birleştirme kararı verilmesi durumunda kabul anlamına gelmemek kaydıyla yapılacak yargılama sonunda şayet karşı tarafın alacağı sabit olursa işbu davada takas usulünün işletilmesine, ... İcra Müdürlüğünün 2018/... esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, %20 den aşağı olmamak kaydıyla davalının icra inkar tazminatı ödemesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLER, TAHKİKAT VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasındaki protole dayalı olarak başlatılan icra takibine ve cari hesaba dayalı olarak başlatılan icra takibine karşı tarafın yaptığı itirazın iptali istemine ilişkindir.

Dosya arasına alınan ... İcra Dairesi'nin 2018/... Esas sayılı dosyasında özetle; ... A.Ş.tarafından ... Ltd. Şti.'ne takip başlatıldığını, 24.742,80 TL asıl alacağın icra gideri , vekalet ücreti ve takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek faiz ile tahsilinin talep edildiği anlaşılmıştır.

Dosya arasına alınan .... İcra Dairesi'nin 2018/... Esas sayılı dosyasında özetle; ... Ltd. Şti. Tarafından ... A.Ş.'ne takip başlatıldığını, 26.709,35 USD asıl alacak, 1.680,13 USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 28.389,48 USD alacağının takip tarihinden itibaren asıl alacak kalemine işleyecek kamu bankalarınca 1 yıl vadeli USD mevduatına uygulanan en yüksek faiz oranı üzerinden işleyecek , icra harç ve masrafları ve vekalet ücreti ile birlikte TBK 99/III maddesi uyarınca tahsil tarihindeki TCMB USD efektif satış kuru üzerinden hesaplanacak TL karşılığının icra dairesinin banka hesabına ödenmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.

Tarafların delilleri ve ticari defterleri incelenmek üzere mahkememiz dosyası bilirkişiye tevdii edilmiştir.

Mahkememizce dosya kapsamına alınan 27.09.2019 tarihli kök bilirkişi raporunda özetle;

"..

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri K.nun Ticari defterlerin ibrazı ve delil olması başlıklı 222 nci maddesinin 2 nci fıkrasında Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şart...olduğu,

3üncü fıkrasında, ikinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafından aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir.

Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamayacağı hüküm altına alınmıştır.

Yapılan inceleme sonucunda ...in ticari defterlerine göre, ... Turizm'e 24.742,78 TL borçlu olduğu, ... Turizmin ticari defterlerine göre ...den 24.742,80 TL alacaklı olduğu,

... Turizmin makbuz karşılığı 30.938 USD ödeme yaptığı, ancak bu ödemenin her iki tarafın ticari defterlerine işlenmediği,

Taraflar arasında yapılan sözleşme ve taahhütname uyarınca 2016 yılı Temmuz, Ağustos ve Eylül aylarında gerçekleştirilen ortak uçuşlar için Bakanlıktan alınan teşviklerin yarısının teşviklerin ödendiği tarihteki kur üzerinden davacıya ödenmesi gerekeceği,

Davacı ve davalı arasında gerçekleşen 19 ortak uçuş üzerinden toplamda 19*6=114 000 usd beklenmesine rağmen ortak 26 adet uçuş yaptıkları ve 95.116,62 usd ödeme aldıkları (uçuş başına 3658,33 Usd) tespit edilmiş olup sözleşme ve taahhüt gereği 19 ortak uçuşun yarısı olarak 9.5 uçuş üzerinden gerekli hesaplamalar (3658,33 * 9,5 = 34.754,14 Usd) yapılarak, davacının 34.756,14 Usd hakedişi olduğu fakat davalının önceki dönemde davacıya yaptığı ödeme de düşüldüğünde 34.754,14-30.938=3.816,14 Usd davacının almaya hak kazandığı .." şeklinde mütalaada bulunulduğu görülmüştür.

Tarafların bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazları değerlendirilmek üzere dosyaya ek rapor alınmıştır.

Mahkememizce dosya kapsamına alınan 27.11.2020 tarihli ek bilirkişi raporunda;

"..

... ve davalı ... Turizmin Kültür ve Turizm Bakanlığının A grubu Davacı seyahat acentalanna destek sağlanması hakkında kararın uygulamaya koyulmasına ve teşviklerin sağlanmasına istinaden her İki acentamn da Kültür ve Turizm Bakanlığına başvurduğu fakat aynı taleplerle başvurması ve idari sıkıntılardan dolayı ...in başvurusunun kabul olmaması neticesinde ... Turizm 12.04.2017 tarihli sulh protokolü, Taahhütname, Sözleşme yapılarak iki firmanın müşterek gerçekleştirdiği uçuşlar dolayısıyla doğan teşvik hakedişlerinin ... firmasınca Turizm Bakanlığından alman paranın ve para tahsiline mütekip alman Paranın yansının davacı ...'e ödenmesi konusunda anlaştıkları.

Uyuşmazlığın taraflan arasında 12.04.2017 tarihinde imzalanan sözleşme uyarınca ... Turizm Şirketi 2016 yılı Temmuz, Ağustos ve Eylül aylarında ... Şirketi ile müşterek gerçekleştirdiğim ve bu uçuşlardan kaynaklanan teşvikleri müştereken haketmiş olduklannı, alınacak teşviklerin yansının ... Şirketi'ne ait olduğunu kabul ve taahhüt etmiştir. Sözleşmeye göre para tahsilini müteakip alman paranın yansı diğer firmaya ödenecektir.

Bunun gibi 12.04.2007 tarihli taahhütnamede de 2016 yılı Temmuz, Ağustos ve Eylül aylannda gerçekleştirilen ortak uçuşlardan alınacak teşvik tutarının yansının Bakanlık tarafından ... Turizm Şirketi'ne yapüan ödemeyi müteakip ... Şirketi'ne ödeneceği kararlaştınlmıştır. Sözleşmede yapılan ödemelerden herhangi bir kesinti yapılacağı belirtilmemiştir. Dolayısıyla ortak uçuşlar bakımından Bakanlıktan alınan teşviklerin, ...

Turizm Şirketi'ne teşviklerin alındığı tarihte kur dikkate alınarak ödenmesi gerekir.

Kültür ve Turizm Bakanlığından gelen doküman ve belgeler üzerinde yapılan incelemelerde Bakanlar Kurulunun 11/01/2016 tarihli 2016/8508 sayılı "Ülkemize Turist getiren A grubu Seyahat Acentalarına destek sağlanması hakkında Karar'ın uygulanmasına ilişkin 17/04/2017 tarihinde 2016 Temmuz ayı tarifesiz tam uçuşlarına (...,...,...,... Havalimanları) ilişkin 2557 İşletme Belge nolu ... Turizme 35 tam uçuş üzerinden toplamda 217.200 USD (Uçuşu takip eden ay m Merkez Bankası kuru USD ; 2.9797 TL. ) TL kurundan 647.190,84 TL ödeme yapılmasının uygun görüldüğü,

35 tam uçuş içerisinden ... Koduyla 05-06-08-12-15-22-26-29/07/2016 Tarihlerinde 8 adet Antalya Havalimanı uçuşu olduğu, ... uçuş koduyla 07-14-21-28/07/2016 Tarihlerinde 4 adet Dalaman Havalimanı uçuşu olduğu ve toplamda 12 adet uçuşun ... ve ... Turizm tarafından ortak uçuş olarak beyan edildiği,

Ağustos 2016 Döneminde ... Turizme 49 Tam uçuş üzerinden 328,200 USD (USD ; 2.9558 TL.) TL. bazında 970.093,56 TL ödeme yapılması uygun görüldüğü, ...in Toplamda 10 adet ( ... kodlu) uçuşu ortak uçuş olarak beyan ettiği,

Eylül 2016 döneminde ... Turizme 19 tam uçuş üzerinden 124.800 USD (USD; 3,0036 TL) TL bazmda 374.849,028 TL ödeme yapılması uygun görüldüğü, ...in Toplamda 4 adet (... kodlu) uçuşu ortak uçuş olarak beyan ettiği,

Kültür ve Turizm Bakanlığından gelen resmi doküman ve belgeler üzerinde yapılan incelemelerde ... Turizm ve ...in yaptıkları her ortak uçuş için 6.000 USD hakediş almaya hak kazandıkları tespit edilmiş, 2016 Yılı Temmuz-Ağustos-Eylül Ayları ortak 19 uçuş üzerinden planlanmasına rağmen 26 (12+10+4) adet ortak uçuş yaptıkları tespit edilmiştir.

Davacı ... ve davalı ... Turizm 19 ortak uçuş üzerinden anlaştıkları için 19*6.000.USD=114.000 USD ortak uçuş hakedİşlerinin olduğu,

Davacı ... ve Davalı ... Turizm 19 ortak uçuş üzerinden yarı yarıya anlaştıkları için 114.000 USD / 2= 57.000 USD hakedişi davacı ...in almaya hak kazandığı, Davalı ... Turizmin davacı ...e önceki dönemde yaptığı ödeme düşüldüğünde 57.000 USD - 30,938 USD=26,062 USD davacı ...in almaya hak kazandığının tespit edildiği " şeklinde mütalaada bulunulduğu görülmüştür.

Mahkememizin 2018/ ... esas ve 2021/407 karar sayılı ilamı ile asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın kabulüne dair hüküm, asıl dava bakımından davacı vekilince istinaf edilmiş, BAM ... Hukuk Dairesi'nin 2021/... esas, 2022/... karar sayılı ilamı ile; davacının asıl davaya dair istinaf başvurusunun reddine karar verilmesi üzerine asıl davada davacı vekili tarafından temyiz talebi ile Yargıtay 6.Hukuk Dairesi'ne gönderilmiştir.

Asıl davada davacı vekilinin temyiz talebi üzerine Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin 2022/... esas, 2023/... karar sayılı ilamı ile; ''Kültür ve Turizm Bakanlığınca davalı adına tanzim edilen hak ediş belgelerinin heyetçe yapılan incelemesinde, sözleşme döneminde davalıya ödenmiş olan uçuş başı teşvik tutarının, ek bilirkişi raporundaki tespitlere uygun olarak ve davacı iddialarını destekler şekilde, en az 6.000 USD olduğu anlaşılmıştır. Bu durumda mahkemece; ek rapordaki tespitler doğrultusunda hüküm kurulması gerekirken, yanılgılı gerekçelerle kök rapora itibar edilerek karar verilmesi doğru olmamış, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir."gerekçesi ile bozularak Mahkememize tevzi olmuş ve 2024/12 esasına kaydı yapılarak yargılamaya mahkememizce devam olunmuştur.

Yargılama kapsamında toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda.

İstinafa ve bozma kararına konu edilen asıl dava kapsamında ; her ne kadar bozma ilamı öncesinde teşvik bedellerinden vergi ve diğer maliyetlerin düşülmesi sonucu ortaya çıkan tutar ve tarafların defter kayıtlarına işlenen miktarlar dikkate alınarak hazırlanan kök rapor uyarınca karar verilmiş ise de , ek raporda belirtildiği üzere taraflar arasındaki protokolde, Bakanlıkça yapılacak ödemelerden kesinti yapılacağına dair bir hükmün açıkça yer almadığı, alınacak teşviklerin yarısının davacıya ait olduğunun kararlaştırıldığı,

dosyaya, Kültür ve Turizm Bakanlığınca gönderilen belgelerde davalıya ödenmiş olan uçuş başı teşvik tutarının, davacı iddialarını destekler şekilde, en az 6.000 USD olduğunun görüldüğü, buna göre düzenlenen ek raporda davacının asıl dava kapsamında 26.062 USD alacaklı olduğunun hesaplandığı görülmekle ; bu asıl alacak tutarı yönünden asıl davanın kısmen kabulüne, davalı taraf takipten önce TBK 117 uyarınca temerrüde düşürülmediğinden ve bozmaya da konu olmadığından işlemiş faize ilişkin talebin reddine, istinaf/temyiz edilmeyen birleşen dava kesinleşmekle yeniden karar tesisine yer olmadığına karar verilmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır