İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/124 K.2023/113

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının borçlulardan ... A.Ş.’nin donatanı ve diğer davalı ...

A.Ş.'nin işletmecisi olduğu ... numaralı ... gemisinde 17.01.2015 başlangıç tarihli hizmet akdi ile baş mühendis olarak çalışmaya başladığını, aylık net ücretinin 7.000,00 USD olduğunu, çalışma koşullarının elverişsizliği ve ücretlerin ödenmemesi nedeniyle haklı ve zorunlu olarak iş akdini 02.05.2015 tarihinde feshettiğini, bakiye 14.645,00 USD alacağının tüm girişimlere rağmen ödenmediğini, ... 12. İcra Müdürlüğü ...

Esas numaralı dosyasında takip başlatıldığını, davalılardan sadece ...Tic.

A.Ş.'nin yetki itirazında bulunduğunu, takibe, fer’ilerine ve rehin hakkına yönelik itirazlarının bulunduğunu, gemi adamlarının hizmet ve iş akitlerinden doğan alacaklarının gemi alacaklısı hakkı veren alacaklardan olduğu beyanları ile itirazın iptali ile %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, alacağın fesih tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ve ödeme günündeki döviz kuruyla ödenmesine hükmedilmesi talep ve dava etmiştir.

Davalı ...gemisi donatanı ...

A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; iş sözleşmesinin işleten ...A.Ş. ile akdedildiğini, geminin maliki olmakla beraber davanın işveren şirkete yöneltilmesi gerektiğini, davacının uyarıya rağmen iş bırakarak geminin seferini engellediğini, Deniz İş Kanunu 29. Maddeye göre işverenin uğradığı zararın telafisi için tazminat isteme hakkına sahip olduğunu, işlerine devam etmesi ihtar edilmesine rağmen iş başı yapmayan davacı için tutanak mevcut olduğunu, gemi adamına şahit imzası ile teslim edilen ihtarnamenin de delilleri arasında bulunduğunu,

hem yasaya hem de sözleşmeye aykırı şekilde işlerini yapmamaları ve geminin seferini engellemeleri nedeniyle işverenin yaptığı tüm masrafların ve uğradığı zararların tazmini yoluna gidileceğinin ihtar olunduğu beyanları ile davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... A.Ş. 'ye usulüne uygun olarak tebligat yapıldığı ancak cevap sunulmadığı anlaşılmıştır. ... 18. İş Mahkemesi'nin 21/02/2017 tarih ...Esas ... Karar sayılı görevsizlik kararı ile davacı vekilinin talebi üzerine dosya mahkememize gönderilmiş, yukarıdaki esasa kaydı yapılmıştır.

Davalılardan ... gemisi donatanı ...AŞ hakkında ... 3 ATM 'nin ... Esas ve ... Karar sayılı dosyasında verilen 19/1/2016 tarihli iflas kararının 20/01/2021 tarihinde kesinleştiği ve iflas işlemlerinin ... 3. İcra Müdürlüğü'nün ... İflas sayılı dosyası üzerinden takip edildiği anlaşılmıştır. Davacı vekilince İflas Masasına kayıt başvurusunda bulunulduğu ve... 3. İcra Müdürlüğü'nün ...

İflas sayılı dosyasında davacının kayıt başvurusunun kabul edilerek dava konusu alacak ile ilgili olarak ilk sıradan 81 kayıt numarası ile kaydının yapıldığı görülmüştür. Bunun üzerine mahkemece ikinci alacaklılar toplantısının yicra edilmesi beklenilmiş olup, ...3.

İcra Müdürlüğü nün 17/11/2021 tarihli yazısı ile ikinci alacaklılar toplantısının 22/10/2021 tarihinde icra edildiğinin bildirildiği anlaşılmakla, masa tarafından eldeki dava hakkında herhangi bir karar alınmadığı anlaşılmıştır.

...12. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde, davacı alacaklı tarafından davalı borçlular aleyhine 09/10/2015 tarihinde icra takibine başlandığı, ödeme emrinin davalı borçlulara tebliği üzerine davalı borçluların süresi içerisinde sundukları 22/10/2015 tarihli borca itiraz dilekçeleri ile takibin durduğu ve eldeki davanın da 04/04/2016 tarihinde İİK 67 maddesi gereğince yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler Taşıma Uzmanı ... ve Uzakyol Kaptanı ...tarafından tanzim edilen 23/06/2022 havale tarihli raporda özetle; davacının çalışma koşullarının elverişsizliği ve ücretlerin ödenmemesi nedeniyle

haklı ve zorunlu olarak iş akdini 02.05.2015 tarihinde feshettiği, davacının bakiye 14.645,00 USD alacağı olduğu, davalıların işveren sıfatıyla davacının 14.645,00 USD bakiye ücret alacağından müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, davacının temerrüt faizi alacağına hak kazanamayacağı, icra inkar tazminatı talebinin değerlendirilmesinin mahkemenin takdirinde olduğu belirtilmiştir.

Dava; davacının baş mühendis olarak çalıştığı döneme ilişkin ödenmeyen işçilik alacaklarının tahsili talebi ile başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup, uyuşmazlığın ise, icra dairesi yetkisine yönelik itirazın yerinde olup olmadığı, davalıların pasif husumet ehliyetlerinin bulunup bulunmadığı, davacının davaya konu gemide hizmet akdi ile çalışıp çalışmadığı ve buna göre varsa bakiye alacak miktarının tespiti hususlarında toplandığı anlaşılmıştır.

Davalı ... vekilince her ne kadar müvekkili adresi itibarı ile ... İcra Müdürlüklerinin yetkili olduğundan bahisle yetki itirasında bulunulmuşsa da, dava konusu alacağın gemi adamı işçilik alacağı olduğu anlaşılmakla, 854 sayılı Deniz İş Kanunu 1 ve 46 maddeleri gereği davacının yerleşim yeri icra müdürlüklerini yetkili olduğu anlaşıldığından yetki itirazının reddine karar vermek gerekmiştir.

Davacı vekili tarafından dava konusu alacağa ilişkin olarak, davacı ile davalılardan ...A.Ş arasında imzalandığı anlaşılan iş akdi sunulmuş olup, bu iş sözleşmesine göre davacının baş mühendis olarak 7.000 USD maaş ile çalışmak üzere 17/01/2015 tarihinde gemiye katıldığı, dosyada bulunan ve davalı ... Tic. A.Ş tarafından düzenlendiği ve gemi kaptanı ... imzası ile gemi kaşesinin içerir ... göre, gemiden 02/05/2015 tarihinde ayrıldığı anlaşılmıştır.

Bununla birlikte davacı vekili tarafından ayrıca davalı .... A.Ş başlıklı ve ... gemisi kaptanı ... imzası ile gemi kaşesini içerir Hizmet Belgesi ne göre davacının, 18/01/2015 tarihinde ... Limanında gemiye katıldığı ve 02/05/2015 tarihinde ... Limanında gemiden ayrıldığı anlaşılmıştır. Dava konusu ...gemisi ile ilgili olarak, 1 numaralı davalı ... A.Ş.'nin gemi maliki olduğu 2 numaralı davalı ... Tic. A.Ş nin ise işleten olduğu hususnda dosyada uyuşmazlık bulunmamaktadır.

854 sayılı Deniz İş Kanunu 2. Maddesi uyarınca gemi sahibinin veya kendisinin olmayan bir gemiyi kendi adına işleten kimsenin işveren sayılacağı düzenlenmiş olduğundan, iş akdini kendi adına imzalayan davalı ...Tic. A.Ş ile gemi maliki davalı ... A.Ş.'nin dava konusu talepler bakımından pasif husumet ehliyetini haiz oldukları mahkemece kabul edilmiştir.

Her ne kadar davalı Deniz Endüstri vekilince, davacının uyarıya rağmen işi bırakarak geminin seferini engellediğinden bahisle davacı gemi adamının imzasının içerir ihtarname gereği bu hususun sabit olduğu belirtilmiş ve bu nedenle Deniz İş Kanunu 29 maddesi gereğince zararlarının tazmini gerektiğine ilişkin savunma ileri sürülmüşse de, dosyaya buna ilişkin düzenlendiği belirtilen tutanak ve ihtarname sunulmamıştır.

Dosyaya davacı vekilince sunulan ve yukarıda açıklanan iş sözleşmesi, ayrılış ordinosu ve hizmet belgesi ile dosyaya celp edilen SGK kayıtlarına göre davacının... isimli gemide baş mühendis olarak 7.000 USD maaş ile toplam 3 ay 14 gün çalıştığı mahkemece kabul edilmiştir. Davacının talebi olan 14.645,00 USD iş sözleşmesinde belirlenen aylık 7.000 USD bedel dikkate alındığından 2 ay 3 günlük hizmete karşılık gelmektedir.

Dava konusu alacağın ödediğine dair ispat yükü davalı işverenlerde bulunmakla, davalılar tarafından dosyaya ücretlerin ödendiğine dair ödeme belgesi mahiyetinde herhangi bir delil sunulmamıştır. Bu nedenle davacının işçilikten kaynaklanan talebi gibi 14.645,00 USD alacağının bulunduğu mahkemece kabul edilmiştir.

Ancak davacının davalı işverenleri, icra takibi öncesinde temerrüde düşürdüğüne ilişkin dosyaya herhangi bir ihtarname sunulmadığından davacının icra takip tarihi öncesi döneme ait işlemiş faiz talebi mahkemece yerinde görülmemiştir. Bununla birlikte alacak likit ve belirlenebilir kabul edildiğinden İİK 67 maddesi gereği davacı lehine asıl alacağın %20 oranında icra inkar tazminatı ödenmesi gerektiği mahkemece kabul edilmiştir.

Dava konusu alacak TTK 1320/1-a maddesi gereğince gemi alacağı olarak düzenlenmiş olmakla, dava konusu alacak TTK 1321 maddesi gereği davacı lehine dava konusu ... gemisi üzerine kanuni rehin hakkı tanımaktadır. Açıklanan nedenlerle neticede davanın kısmen kabulü ile birlikte TTK 1320/1-a ve 1321 Maddeleri uyarınca kabul edilen alacak ve ferileri ile sınırlı olmak üzere Türk bayraklı, ... numaralı ... gemisi üzerine davacı lehine kanuni rehin hakkı tesis edilmesine dair aşağıdaki hali ile karar vermek gerekmiştir.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır