İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/718 K.2026/114

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı Vekili dava dilekçesinde özetle. Davacı vekili 27.11.2024 tarihli dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirketin ruhsat sahibi ...

A.Ş.'nden ... plakalı aracı finansal kiralama yoluyla kiralamış olduğunu, 08.05.2024 tarihinde 1 Nolu davalının sevk ve idaresindeki 2 no.lu davalıya ait ... plakalı aracın, tali yoldan anayola giriş yapmak istediği esnada kendisine kırmızı ışık yanmasına rağmen, seyrine devam etmek suretiyle ışık ihlali yapmış akabinde anayol üzerinde seyir halinde ve geçiş hakkına sahip olan müvekkiline ait araca çarpmış, ... ve tek kusurlu olarak kazaya sebebiyet vermiş olduğunu, Müvekkili şirkete ait aracın 2022 model ve kaza tarihinde 58.891 km'de ve aracın kasko değerinin 1.137.382,00 TL olduğunu,

Değer kaybının genel hükümlere göre ve gerçek zarar ilkesi uyarınca kazadan önceki değeri ile kazadan sonra oluşan piyasa rayiç değeri arasındaki farkın belirlenmesi sureti ile hesaplanması gerektiğini, Dava konusu kaza sonucunda müvekkili şirkete ait ... plakalı araçta meydana gelen hasar sebebiyle aracın bir süre onarımda kalmış, müvekkili şirketin iştigal konusu motorlu hafif kara taşıtlarının ve arabalarının sürücüsüz olarak kiralanması ve leasingi olduğundan onarım süresi boyunca da araç kiralanamamış bu suretle müvekkili şirketin araçtan mahrum kalmış olduğunu,

Aracın kiralanamaması nedeniyle araç mahrumiyet bedeli hesaplanırken aracın hasar gördüğü bölge dikkate alınarak onarımı için gereken makul süre belirlenmeli, makul onarım süresi belirlendikten sonra müvekkiline ait aracın makul kiralama bedelinin belirlenmesi gerektiğini, Dava konusu ... plakalı aracın haksız fiil nedeniyle uğradığı zararı ticari kayıp niteliğine haiz olduğundan huzurdaki somut uyuşmazlık konusu alacağımıza avans faizi işletilmesi gerektiğini beyanla şimdilik 500,00 TL değer kaybı ve 500,00 TL kazanç kaybı bedelinin,

08.05.2024 kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken müteselsilen tahsili ile müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Kazanın ... ilinde meydana gelmiş olup yetkili Mahkemenin ...

Mahkemeleri olduğunu, dava konusu alacağın zaman aşımına uğramış olduğunu, Davacı tarafın aktif husumet ehliyeti bulunmadığını, ... plakalı aracın ruhsat sahibinin davacı taraf olmadığını ve davacı şirketin ... plakalı aracı uzun süreli kiralama yöntemi ile üçüncü bir kişiye kiralamış olduğunu ve bu durumda davacı şirketin işleten sıfatı bulunmadığını, Meydana gelen kazada müvekkili sürücü ...'ya isnat edilen kusuru kabul etmediklerini, ... plakalı aracın değer kaybına uğramamış, zarar gördüğü iddia edilen aracın trafiğe çıkış tarihi ile kaza tarihi arasında ... olarak kullanıldığını,

olağan kullanımdan çok fazla kilometre yaptığının anlaşılmakta olduğunu, öte yandan aracın Kiralık Araç olarak kullanıldığı düşünüldüğünde aracın kaç farklı sürücü tarafından kullanıldığının tespitinin de aracın değer kaybının hesaplanmasında önem kazandığı bir vekili 02.01.2025 havale tarihli cevap dilekçesinde gerçek olduğunu, ayrıca zarar gören araç üzerinde PERT uygulaması yapılması gerektiğini ve pert araçlarda değer kaybının ortaya çıkmadığını, Davacının araç mahrumiyeti zararı bulunmadığını, ... plakalı aracı koruma örtüsü altına alan ...

Sigorta A.Ş. tarafından düzenlenen kasko poliçesi kapsamında zdavacıya ikame araç hizmeti verilmiş olduğunu, davacının ticari defterlerinin üzerinde inceleme yapılmasını talep ettiklerini, Kaza tarihi itibariyle müvekkile ait aracın ... Sigorta A.Ş. tarafından ve İMM klozunu da içerecek şekilde düzenlenen ... no.lu kasko poliçesi ile koruma örtüsü altında olduğunu, ayrıca ... plakalı aracın trafik sigortacısının ... no.lu poliçenin düzenleyicisi ... Sigorta A.Ş.

Olduğunu, savunmuş ve sonuç olarak, yukarıda ayrıntıları ile açıklanan nedenler dolayısıyla davanın reddine, davanın ... Sigorta A.Ş.'ne ve ... Sigorta A.Ş.'ne ihbarına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememiz tarafından tarafların delil listesinde gösterdikleri tüm deliller celp ve incelenmiş, mahkemece değerlendirilmiştir. Huzurdaki dava trafik kazası nedeniyle davacının aracında meydana gelen değer kaybı ve araç mahrumiyeti nedeniyle oluşan zararların tazmini istemli ikame edilmiştir. Dosyanın incelenmesinde; davaya konu uyuşmazlığın 08/05/2024 tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesinde davacı şirkete ait ... plakalı araç ile ... plakalı araç arasında meydana gelen trafik kazası nedeniyle davacıya ait araçta meydana geldiği ifade edilen değer kaybın ve araç mahrumiyet bedelinin davalılardan tazmini isteminin yerinde olup olmadığı hususlarında toplandığı görülmüştür.

Bilirkişiler ... tarafından hazırlanan 18.09.2025 tarihli bilirkişi raporundan özetle;"... Dava konusu kazaya sebebiyet veren ... plakalı aracın trafik sigortacısı ihbar edilen ... Sigorta A.Ş. tarafından, ... plakalı aracın kasko sigortacısı olan dava dışı ...

Sigorta A.Ş.'ne 27.09.2024 tarihinde 200.000,00 TL hasar bedeli ödenmiş ve yükümlülüğünü tamamen yerine getirmiş olması nedeniyle herhangi bir sorumluluğunun kalmamış olduğu, Davacının değer kaybı talebinin ... plakalı araca ait ... nolu Kasko Sigorta Poliçesinden dolayı ...

Sigorta A.Ş.'nden talep edilmesi gerektiği, Davalı sürücü ...'nun %100 (yüzde yüz) oranında asli kusurlu olduğu, Davacının kiralamış olduğu aracın sürücüsü ...'in kusursuz olduğu, Dava konusu ... plakalı aracın hasar onarım tutarının KDV hariç 244.279,62 TL, KDV dahil 293.135,54 TL olduğu, Dava konusu aracın onarım sonrası uğrayacağı değer kaybı tutarının 133.469,00 TL olacağı, Dava konusu aracın makul onarım süresinin 15 gün olacağı, Onarım süresince ortaya çıkacak araç mahrumiyet zararı tutarının KDV hariç 21.000,00 TL olacağı görüş ve kanaatine varmıştır.

İş bu bilirkişi raporumuzu takdir ve tensiplerinize saygılarımızla arz ederiz. .." şeklinde rapor görüşü bildirmişlerdir.

Davacı vekilinin 20.06.2025 tarihli bedel arttırım dilekçesinde özetle " ...Müvekkil şirketin maliki olduğu ... plakalı aracın 08.05.2024 tarihinde ... plakalı araçla karıştığı kaza sebebiyle haksız fiilden kaynaklanan değer kaybı talebimiz 500,00 TL'den ve araç mahrumiyet bedeli talebimiz 500,00 TL'den olmak üzere toplamda 1.000,00 TL üzerinden belirsiz alacak davamız ikame edilmiştir.

Yargılama aşamasında alınan bilirkişi raporunda davacının aracında oluşan değer kaybı bedeli 133.469,00 TL araç mahrumiyet bedeli 21.000,00 TL olarak hesaplanmış ve %100 kusurlu olan davalıdan bu bedelin talep edilebileceği tespit ve rapor edilmiştir. Celbedilen bu bilirkişi raporu her ne kadar Müvekkilin uğradığı gerçek zararın altında kalsa da yargılamanın uzamaması adına denetime elverişli bu raporun hükme esas alınmasını talep etmekteyiz.

Gelinen noktada toplanacak başkaca bir delil kalmaması ve celbedilen bilirkişi raporunun da hüküm vermeye elverişli olması sebebiyle başlangıçta 500-TL'den harçlandırdığımız değer kaybı bedelini 133.469,00-TL'ye, 500,00 TL'den harçlandırdığımız araç mahrumiyet bedelini 21.000,00 TL'ye yükseltmekteyiz.

Yukarıda sunulu gerekçelerle fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla talep artırım talebimiz doğrultusunda davamızın kabulüne karar verilerek;500 TL'den harçlandırdığımız değer kaybı bedelini 133.469,00-TL'ye yükselterek işbu bedelin haksız fiil tarihi olan 08.05.2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken müteselsilen tahsiline, 500 TL'den harçlandırdığımız araç mahrumiyet bedelini 21.000,00-TL'ye yükselterek işbu bedelin haksız fiil tarihi olan 08.05.2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken müteselsilen tahsiline,

Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına, İşbu talep artırım dilekçemizin davalılara tebliğine, Karar verilmesini vekaleten Sayın Mahkemenizden talep ederiz. ..." Şeklinde bedel artırım talebinde bulunmuştur. Huzurdaki davada uyuşmazlık konusu olan 08.05.2024 tarihinde davacıya ait ...plakalı araç ile ... plaka sayılı araç arasında meydana gelen trafik kazası sonucu davacının aracında değer kaybı bulunup bulunmadığı, araç mahrumiyetinden kaynaklı zararının oluşup oluşmadığı, tarafların kazanın meydana gelmesindeki kusur oranlarının tespiti ve talep edilen tazminat kalemleri bakımından dosya uzman bilirkişi heyetine tevdii edilmiştir.

2019/40 esas, 2020/40 karar sayılı Anayasa Mahkemesinin iptal kararı kapsamında genel şartlar ifadesi iptal edilmekle (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 13.07.2011 tarihli ve 2011/1-421 esas, 2011/524 karar sayılı kararında.

“Eldeki dava sonuçlanıp kesinleşmeden o davaya uygulanabilecek olan yasa metni Anayasa Mahkemesince iptal edilip, yürürlüğün durdurulmasına karar verildiğine göre, iptal kararı sonucu oluşan durumun 05/09/1960 tarihli, 21/9 sayılı YİBK'da belirtildiği üzere maddi anlamda kesinleşmemiş olup, derdest olan eldeki davaya da uygulanması zorunludur.” denilmiş, aynı yöndeki içtihat, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 21/03/2012 tarihli ve 2012/20-12 esas, 2012/232 karar sayılı kararında da oy birliği ile kabul edilmiştir.

Keza 21/01/2004 tarihli ve 2004/10-44 esas, 2004/19 karar sayılı ve 03/02/2010 tarihli ve 2010/4-40 esas, 2010/54 karar sayılı kararlarında da.

“Uygulanması gereken bir kanun hükmü, hüküm kesinleşmeden önce Anayasa Mahkemesince iptaline karar verilirse, usulî kazanılmış hakka göre değil, Anayasa Mahkemesinin iptal sonrası oluşan yeni duruma göre karar verilebilecektir.” yönünde değerlendirme ve açıklama yapılmıştır.) derdest dava yönünden bağlayıcı olup 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren ZMSS Genel Şartlarına göre belirlenen değer kaybı hesaplama yöntemine göre değerlendirme yapılamayacağı sonucuna varılmıştır.

Kabul edilen hukuksal durum gereğince, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk ve 4. Hukuk Dairesinin istikrar kazanan içtihatları doğrultusunda; aracın kaza tarihindeki hasar görmemiş 2. el piyasa değeri ile kazadan sonra onarılmış hâldeki 2. el piyasa değeri arasındaki fark, aracın serbest piyasa koşullarına göre kaza tarihi itibariyle hasarsız haldeki ikinci el rayiç değeri ile aracın yaşı, özellikleri,

hasar miktarı ve hasarlı kısımların özelliği dikkate alınarak kazadan sonraki onarılmış halinin rayiç değeri tespit edilip bu iki miktar arasındaki azalmaya (farka) göre hesaplanması gerekmiş olup bu kapsamda yapılan inceleme neticesinde yukarıda anılan hükme elverişli kusur raporu doğrultusunda davalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu anlaşılmakla 133.469,00 TL değer kaybının davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili gerektiği anlaşılmıştır.

Dava konusu aracın onarımda kaldığı makul süre boyunca muadil taşıt kiralanabilecek olup davacı bu sürede ödediği kira bedelini talep edebilecektir. Bilirkişiler tarafından aracın onarım döneminin 15 gün süreceğinin tespit edildiği, kaza tarihi itibariyle muadil araç kirlarının günlük .1400,00-TL seviyesinde olduğu belirlenmekle muadil taşıt kira bedeline göre belirlenen 21.000,00-TL'nin talep edebileceği anlaşılmıştır.

Son olarak davalı araç maliki şirket ve davalı araç sürücüsü için temerrüdün haksız fiil tarihi olan kaza tarihinde oluştuğu, tarafların tacir olduğu ve müteselsil borçluluk ilkesi nazara alınarak alacağın bu tarihlerden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsilin dair aşağıdaki şekilde karar verilerek hüküm kurulmuştur.

E-İMZA

Hakim ...

E-İMZA