İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/158 K.2019/78

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; sigortalı ... A.Ş FİRMASININ Aşkabat / Türkmenistan'da yerleşik ...'a ait proje sahasında kullanılmak üzere Japonya'da yerleşik ... Ltd.

Firmasından, 11/11/2016 tarih ve ..., ... numaralı fatura muhteviyatı ... olarak yoğuşma filtresi ve aksesuarları emtiası satın alındığını, emtianın ahşap kasalara konularak ambalajlanmış olduğunu, emtianın 07/02/2017 tarihinde teslim yerine ulaştığını ve aynı tarihte sigortalı alıcıya ulaştığını, dava ve takip konusu emtianın hasarlanması nedeniyle müvekkil şirketin sigortalısının zararına sebebiyet verildiğini, davacının dava dışı sigortalısına 6.120,00 USD hasar tazminatı ödemiş olduğunu, davalı her ne kadar haksız itirazında müvekkil firmaya borcunun olmadığına ilişkin itirazda bulunmuşsa da TTK'nun 1248. ve 1178.

Maddelerine göre taşıyan sıfatıyla sigortalı emtianın hasarından sorumlu olduğunu, sigortalısının zararı karşılanmış olduğunu, rücu hakkının doğmuş olduğunu ifade ederek ve dava ve takip konusu borcun ödenmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. TTK'nun 1185.

Maddesinde zıya veya hasarın en geç eşyanın gönderilme teslimi sırasında; zıya veya hasar haricen belli değilse eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak 3 gün içinde gönderilmesi ve hasar ihbarnamesinde zıya veya hasarın neden ibaret olduğunun genel olarak belirtilmesi gerektiğini, bu süreler içinde bildirim yapılmamışsa taşıyanın eşyayı denizde taşıma senedinde olduğu gibi teslim ettiği ve eğer eşyada bir zıya veya hasarın meydana geldiği belirlenirse, bu zararın eşyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiğinin kabul edilmiş olduğunu,

somut olayda davacının sigortalısı tarafından müvekkili şirkete hiçbir hasar ihbarı yapılmamış olduğunu, müvekkili şirkete ilk olarak davacı sigorta tarafından 06.10.2017 tarihinde, yani eşyanın teslim edildiği tarihten (07.02.2017 tarihinden) 8 ay sonra rücu ihbarının gönderilmiş olduğunu, şu halde gönderilenin eşyayı sağlam durumda teslim aldığı karinesinin geçerli olup, davacının bu karinenin aksini somut delilerle ispat etmesi gerektiğini,

ancak davacı tarafından sunulan deliler incelendiğinde teslimden yaklaşık 5 ay sonra (26.07.2017 tarihinde) yapılan ve somut tespitler yerine tahmin ve yorumlar içeren ekspertiz raporunun bu karinenin aksini ispat edecek kuvvette bir delil olarak dikkate alınamayacağını, davacı tarafından dosyaya sunulan ve eşyanın tesliminden yaklaşık 5 ay sonra yapılan ekspertiz incelemesine dayalı 26.07.2017 tarihli Ekspertiz Raporunda ıslanarak hasara uğradığı belirtilen eşya ile ilgili olarak;

emtianın ahşap kasalar içerisine konularak ambalajlanmış olduğunu, söz konusu hasarın nakliyenin hangi aşamasında meydana gelmiş olduğunun kesin olarak belirlenememekle birlikte muhtemelen yükleme, aktarma, boşaltma operasyonları esnasında meydana gelmiş olabileceği ifadelerinin yer aldığını, rapora göre emtianın ambalajında tespit edilen hasarın, ambalajın başından itibaren hatalı ve yetersiz olduğunun göstermekte olduğunu, TTK'nun 1182/g maddesinde taşıyıcının ambalaj yetersizliğinden sorumlu olmadığının açıkça belirtilmiş olduğunu, ayrıca teslimden yaklaşık 5 ay sonra yapılan ekspertiz raporunun kesinlikle dikkate alınamayacağını,

5 ay boyunca gönderilenin deposunda kaldığı belirtilen eşyanın depoda hasara uğramış olması ihtimalinin, deniz taşıması sırasında hasara uğramış olması ihtimalinden çok daha yüksek olduğunu, zaten 5 ay sonra yapılan ekspertiz incelemesinde de kesin bulgulardan değil, sigorta şirketi lehine sübjektif yorumlardan bahsedilmiş olduğunu, rapordaki bu sübjektif yorumların taşıyıcı aleyhine delil olarak dikkate alınmasının mümkün olmadığı hususları iddia edilmiştir.

... Asliye Hukuk Mahkemesi'nde yapılan yargılama neticesinde 06/03/2018 tarih, ... Esas, ... karar sayılı kararı ile görevsizlik kararı verilerek dosya mahkememize gönderilmiş olup yukarıdaki esasına kaydı yapılmıştır.

Mahkememizce aldırılan 21/12/2018 tarihli bilirkişi raporunda özetle.

"Emtia Blok Nakliyat Abonman Sigorta Sözleşmesine göre, dava dışı sigortalıya ödemede bulunan davacının TTK. m. 1472 gereğince halef sıfatını kazandığı, davalının navlun ücretini tahsil ederek TTK m. 921 uyarınca dava konusu taşıma bakımından taşıyan/taşıyıcı sayılabileceği, dava konusu taşımanın deniz yolu ile gerçekleşen kısmına ilişkin TTK m. 1185 gereğince süresinde hasar ihbarında bulunulmadığından emtianın varma limanında konişmentoda kayıtlı olduğu gibi teslim edildiğinin ve bir hasar varsa taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten kaynaklandığının kabul edilmesinin gerektiği ve davacının bu iki karinenin aksini ispatlayamadığı,

dava konusu emtianın yükleme limanında ahşap kutular içinde teslim alınmış olduğundan konişmentoda emtiaya ilişkin herhangi bir kayıt bulunmamasının yalnızca harici durum bakımından geçerli olduğu, ahşap kutuların içindeki emtianın haline ilişkin bir karinenin söz konusu olmadığı,

dava konusu taşımanın kara yolu ile gerçekleşen kısmı bakımından, CMR m. 30'da belirtilen ihbar yükümlülüğü yerine getirilmediğinden emtianın hamule senedinde kayıtlı olduğu gibi tam ve sağlam teslim edildiğinin kabul edilmesi gerektiği ve davacının dosyaya sunduğu Ekspertiz Raporu ile eşyanın yükleme- boşaltma veya aktarma sırasında hasara uğramış olduğuna ilişkin ispat yükünü yerine getiremediği kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Dava; davacı sigorta şirketine nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalı emtianın davalının sorumluluğunda taşınması sırasında oluştuğu iddia edilen emtiadaki sigortalısına ödediği hasar bedelinin davalıdan rücuen tahsili amacıyla yapılan icra takibine itirazın İİK nun 67.maddesi gereğince iptaline ilişkindir. Taraf vekillerince davaya ilişkin tüm delilleri, konişmento, nakliyat sigorta poliçe örneği, ödeme belgesi, hasar dosyası dosyaya sunulmuştur.

Mahkememizce yapılan yargılama ve dosya kapsamı deliller ile uyumlu olması nedeniyle içeriğine itibar edilen bilirkişi raporu birlikte incelenip değerlendirildiğinde, davacı şirket tarafından dava dışı sigortalıya, ... nolu poliçe tahtında 19.09.2017 tarihinde 6.120,00 USD ödenmiş olduğundan TTK'nun 1472. maddesi davalıya talep yöneltebileceği anlaşılmakla aktif husumet ehliyeti bulunduğu, davalı tarafından sigortalı ...

A.Ş. adına düzenlenen 30.12.2016 tarih ve ... nolu navlun faturasına göre davalının ... numaralı konişmentoya atıfta bulunarak alım yeri Busan/ Kore olan aksesuarları ile Yoğunlaşma Filtresi emtiasının ... isimli gemiye Masan/Kore limanından yüklenerek denizyolu ile Bandar Abbas/İran limanına ve devamında buradan kamyonlara yüklenerek karayolu ile teslimat yeri olan Akhal Velayet'e kadar yapılan taşımaya ilişkin olarak.

"Navlun Masrafları ... işyerine kadar " açıklamalı toplam 39.906,60 USD tutarında navlun faturası düzenlendiği, faturanın içeriğinin ... nolu konişmento kayıtları ile uyumlu olduğu, davalının bu anlamda taşıma işini organize etmesi ve navlun faturası keşide etmesi nedeniyle TTK md 917' ye göre taşıma işleri komisyoncusu olup pasif husumet ehliyetini haiz olduğu anlaşılmıştır.

Dosyada mevcut CMR belgelerine göre dava konusu emtiaya ait ilk partinin 30.01.2017 tarihinde kamyona yüklenerek Türkmenistan'a hareket ettiği ve bu ilk partinin 07.02.2017 tarihinde alıcıya teslim edildiği, dava konusu taşımaya ilişkin olarak düzenlenmiş bulunan ve ... gemisi kaptanı ... namına acente tarafından imzalanan ... nolu konişmentoda; teslim alma yeri ile nihai varış yeri belirtilmeksizin sadece yükleme limanı ile tahliye limanı gösterildiğinden söz konusu denizyolu taşımasının Limandan Limana Taşıma olduğunun anlaşıldığı,

TTK m. 1178/3'e göre taşıyan eşyanın teslim alındığı andan teslim edildiği ana kadar eşyaya özen göstermekle yükümlü olup, eşyanın uğradığı hasar ve ziyadan sorumludur.

TTK m. 1143'e göre, aksi kararlaştırılmış: almadıkça eşyanın gemiye kadar getirilmesi taşıtanın, gemiye yüklenmesi, istiflenmesi ve varma limanında boşaltılması taşıyanın sorumluluğunda olduğu, ... firması tarafından düzenlenen ... numaralı sörvey raporuna göre 2 adet modülün dış ambalajındaki yırtığın emtia gemiye yüklenmeden önce tespit edilmiş olduğu anlaşıldığından anılan eşyanın taşıyana teslim edildiği sırada ambalajlarının yırtık olduğunun kabul edildiği, konişmentoda eşyanın hal ve durumuna ilişkin herhangi bir kayıt bulunmadığı,

TTK m. 1239 f. 2 uyarınca taşıyan, eşyanın haricen belli olan hâlini konişmentoda beyan etmeyi ihmal ederse, konişmentoda eşyanın haricen iyi halde olduğuna dair beyanda bulunulmuş sayılacağı, eksper tarafından emtia üzerinde fiziki bir inceleme yapılmadığı ve ekspertiz raporunun dosya üzerinden hazırlandığı, hasarın oluş şekline dairbir tespit içermediği anlaşılmıştır.

TTK m. 1185/1 gereğince haricen belli olan hasarın en geç teslim anında, haricen belli olmayan hasarların ise teslimden itibaren 3 gün İçinde taşıyana yazılı olarak bildirilmesi gerektiği, teslimden bir ay sonra hasarın tespit edilmesi ve teslimden iki ay sonra bildirilmesi halinde hasar bildiriminin süresinde yapılmadığının anlaşıldığı, taşıyana süresinde veya hiç hasar bildiriminde bulunulmaması halinde TTK m. 1185/4 gereğince, taşıyanın eşyayı konişmentoda yazılı olduğu gibi teslim ettiği ve eşyada bir hasar veya zıya söz konusu ise bu zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten kaynaklandığının kabul edilebileceği, dosya kapsamında sunulan deliller ile davacının meydana gelen hasarın deniz taşıması sırasında meydana geldiğini ispatlayamadığı anlaılmıştır.

Dosyaya sunulan CMR hamule senetlerinden taşımanın kara taşıması kısmının CMR hükümlerine tabi olarak gerçekleştirildiğinin anlaşıldığı, CMR m. 30 uyarınca, eşya alıcı tarafından taşıyıcı ile birlikte kontrol edilmeksizin teslim alınır veya açıkça görülebilen hasarlardan derhal, açıkça görülmeyen hasarlarda teslimden itibaren yedi gün içinde hasar bildiriminde bulunulmazsa eşyanın hamule senedinde yazılı olduğu gibi, yani olay bakımından tam ve sağlam olarak teslim edilmiş olduğunun kabul olunacağı, ...

No'lu tutanaktan hasarın ilk olarak teslimden bir ay sonra tespit edildiği ve iki ay sonra hasar ihbarında bulunulduğu anlaşıldığından, eşyanın gönderilene hamule senedinde yazılı olduğu gibi tam ve sağlam olarak teslim edildiğinin kabul edilmesi gerekeceği, bu durumda davacının dosyaya sunmuş olduğu belgelerden hasarın kara taşıması sırasında gerçekleştiğini ispatlamış olması gerekeceği, dosyadaki ... tarafından hazırlanan yükleme öncesi sörvey raporunda belirtilen yükün ambalajında yırtık olduğunun ifade olunduğu, dava konusu talebin ilgili olduğu eşyanın ... nolu sevkiyata ilişkin ... nolu CMR hamule senedi ile gerçekleştirildiği,

...'nin sürücü olduğu kara taşıması sırasında hasara uğradığının iddia edildiği, hasara ilişkin Nakliyat Hasarı Ekspertiz Raporunda dava konusu hasarın nakliyenin hangi aşamasında gerçekleşmiş olduğu tespit edilememiş olduğundan hasarın sebebinin de ortaya konulamadığı, davacının talebini emtianın ambalajının yırtık ve plastik plakalarının hasarlanmış olmasına dayandırdığı, bununla birlikte ambalajdaki yırtıkların taşıma sırasında mı meydana geldiği veya Sörvey Raporundaki yırtıklardan mı bahsedildiğinin anlaşılmadığı, emtianın yükleme limanında ahşap kutular içinde teslim edildiği hususunda uyuşmazlık bulunmadığı,

emtianın yükleme limanında harici durumu itibariyle iyi durumda olduğu kabul edilmesine rağmen ahşap kutuların içindeki emtianın durumunun bilinemediği, bu durumda CMR hükümlerine göre süresinde hasar ihbarında bulunulmaması sonucu eşyanın hamule senedinde yazılı olduğu gibi teslim edildiği kabul edilmiş olacağından ve dosyaya sunulan ekspertiz raporunda hasarın sebebi belirlenememiş olduğundan davacının eşyanın taşıyıcının sorumlu olduğu bir sebeple hasara uğramış olduğunu ispatlayamadığı anlaşıldığından davacının davasının reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır