İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/285 K.2018/312

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı şirkete ait ... isimli gemide makine lostromosu olarak çalışırken 01.08.2016 tarihinde geçirmiş olduğu iş kazası sonucunda sol el orta parmağının üst kısımdan ampute olduğunu, kazanın oluşumunda müvekkilinin herhangi bir kast ve kusurunun olmadığını, müvekkilinin kaza tarihinde net ücretinin 1.300 USD olduğunu, ayrıca işveren tarafından 3 öğün iaşe bedeli ödendiğini, ... Gemisi ...

Shipping Ltd. ... olarak görüldüğünü, tüm yazışmalarda bu şirket ile davalı şirketin aynı havuz firmalar olduğunu, müvekkilinin gerek kaza öncesi gerekse kaza sonrası tüm çalışmalarında muhatabın Genel Denizcilik A.Ş. olduğunu, daha sonraki yıllarda da yine Genel Denizcilik ile irtibatlı bu firmalarla çalışmaya devam ettiğini beyanla; maddi tazminat ve manevi tazminatın kaza tarihi olan 01.08.2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı şirketlerden müştereken ve müteselsilen tazmin ve tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının kazanın meydana geldiği esnada çalışmakta olduğu ... gemisinin ...'da mukim, ... hukukuna göre kurulmuş bir şirket olan ... Shipping Ltd.'ye ait olduğunu, ... bayrağı taşıdığını, somut olayda yabancılık unsurunun bulunduğunu, müvekkil şirketin davacının işvereni olmadığını, iş akdinin ifa edildiği ... isimli geminin donatanının/sahibinin müvekkili olmadığını, ".../..." adresinde mukim ... Shipping Ltd. isimli firma olduğunu, davanın yetki bakımından geminin bağlama limanının bulunduğu ...'da görevli ve yetkili Mahkemeye gönderilmesi gerektiğini, ayrıca davanın görev bakımından reddedilerek dosyanın görevli Asliye Hukuk Mahkemelerine gönderilmesi gerektiğini beyanla; davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Dava; ... isimli ... Bayraklı gemide makina lostromosu olarak çalışırken iş kazası sonucu yaralanan davacının maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

Davanın açıldığı ....İş Mahkemesinin 21/11/2017 tarihli kararı ile görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğundan bahisle dosyanın İstanbul Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verildikten sonra davacı vekilinin istinaf talebi üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ....Hukuk Dairesi tarafından görevli mahkemenin İstanbul Deniz İhtisas Mahkemesi olduğu gerekçesi ile İş Mahkemesinin görevsizlik kararının kaldırılmasına karar verilmesi üzerine dosya mahkememize intikal etmiştir.

Mahkememiz 6102 sayılı TTK'nun görev hususunu düzenleyen 5.maddesine TTK'nun 5.kitabında yer alan deniz hukukuna ilişkin ihtilaflara bakmak üzere Denizcilik İhtisas Mahkemesi adıyla kurulmuş, 01/07/2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı TTK'nun 5.maddesi uyarınca Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Birinci Dairesinin 10/07/2012 tarih ve 1888 sayılı kararıyla mahkememiz Türk Ticaret Kanunundan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilmiştir.

6102 sayılı TTK 'nun 5.maddesi gereğince mahkememizin görevini tayini için öncelikle davanın 6102 sayılı TTK'nun beşinci kitabında yer alan deniz ticaretine ilişkin ihtilaflardan olup olmadığı, bunun için davacı ile davalı arasındaki ilişkinin tespiti gerekmektedir.

Davacı, yabancı bayraklı gemide belirli bir süre hizmet sözleşmesine bağlı olarak çalışan gemi adamıdır. Davalı taraf işveren diğer bir deyişle adam çalıştırandır. TTK'da hüküm bulunmayan hallerde genel hükümlerin uygulanacağı 6102 sayılı TTK nun 1.maddesi gereğidir. Deniz İş Kanununa tabi olmayan gemi adamlarına Borçlar Kanununun hizmet akti hakkındaki genel hükümleri tatbik olunur. (Prof. Dr. Sami Okay, Deniz Ticareti Hukuku, 1.cilt, 2.bası, sayfa 276).

Davamızda, davacının çalıştığı gemi yabancı bayraklı olup Deniz İş Kanunu kapsamında kalan bir gemi olmaması sebebiyle Deniz İş Kanunun 1 ve 46.maddeleri çerçevesinde iş mahkemesinin görevli olmadığı açıktır.

Davanın tarafları arasındaki temel ilişki TBK nun 393 ve devamı maddelerinde düzenlenen hizmet sözleşmesinden kaynaklanmakta olup,TBK'nun 417/2.fıkrası hükmüne göre "işveren, işyerinde iş sağlığı ve güvenliğinini sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak, işçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlüdür." TBK nun 417/3.fıkrası hükmüne göre işverenin 417.maddenin 2.fıkrası hükmüne aykırı davranması nedeniyle işçinin ölümü,

vücut bütünlüğünün zedelenmesi veya kişilik haklarının ihlaline bağlı zararların tazmini sözleşmeye aykırılıktan doğan sorumluluk hükümlerine tabidir. TBK nun 114/2.fıkrası hükmüne göre "haksız fiil sorumluluğuna ilişkin hükümler, kıyas yoluyla sözleşmeye aykırılık hallerinde de uygulanır". Manevi tazminat talebinin hukuki dayanağı ise TBK nun 56.maddesidir.

Davacı işçinin davalı işverene karşı maddi ve manevi tazminat istemi ile açtığı davada uygulanacak olan hükümler TBK nun hizmet hizmet sözleşmesine ilişkin hükümleridir.

Davada ihtilafın mahkememizin görevini belirleyen 6102 sayılı TTK nun 5.maddesinde yer alan deniz ticaretine ilişkin bir ihtilaf olmaması, uyuşmazlığa Türk Ticaret Kanununda öngörülen yada diğer kanunlarda öngörülen deniz ticaretine ilişkin düzenlemelerin bulunduğu bir kanunun uygulanmasının söz konusu olmaması durumu karşısında mahkememiz görevli olmayıp görevli mahkeme HMK 1 ve 2.maddeleri gereğince Asliye Hukuk Mahkemesidir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ....Hukuk Dairesinin 15/06/2017 tarihli ... esas ... karar sayılı kararında benzer uyuşmazlığa ilişkin olarak Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu değerlendirilerek Asliye Hukuk Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesine karar verilmiştir. Sonuç olarak; ... Bayraklı gemide makina lostromosu olarak çalışırken geçirdiği iş kazası sonucu yaralanan davacı gemi adamının maddi ve manevi zararlarının tahsili istemi ile açmış olduğu işbu dava yönünden Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu kanaatine varılmakla bu kanaat ışığında HMK'nun 114 ve 115 maddeleri uyarınca dava dilekçesinin usulden reddi yönünde aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip Başkan