İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/82 K.2019/177

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili ile dava dışı ... Elektrik ve Elektronik Ticaret Kollektif Şirketi arasında nakliyat emtia sigorta sözleşmesi akdedildiğini, bu sözleşme ile müvekkili tarafından sigortalı alıcının Çin-Türkiye arasında taşınan emtiasının sigorta himayesine alındığını, Çin' de mukim ... firması tarafından 1218 koli muhtelif elektrik malzemesi emtiasının sigortalı ...

Elektrik ve Elektronik Ticaret Şirketine satıldığını, emtiaları taşıma işinin davalı ...

AŞ tarafından taahhüt edildiğini ve Türkiye'deki alıcısına taşınmak üzere davalı taşıyıcı tarafından tedarik edilen konteynere yüklendiğini, bu konteynerlerın ... isimli gemiye yüklendiğini, emtianın varma yerinde hasarlı olarak teslim edildiğinin hasar tespit tutanağı ile tespit edildiğini, ... isimli geminin Istanbul Limanına varışına müteakip konteyner kapaklarının açılmasının ardından yapılan kontrollerde 59 adet emteanın ıslak olduğunun görülmesi üzerine davalı şirkete ihtarname gönderildiğini, sigortalının başvurusu ile tespit edilen bu zararın müvekkili şirket tarafından sigortalısına ödendiğini beyanla davalı ...

A.Ş 'nin meydana gelen hasardan TTK'nun m.1178 ve devamı hükümleri uyarınca sorumlu olduğunun tespitine, asıl alacak 2.398,03 USD 'ye ödeme tarihi olan 18.04.2016 tarihinden itibaren TCMB tarafından uygulanan en yüksek oranında faiz işletilmesine karar verilmesini talep ederek ... Asliye Ticaret Mahkemesi' nde dava açmıştır.

Davalı cevap dilekçesi ile; davanın yetkisiz mahkemede açılmış olup konşimento uyarınca İsviçre /Basel ...

Mahkemelerinin yetkili kılındığını, dava konusu uyuşmazlığın deniz taşımasından doğan hasar iddiasına ilişkin olup, Denizcilik İhtisas Mahkemelerinin görevli olduğunu, aktif husumet ehliyetine ilişkin itirazlarının bulunduğunu, davacının sigortalısının satıcıya mal bedelini ödediğini ispatlaması gerektiğini, mal bedelinin ödenmemiş olması halinde davacı tarafından sigortalıya yapılan ödemenin sebepsiz zenginleşmeye yol açacak olup ex gratia niteliği taşıdığını, bu durumda da davacı ... şirketinin rücu hakkının bulunmadığını,

müvekkili şirketin konşimentoda görüleceği üzere dava konusu deniz taşımasında eşyaların teslimi için başvurulacak kişi rolünü üstlendiğini, dava dışı ... şirketinin ise taşıyıcı acentesi rolünü üstlendiğini, bu nedenle iş bu davanın pasif husumet ehliyetinin yokluğu nedeniyle reddedilmesi gerektiğini, konşimentonun arka sayfası uyarınca iş bu taşımada taşıyanın sorumluluk sınırının 500,00 USD olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

... Asliye Ticaret Mahkemesi' nde yapılan yargılama neticesinde 14/12/2017 tarih, ... esas, ... karar sayılı kararı ile görevsizlik kararı verilerek davacı vekilinin talebi üzerine dosya mahkememize gönderilmiş ve yukarıdaki esasına kaydı yapılmıştır.

Mahkememizce aldırılan 04/03/2019 tarihli bilirkişi raporunda özetle. 1. TTK m.1472 gereğince davacının dava dışı sigortalısının halefi sıfatıyla aktif dava ehliyetine sahip olduğu, dava konusu taşımaya ilişkin dosyaya sunulan delillerden davalının taşımayı üstlendiği ispat edilemediğinden davalının taşıyan sıfatının bulunmadığı;

taşıyan sıfatı bulunmayan davalının pasif dava ehliyeti olmadığından dava konusu zarardan sorumlu tutulamayacağı, dava konusu zararın eşyanın taşıyanın hakimiyeti altında olduğu sürede meydana gelen bir sebepten kaynaklandığı ispatlanamadığmdan taşıyanın zarardan sorumla tutulamayacağı, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde hasarlı emtia için %10 ilave bedelli 4.218,50 USD olarak hesaplanan hasar tutarından 851,97 USD sovtaj düşüldüğünde ödenmesi gereken tazminat tutarının 3.366,53 USD olduğu,

poliçedeki 1$=2,9284 TL döviz kuru esas alındığında tazminat tutarının 3.366.53 USD x 2,9284 TL/$=9.858,55 TL olması gerekeceği kanaatine varıldığı belirtilmiştir.

Her ne kadar davalı vekilince milletlerarası yetki itirazında bulunulmuş ise de davalının kendini daha rahat savunacağı mahkemede milletlerarası yetki itirazında bulunması MK m 2 uyarınca dürüstlük kuralına aykırı bulunması nedeniyle itirazın reddine karar verilmiştir. Dava; davacı ... şirketine nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalı emtianın davalının sorumluluğunda taşınması sırasında oluştuğu iddia edilen emtiadaki sigortalısına ödediği hasar bedelinin davalıdan rücuen tahsili amacıyla açılan tazminat davasıdır. Taraf vekillerince davaya ilişkin tüm delilleri, konişmento, nakliyat sigorta poliçe örneği, ödeme belgesi, hasar dosyası dosyaya sunulmuştur.

Mahkememizce yapılan yargılama ve dosya kapsamı deliller ile uyumlu olması nedeniyle içeriğine itibar edilen bilirkişi raporu birlikte incelenip değerlendirildiğinde, dava konusu taşımaya ilişkin olarak dosyaya sunulan iki ayrı denizde taşıma senedi değerlendirildiğinde, dava dışı ... şirketi tarafından düzenlenen, 26.01.2016 tarih ve ... no.lu konişmentonun dava dışı ...

(China) tarafından taşıyanın acentesi sıfatıyla imzalandığından taşıyanın dava dışı ... olduğu, dava dışı ... S,A. tarafından düzenlenen 26.01.2016 tarih ve ... no.lu deniz yük senedinden ise dava dışı ... Company’nin taşıyan sıfatına sahip olduğu, denizde taşıma senetlerinden dava konusu taşımanın hem ... Lines tarafından hem de ... Company S.

A. tarafından farklı kimselere karşı taahhüt edildiği; taşımanın fiilen ... tarafından gerçekleştirildiği, bu durumda dava dışı ... ' ın taşıyan, dava dışı ... ise fiili taşıyan sıfatlarına sahip olduğu, davalı ...

Taşımacılık' ın deniz yük senedinde gönderilen ve ihbar adresi, konişmentoda ise emtianın teslimi için başvurulacak adres olarak kayıtlı olduğu, dosyada davalının taşıma taahhüdü altına girdiği bir navlun sözleşmesi, navlun tahsil ettiğine dair herhangi bir fatura sunulmamış olduğundan davacının dava konusu taşımayı üstlendiği ve taşıyan sıfatına sahip olduğu ispatlanamadığı, bu bakımdan davalının pasif husumet ehliyeti bulunmadığı anlaşılmıştır.

Her ne kadar davacı vekilince davalı şirkete yazı yazılarak navlun faturasının celbi talep olunmuş ise de; açılan davanın halefiyete müsteniden açıldığı, sigortalıda yük taşıtan sıfatıyla navlun faturasının bulunması gerekeceği, ancak sunulmadığı anlaşılmakla talebin reddine karar vermek gerekmiştir. Kaldı ki aşağıda detaylıca açıklanacağı üzere davanın esastan da reddi gerekmektedir.

Davacı sigortacı şirketinin geçerli bir sigorta sözleşmesi kapsamındaki rizikonun meydana gelmesi ile ortaya çıkan zararı tazmin etmiş olduğu anlaşıldığından davalının zarardan sorumlu olması şartıyla ödediği tazminatı TTK m. 1472 kapsamında dava dışı sigortalının halefi sıfatıyla davalıdan talep etmesi mümkün görülmekle aktif husumet ehliyetinin olduğu anlaşılmıştır.

TTK m. 1184 ve 1185 gereğince ziya veya hasarın teslim almadan resmi inceleme ile tespit edilmesi veya resmi inceleme yapılmamışsa en gec teslim sırasında (haricen belli olan hasarlar için) taşıyana bildirilmesi gerektiği, dosyada resmi incelemeye ilişkin herhangi bir delil bulunmadığı, dava dışı gönderilen ...

Elektrik tarafından davalıya gönderilen 02.03.2016 tarihli ihtarnamede dava konusu hasarın davalıya bildirilmesine rağmen, emtianın hangi tarihte tahliye edilerek gönderilene teslim edildiği dosya kapsamından tespit edilemediğinden bu ihbarın TTK m. 1185'e göre süresinde bir hasar ihbarı teşkil edip etmeyeceği değerlendirilememiş, ayrıca 01.03.2016 tarihli tutanakta hasar tespit edilmiş olmakla birlikte bu tutanakta taşıyanın veya temsilcisinin imzası yer almadığından tutanağın da hasar bildirimi olarak kabul edilmesi mümkün değildir.

Dolayısıyla TTK m. 1185/4 uyarınca eşyanın denizde taşıma senedinde kayıtlı olduğu gibi teslim edildiği ve bir hasar veya zıya söz konusu ise taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten kaynaklandığı kabul edilecektir.

Dava konusu taşımada eşyanın yükleten tarafından konteyner içinde taşıyana teslim edilmiş olduğu hususunda anlaşmazlık bulunmadığı, konişmentoda eşyanın taşıyana teslim edildiği sıradaki haricen durumuna ilişkin bir kayıt yer almadığından TTK m. 1239/2 gereğince eşyanın taşıyana haricen iyi halde teslim edildiği kabul edileceği, konteyner içinde teslim edilen yük bakımından konişmentoda eşyanın harici durumuna ilişkin herhangi bir kaydın yer almaması eşyanın değil, konteynerin haricen iyi halde olduğunu ortaya koyacağı,

bu durumda eşyanın taşıyana hasarsız olarak teslim edildiği yükle ilgili tarafından başka delillerle ispatlanması gerekeceği, taşımada da eşya konteyner içinde teslim edildiğinden eşyanın taşıyana hasarsız teslim edildiği ispatlanamadığı, ekspertiz raporunda ıslanmanın deniz suyu sebebiyle meydana gelmediği, yükleme/boşaltma limanlarında bekleme veya taşıma sırasında yağmur suyu ile ıslanarak meydana gelmiş olabileceği sonucuna ulaşıldığı,

bu durumda eşyanın taşıyana teslim edilmeden önce ıslanmış durumda olup olmadığı ortaya konamadığından eşyanın taşıyanın hakimiyeti altında olduğu sırada hasara uğradığı ispatlanamadığı anlaşılmakla davacının davasının reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır