İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/284 K.2019/426

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından ...nolu Nakliyat Emtia Abonman Sigorta Poliçesi İle sigortalanan ... San. Paz. A. Ş.’nin ABD’de yerleşik ... isimli firmadan satın aldığı 2 kap, 817 kg tekne kaplama malzemesi olan PVC emtianın ABD’den İstanbul/Türkiye’ye nakliyesi işi 22/02/2016 tarih ve ... nolu navlun faturası karşılığında 1 nolu davalı ... Loj. Ve Ulus. Taş. Diş Tic. A.

Ş. tarafında üstlenildiğini, sigortalı emtianın 1 nolu davalı sorumluluğunda ... nolu konteynıra yüklenerek 2 nolu davalının taşıyan/donatan sıfatıyla sorumlu olduğu ... isimli gemiyle ABD’den İstanbul/Türkiye’ye sevk edildiğini, emtianın 19/02/2016 tarihinde Hürsan Antrepo’da tahliyesi sırasında 2 kap eşyanın ıslak, yırtık ve ezilmiş olduğu görülerek hasar tutanağı tutulduğunu, müvekkili şirkete yapılan hasar ihbarı üzerine sigorta ekspertiz raporu düzenlendiğini, davaya konu olay nedeniyle müvekkilinin sigortalıya 22/04/2016 tarihinde 53.652,14 TL sigorta tazminatı ödediğini, zarar sorumlusuna karşı rücu hakkı doğduğunu,

taşıma sırasında meydana gelen hasardan dolayı davalı taşıyıcı şirketlerin TTK 1178 vd maddeleri uyarınca zarardan sorumlu olup hasarı tazminle mükellef olduğunu, davalılara göderilen rücu ihtarının sonuçsuz kalması yapılan icra takibine karşı davaların haksız itirazı üzerine işbu davanın açıldığını belirterek davalıların ... İcra Müdürlüğü’nün ...

E. sayılı dosyasına karşı yaptığı haksız itirazlarının iptalini, %20’den az olmamak kaydı İle icra inkar tazminatının ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılardan tahsiline karar verilmesi talep ve dava etmiştir.

1 nolu davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. TTK’na göre yapılması gereken hasar ihbarının süresinde ve usule uygun olarak yapılmadığını, taleplerin zamanaşımına uğradığını, yük üzerinde fiili hakimiyeti olmayan ve fiili taşınmayı gerçekleştirmeyen müvekkile husumet yöneltilemeyeceğini, dava sonucunda doğabilecek sorumluluktan dolayı söz konusu taşıma organizasyonunda müvekkile hizmet veren ... San. ve Tic. Ltd.

Şti.’ne davanın ihbarının talep edildiğini, hasarın deniz taşımasından kaynaklandığının uygun illiyet bağı ile ispat edilmesi gerektiğini, tazminat miktarını belirleme yönteminin hatalı olduğunu, hasar tespitinin TTK’nun 1186. maddesi gereğince yapılması gerektiğini, dava konusu alacağın likit olmadığını belirterek davanın ... San. ve Tic. Ltd.

Şti.’ne ihbar edilmesini, davanın husumetten reddini, davanın esastan reddini, davacı aleyhine %20'den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

2 nolu davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından iddia edilen hasardan müvekkilin sorumlu olmadığını, müvekkil taşıyanın göstermesi gereken tüm özeni gösterdiğini, eşyanın paketlenme, istiflenme, yükleme ve boşaltılması taşıtanın ve/veya alıcının tayin ettiği kişilerce gerçekleştirildiğini, işbu hususu tevsik eden kaydın konşimentoya da düşüldüğünü, olayda ex-works satış olduğunu, yükün taşımasını gerçekleştiren müvekkilin yükte meydana geldiği iddia edilen hasardan sorumlu olmadığını, davacı tarafça sunulan sörvey raporunun sadece alıcı ve ...

Sigorta’nm katılımında tanzim edildiğini, müvekkiline sorumluluk atfının kabul edilebilir olmadığını, hasar bedelinin ve işletilen faizin fahiş olduğunu, dava konusu alacağın likit olmadığını, davacı aleyhine kötüniyet tazminatı talep edildiğini belirterek müvekkili aleyhine ikame edilen işbu haksız, mesnetsiz ve hukuka aykırı davanın esastan reddini, davacı aleyhine %20’den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmilini talep edilmiştir.

Dava; davacı ... şirketine nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalı emtianın, davalının sorumluluğunda taşınması sırasında oluştuğu iddia edilen emtiadaki hasar nedeniyle sigortalısına ödenen hasar bedelinin davalıdan rücuen tahsili talepli olarak başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali talepli itirazın iptali davası olup; uyuşmazlık ise; tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetlerini haiz olup olmadıkları, hasarın deniz taşıması esnasında ve taşıyan sorumluluğunda meydana gelip gelmediği, süresinde ve usule uygun hasar ihbarının bulunup bulunmadığı, davanın zamanaşımına uğrayıp uğramadığı ve hasar miktarı hususlarında toplandığı anlaşılmakla yargılamaya geçilmiştir.

... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde; davalı borçlular aleyhine 12/01/2017 tarihinde icra takibine başlandığı, ödeme emrinin davalı borçlulara 21/01/2017 ve 18/01/2017 tarihlerinde tebliğ edildiği, davalı borçlu vekillerince İİK 62 maddesi gereği yasal 7 günlük süre içerisinde 25/01/2017 ve 27/01/2017 tarihlerinde borca itiraz dilekçeleri sunulduğu, davanın ise İİK 67 maddesi gereği yasal süre içerisinde 08/08/2017 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır. Dosya içerisinde bulunan 19/02/2016 tarihli tutanak ile dava konusu hasar tespit olunmakla, TTK 1188 maddesi gereği yasal 1 yıllık süre içerisinde icra takibine başlandığı anlaşılmakla davalı ... vekilinin taleplerin zamanaşımına uğradığı yönündeki savunması yerinde bulunmamış ve tahkikata geçilmiştir.

Taraf vekillerince davaya ilişkin tüm delilleri, konişmento, nakliyat sigorta poliçe örneği, ödeme belgesi, hasar dosyası, navlun faturası dosyaya sunulmuştur.

Bilirkişi heyetinden alınan raporda özetle; sözleşmeye dayanarak yapılan emtia nakliyat sigorta sözleşmesinin geçerli bir sigorta sözleşmesi olduğunu, TTK'nun 1472. maddesi uyarınca davacının aktif husumet ehliyetine sahip olduğunu, 1. ve 2. nolu davalıların pasif husumet ehliyetinin olduğunu, ıslanma hasarının, taşımanın hangi aşamasında meydana geldiğinin ispat edilememesi nedeniyle davalıların sorumlu tutulamayacağı, taşınan emtianın kullanım amacı göz önüne alındığında, ıslanmaya maruz kalması durumunda korozyona uğramayacağını, davacı tarafından talep edilebilecek bir zarar miktarının bulunmadığını bildirmiştir.

Bilirkişi heyetinden alınan ek raporda özetle; kök rapordaki nihai kanaat ve sonuçlarda değişiklik yapılmasına gerek olmadığı ve aynen geçerli oldukları bildirilmiştir.

Dosyada iki adet konişmento bulunmakla; dava dışı ... Usa tarafından düzenlenen ... numaralı konişmentoya göre, gönderen dava dışı ... şirketi, alıcı dava dışı sigortalı ... Dış Ticaret şirketi ihbar edilenin ise, davalı ... olduğu ve taşımanın ... isimli gemi ile New York- İstanbul taşımasının yapıldığı anlaşılmıştır. Ayrıca dosyaya sunulan ... numaralı fatura ile gereğince davalı ... nin ... numaralı konişmento tahtında navlun faturası düzenlediği anlaşılmıştır.

