İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/5 K.2025/99

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; müvekkiline ait ...plakalı aracın, 19.04.2023 tarihli kazada davalıların sahibi ve sürücüsü olduğu ... plakalı aracın çarpması sonucunda hasarlandığını, kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğunu, müvekkilinin, ... plakalı 2018 model ... paket ticari aracı ile yük nakli yaptığını ve günlük yaklaşık 2.100,00-TL net kazanç elde ettiğini, dava dilekçesi ekinde sunulan davalıların trafik sigortalısı olduğu sigorta şirketinin atadığı eksperin hazırladığı rapordan da anlaşacağı üzere müvekkiline ait aracın 10 gün süre ile serviste kalması gerektiğini,

müvekkilinin yük nakli yaptığı ticari aracından 10 gün mahrum kalarak, kazanç kaybına uğradığını, aracından mahrum kalması nedeniyle uğramış olduğu kazanç kaybının tahsili için 2100 x 10 = 21.000,00-TL zararı oluştuğunu, bu nedenlerle fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla HMK 109. madde gereğince kısmi alacak davasının kabulü ile; şimdilik 100,00-TL'nin kazanç kaybı bedelinin 19.04.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizden aşağı olmamak üzere enflasyon faizi ile birlikte tahsiline, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ...Tic. A.Ş.vekili cevap dilekçesinde özetle; olayın halde meydana geldiğini ve müvekkili şirket çalışanının diğer davalının kullandığı araç ...

Markalı kamyon olduğunu, davacının, 4857 sayılı İş Kanunu ile İş Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğüne göre gerekli emniyet tedbirlerini almaya zorunludur denildiğinden "kaza risklerine karşı araçların iş makinelerine 50 metreden daha yakın mesafede duramayacağı yaklaşamayacağı” sürücüler tarafından bilinmesi gerektiğini, davacının olay esnasında davalıya ait kamyon durduğunda arada hiç mesafe bırakmadığını, kamyonların kör noktalarının bulunduğu ve diğer davalı ...'ın kullandığı aracın özelliklerine göre arka tarafında kör nokta tabir edilen yerde bulunan aracı aynalardan görmesinin mümkün olmadığının aşikar olduğunu,

sayılan tüm bu sebeplerle müvekkili şirket çalışanı diğer davalı ...'ın %100 kusurlu olarak değerlendirilmesinin yerinde bir değerlendirme olmadığını, kazaya ilişkin tutanaklar ve görsellerden de görüleceği üzere davacının aracında meydana gelen hasarın tamiratla düzeltilebilecek bir durum olduğunu, bahsi geçen tamirat işlemi için 10 günün fazla bir süre olduğunu, bu noktada davacının 10 günlük kazanç kaybı olarak talep edilen 21.000,00 TL talep etmesinin fahiş olduğunu bu nedenlerle, dava ve taleplerin reddine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Davalıların bağlı bulunduğu Vergi Dairesi ve Ticaret Sicil Müdürlüğüne yazılan müzekkere cevapları mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; tazminat davasıdır. 6100 sayılı HMK'nın 114/1-c ve 115. maddeleri gereğince görev hususu kamu düzenine ilişkin dava şartlarından olmakla mahkememizce davanın her aşamasında re'sen nazara alınması gerektiğinden dava dosyası öncelikle bu noktada incelenmiştir.

TTK'nın 4 ve 5. maddeleri ile ticari davaların;'' Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın; a) Bu Kanunda, b) Türk Medeni Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ila 969 uncu maddelerinde, c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ila 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ila 519,

komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ila 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ila 554, havale hakkındaki 555 ila 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ila 580 inci maddelerinde, d) Fikri mülkiyet hukukuna dair mevzuatta, e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde, f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde, öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır.

Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır.'' şeklinde tanımlandığı görülmüştür.

Anılı kanuni düzenlemeye göre, bir uyuşmazlığın ticari dava sayılması için TTK 4/1.maddesine göre her iki tarafında tacir olması ve ticari işletmeleri ilgili hususlardan doğması, yahut tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın "a-f" bentlerinde sayılan hususlardan doğmasının gerektiği açıktır.

Yukarıda açıklanan hususlarda yapılan incelemede; huzurdaki davanın 6102 sayılı TTK'nın 4. maddesinin "a-f" bentlerinde sayılan mutlak ticari davalardan olmadığı, nispi ticari dava niteliğinin bulunup bulunmadığı hususunda ise her iki tarafın tacir olması ve uyuşmazlığın tarafların ticari işletmesi ile ilgili olması kriterinin bulunması gerekmektedir.

Açıklanan hususlarda yapılan incelemede; davanın trafik kazasından kaynaklanan kazanç kaybı istemine ilişkin olduğu, haksız fiil temelinden kaynaklandığı ve TBK 49. maddesi ve devamı ile nazara alınarak yargılama yapılacağı, davalılardan ...

A.Ş 'nin tacir olduğu ancak TTK 4/1. maddesi uyarınca nispi ticari dava olup olmadığının irdelenmesi sonrası davacının ve davalı ...'ın tacir sayılıp sayılamayacağının tespiti ile görevli mahkemenin belirlenmesi yoluna gidilmesi gerektiği anlaşılmıştır. Bu amaçla davacı hakkında ... Vergi Dairesi Müdürlüğüne yazılan müzekkereye. "Dairemiz — ... — vergi — kimlik — numarasında — kayıtlı bulunan — ...'ün(T.C:...) tarh dosyası ve bilgisayar kayıtlarının tetkikinde.

Ödevlinin 01/02/2012 tarihinden itibaren Dairemiz yetki alanı olan "..." adresinde 'Taze sebze ve meyve perakende ticareti (manav ürünleri ile kültür mantarı dahil) faaliyetine başladığı ve halen faaliyetine devam ettiği, Ödevlinin internet üzerinden vermiş olduğu 2023 yılı Gelir Vergisi Beyannamesinde vuk, 177 md. kapsamında İşletme hesabına göre defter tutmakla mükellef olduğu, " şeklinde yanıt verildiği, davalı ...Vergi Dairesi Müdürlüğüne yazılan müzekkereye ;

herhangi bir mükellefiyet kaydının bulunmadığı görülmüş olup davacının ve davalı ...'ın tacir olmadığı böylece eldeki davanın nispi ticari dava olmadığı ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesinden kaynaklanmadığı görülmüştür. Yapılan incelemeler sonrası somut uyuşmazlık yönünden Asliye Hukuk Mahkemelerine görevsizlik kararı vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Açıklanan tüm bu nedenlerle davanın, HMK'nun 115/2. maddesi uyarınca aynı Kanunun 114/l-(c) maddesinde belirtilen dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip · e-imzalıdır Hakim · e-imzalıdır