İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2015/278 K.2022/626

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin Taşıyan sıfatı ile davalı ... ya ait yükü, taşıma işleri komisyoncusu diğer davalı ... şirketi ile yapılan taşıma sözleşmesi uyarınca .../İstanbul limanından Algerpor/Cezayir limanına taşıdığını, kapalı ve mühürlü olarak gemiden tahliye edildiğini, konşimentolarda Alıcı sıfatı ile gösterilenler tarafından bugüne kadar yükün teslim alınmadığını, konteynerlerin tahliye edilmediğini, bu nedenle müvekkilinin aradan geçen zaman zarfında konteynerleri deniz nakliyatı işinde kullanamadığını,

davalıların demuraj ücreti ödemekle yükümlü olduğunu beyanla 112.240,00USD demuraj ücretinin dava tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı yasanın 4/A maddesi uyarınca işleyecek USD faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılara usulüne uygun olarak dava dilekçesi ve tensip zaptının tebliğ edildiği, davalıların davaya yanıt vermedikleri anlaşılmıştır.

Davanın, tarafların aktif ve pasif dava ehliyetlerinin olup olmadığı, davalının talep edilen alacaktan sorumlu olup olmadığı, emtianın gümrükten çekilip çekilmediği, çekilmiş ise ne kadar süre sonra çekildiğinin ve varsa Demuraj süresi ile taşıma dolayısı ile gerçekten demuraj ücreti ödenip ödenmediği, ödenmiş ise yapılan ödemenin rayice uygun olarak yapılıp yapılmadığı konusunda toplandığı anlaşılmıştır.

Davacı vekilinin 19/06/2015 tarihli dilekçesi ile 2 nolu davalı ... Ltd. Şti.ne yönelttikleri davalarını HMK 223 maddesi uyarınca geri alınması talepli dilekçelerini sunduğu, dilekçenin davalı şirkete tebliğ edildiği, davalı şirket yetkilisinin 23/05/2016 tarihli dilekçesi ile davanın geri alınmasına muvafakat ettiklerine dair dilekçesini dosyaya sunduğu görülmüştür.

Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ... ve ... tarafından tanzim edilen 05/03/2019 tarihli raporda, Somut taşımada, konteynerin, tahliye limanında, tarifede belirtilen süre içerisinde teslim alınmaması ve iade edilmemesi sebebiyle demuraj alacağı doğduğu, Taşıma işleri komisyonucusu olan 2 nolu davalı ... .Tic.Ltd.'nin taşıtan sıfatına sahip olduğu ve dava konusu konteyner demuraj alacağının borçlusu olduğu, 1 nolu davalı ...

Ltd.Şti.'nin yükleten sıfatına sahip olduğu belirlenmekle birlikte taşıtan sıfatı tespit edilemediğinden dava konusu konteyner alacağından sorumluluğunun bulunmadığı, Davacının talep edebileceği demuraj alacağı bakımından, konşimentoda basılı olan demuraj tarifesinde çelişkiye yol açabilecek ve yoruma açık ifade tarzı sebebiyle, iki ayrı sonuca ulaşılması mümkün olup konteynerlerin geri dönüş süresine göre hesaplama yapıldığında konteyner demuraj atacağının 115.580 ABD Doları olabileceği,

90 gün ile demurajın sınırlandın İması ve konteyner ikame bedeli ilavesi ile hesaplandığında demuraj alacağının 78.780 ABD Doları olabileceği hesaplamalardan hangisinin dikkate alınacağı hususunun demuraj tarifesindeki ve taraflar arasındaki yazışmaların yorumu ile Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu.

(Konteyner demuraj inin taşıyan bakımından uğradığı zararın yerine bir kazanç elde etme kaynağı olarak kullanılmaması gerektiğinden ikinci yorum tarzının ve hesaplama usulünün uygulamaya ve TTK m. 1174 hükmüne daha uygun olduğu)na ilişkin görüşlerini bildirmişlerdir.

Davacı vekilinin itirazları değerlendirilmek üzere dosya bilirkişi kurulundan ... 'in sağlık sorunları nedeni ile bilirkişilik yapmaması nedeni ile heyetten çıkarılarak yerine ... 'nin dahili ile bilirkişi kuruluna tevdi edilmiştir. Bilirkişi kurulu tarafından tanzim edilen 28/06/2022 tarihli raporda, kök rapordaki görüş ve tespitlerini yinelemişlerdir.

Dava dilekçesi , cevap dilekçeleri , konişmento, bilirkişi raporları ile dosya kapsamında bulunan tüm deliller bir bütün olarak değerlendirildiğinde ;

Demuraj alacağı konulu olan iş bu davada ... numaralı 4 adet konişmentonun bulunduğu ,yükletenin 1 nolu davalı ..., gönderilenin ... olduğu anlaşılmış, 1 ve 2 nolu davalıların konteyner demuraj alacağından sorumlu tutulabilmesi için taşıtan veya (navlun sözleşmesi veya konişmentoda şart olması kaydıyla) eşyayı teslim talebinde bulunan gönderilen olması gerekmekte olup , 2 nolu davalının taşıma işleri komisyoncusu olarak hareket ettiği , davacının ise taşıyan olduğu ,2 nolu davalı ... Tic. Ltd.'nin l nolu davalı ... Ltd. Şti. için navlun sözleşmesini kurduğu ve taşıtan sıfatına 2 nolu davalının sahip olduğu anlaşılmıştır.

TTK m. 1207 uyarınca eşyanın gönderilen tarafından teslim alınmaması halinde navlun sözleşmesi gereğince navlunu ve diğer tüm alacakları taşıyana ödemekle yükümlüdür. Dava konusu uyuşmazlıkta yüklerin gönderilen tarafından teslim alınmadığı hatta tesliminin talep edilmediği anlaşıldığından, konteyner demuraj ücretini ödemekle yükümlü olan kişi TTK m. 1207 uyarınca taşıtan sıfatına sahip olan 2 nolu davalıdır.

Dosyaya sunulan konişmentolarda konteynerlerin süresinde iade edilmemesi halinde demuraj ücreti ödeneceği kararlaştırılmış olup, demuraj alacağının tespitine ilişkin tarife de belirlendiğinden davacının talep edebileceği demuraj bu tarifeye göre tespit edilmiş, konişmentolarda yer alan demuraj tarifesinde "The event the amount of demuragge exceeds the value of the container,

the carrier is under no responsibility to accept value of the containers as compensation of container demuragge amount needs to be paid in any case by receivers" kaydının bulunduğu ,bu ifadenin çevirisinin "demuraj alacağının konteyner bedelini aşması halinde taşıyan konteyner bedelini konteynerin tazmini yerine tazmini yerine kabul etmek zorunda değildir; herhalde demuraj gönderilen taralından ödenmek zorundadır." şeklinde olduğu,

demuraj tarifelerindeki üst sürelerin getirilme amacının gönderilen/ taşıtanın konteyner bedelini borçlanarak demurajın işlemesine son verebilecek olduğu , dosyaya sunulan elektronik posta yazışmalarından 90 günlük üst sürenin sonu olan 2.09.2014 tarihinden sonra dahi konteynerlerin iadesi için taraflar arasında görüşme sürdürüldüğü, konişmentoda yer alan demuraj tarifesine göre 90 günlük süre sonunda demuraj işletilmesinin mümkün olmadığı,

90 günlük süre demurajın işleyeceği üst süre olup bu süreye kadar işlemiş demuraj ile konteyner bedelinin ödenmesi gerektiğine mahkememizce kanaat getirilmiş ve bilirkişi raporunda hesaplanan 78.780 USD demuraj bedeli için davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Her ne kadar mahkememizce yukarıda izah edilen gerekçelerle 2 nolu davalı yönünden davanın kısmen kabulüne dair hüküm kurulmuş ise de sehven davacı vekilinin 2 nolu davalı ... Ltd. Şti. Yönünden davalarını geri aldığı hususu gözden kaçırılarak hüküm tesis edilmiş , 1 nolu davalının yukarıda izah edilen gerekçelerle pasif husumet ehliyetine sahip olmaması sebebiyle 1 nolu davalı yönünden ehliyet yokluğu sebebiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Katip ... Hakim ... e-imzalıdır e-imzalıdır