Konişmento ve navlun faturası birlikte değerlendiriliğinde, Davaı ... Lojistik şirketinin davaya konu emtiaları taşımayı üstlendiği kabul edilmiştir. Dosyaya sunulan bir diğer konişmeno ise, davalı ... AŞ tarafından düzenlenen ... numaralı konişmentoya göre; yükletenin dava dışı ... Usa, gönderilenin ... Lojistik şirketi olduğu ve taşımanın ... isimli gemi ile New York- İstanbul taşımasının yapıldığı anlaşılmıştır.

Buna göre de, davalı ... tarafından üstlenilen taşımanın fiilen davalı ... tarafından gerçekleştirildiği kabul edilmiştir. TTK 1191/2 ve 1191/4 maddeleri gereği ise davalıların pasif husumet ehliyetlerini haiz oldukları kabul edilmiştir.

Davacının aktif husumet ehliyeti bakımından ise; eldeki dava halefiyete dayanarak açılmış olduğundan davacının halef sıfatını kazanabilmesi adına bir sigorta sözleşmesinin mevcut olması, sigortacının himaye kapsamında yer alan riziko sebebiyle meydana gelen zararları ödemiş olması ve dava dışı sigortalının talepte bulunabileceği zararın ortaya çıkmasından sorumlu üçüncü bir kişinin varlığı gereklidir.

Dosyaya sunulan ...numaralı Nakliyat Abonman Sigorta Poliçesinden görüleceği üzere, davacı ... şirketi ile dava dışı sigortalı ... San. Paz. A.Ş. arasında nakliyat rizikolarına karşı 24.03.2015 - 24.03.2016 vade tarihli ve 1 yıl geçerli Nakliyat Abonman sigorta sözleşmesi yapıldığı ve emtianın sigorta bedelinin navlun dahil olmak üzere 21.257,70 USD olduğu görülmüştür.

Abonman sigorta sözleşmesinin Institute Cargo Clauses (A) esasına dayandığı anlaşılmış ve istisna olarak belirtilen rizikolar sebebiyle meydana gelen zararlar hariç, taşıma sırasında meydana gelen zararlar himaye kapsamına alınmıştır.

Sigortacının himaye kapsamında yer alan riziko sebebiyle ödeme yapmış olma koşulu bakımından ise davacı ... şirketi tarafından sigortalısına 22/04/2016 tarihinde 53.632,14 TL tutarında ödeme yapıldığı dosyaya sunulan ödeme dekontundan görülmüştür. Bu sebeple, sigorta şirketinin halef sıfatını kazandığı ve aktif husumet ehliyetini haiz olduğu kabul edilmiştir.

Dosyaya sunulan konişmentolar üzerinde "LCL/LCL", "FCL/FCL" ve “Shipper’s Load, Stow and Count” kayıtlarının yer aldığı görülmüştür. Dosyay sunulan bilirkişi raporunda açıkladığı üzere. "LCL/LCL" kaydı konteynerın birden fazla yükleyici tarafından doldurulduğu ve konteyner içeriğinin birden fazla alıcısı olduğu anlamını taşıdığı ve ayrıca dosyaya sunulan fotoğraflar ile de davaya konu konteyner içerisinde davaya konu emtialar dışında da emtiaların bulunduğu tespit edilmiştir.

Konteyner içerisinde bulunan diğer yüklerdeki hasara ilişkin dosyaya herhangi bir bilgi yahut delil sunulmamıştır. Konişmentoda bulunan “Shipper’s Load, Stow and Count” kaydının ise dava konusu emtiaarın konteyner içerisine dava dışı yükleten tarafından istiflendiği ve yükleme tamamlandıktan sonra konteyner kapılarının mühürlenerek taşıyana teslim edildiği anlamını taşıdığı bilirkişilerce belirtilmiştir.

Eldeki dosyada ise hasar emtiaların ıslanması neticesinde meydana gelmiştir. Bu noktada uyuşmazlık ıslanmanın taşımanın hangi aşamasında meydana geldiği ve davalıların kusur ve sorumluluğunun bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

Dosyaya sunulan ... Sigorta Ekspertizlik Hizm. Ltd. Şti. ile ... & Co. Ltd. tarafından hazırlanan raporlardan, özellikle dava konusu emtiaya uygulanan gümüş nitrat testi ile ilgili tespitlerin ve hasar miktarlarının birbiriyle uyuşmadığı, ... ekspertiz firmasının emtianın deniz suyu ile ıslandığını, ... ekspertiz firmasının ise emtianın tatlı su ile ıslandığını ifade ettikleri anlaşılmıştır. Ve ayrıca iki rapor ile hasar tutarlarının farklı hesaplandığı da anlaşılmıştır.

Her iki eksper raporunun da taşımanın yapıldığı ... numaralı konteyneri görmeden, sadece sigortalı emtiada üzerinde inceleme yapılarak hazırlandığı anlaşılmıştır. Bunun dışında dosyada alınan bilirkişi ek raporu ile de aradan geçen sürenin gümüş nitrat testi sonucuna etki etmeyeceği hususu açıklanmıştır. Bu haliyle emtia hasarının deniz suyu ile ıslanıp ıslanmadığı hususu dosyada net olarak ortaya konulamamıştır.

Dosyada alınan bilirkişi raporunda; limanlarda konteynerlar üzerinde acente ve gümrük görevlileri tarafından yapılan kontrollerde konteynerde herhangi bir hasarın tespit edilmesi durumunda derhal "Container Interchange Report" olarak tanımlanan ve hasarın nerede/ne şekilde olduğuna dair bilgiler içeren bir hasar tutanağı düzenlendiği ve ilgililer tarafından bu tutanağın imza altına alındığı belirtilmiştir.

Eldeki dosyada ise limanda veya konteyner teslim alınırken resmi görevliler tarafından düzenlenmiş böyle bir “Container Interchange Report" dosyaya sunulmamıştır. Ancak hasarın ise konteyner içerisinde bulunan emtiaların ıslanması sonucu oluştuğu düşünüldüğünde taşımanın hangi safhasında ve kimin sorumluluğunda zararın meydana geldiğinin tespiti gerekmektedir.

Buna ilişkin olarak ise TTK 1185 maddesi gereği usule uygun bir hasar ihbarının bulunup bulunmadığı hususu önem arz etmektedir. Hasarın taşıyana TTK hükümlerine göre süresinde ve usule uygun bildirildiğine ilişkin herhangi bir delil ise dosyada yer almamaktadır.

Zıya veya hasarın haricen belli olması durumunda en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında, haricen belli olmaması halindeyse eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde taşıyana ihbar edilmesi gerektiği TTK. 1185 maddesi gereğidir.

İhbar yükümlülüğünün yerine getirilmemesi halinde eşyanın konişmentoda yazılı olduğu şekilde teslim edildiği ve herhangi bir zıya veya hasar söz konusu ise bunun taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği yönünde iki karine doğmakta olup, eldeki dosyada davacının bu iki karinenin aksini ispat ederek davalıların sorumluluğunu ispatlaması gerekmektedir.

Ancak yukarıda bahsedildiği üzere, hasarın ve ıslanmanın taşımanın hangi safhasında meydana geldiği dosya kapsamından anlaşılamadığından, emtialar üzerinde uygulanan gümüş nitrat testlerinin de birbirini doğrulamadığı dolayısıyla hasarın deniz suyundan kaynaklandığı da ispatlanamadığından ve taşımaya konu konişmentolardaki "SHIPPER'S LOAD, COUNT AND SEALED" kaydı gereği emtiaların gemiye hasarsız olarak teslim edildiği de davacı tarafından ispatlanamadığından; hasarın, davalıların sorumluluk alanı içerisinde ve deniz taşıması esnasında meydana geldiğine dair mahkemede kanaat uyanmamıştır.

Açıklanan nedenlerle davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır