İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/350 K.2020/380

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde. Müvekkili şirket ile davalı şirketin 09/09/2014 tarihli ve ... nolu fatura konusu malların ... Limanı' ndan İsrail'in ... Limanı' na taşınması konusunda anlaştıklarını ve bu malların 15/09/2014 tarihinde ... konşimento numarası ile İsrail'e gönderilmek üzere yüklendiğini, bu konşimento muhteviyatı ve ... nolu konteynerdeki yükleme, varış limanında davalı firmanın karşı acentesi vasıtası ile alıcı firma olan ...

Ltd. firmasına "Orjinal konşimentolar olmaksızın haksız surette teslim edildiği" ni, bu nedenle alıcı firmanın orjinal konşimentolar olmaksızın fatura konusu malları teslim aldığı için davacı müvekkili firmaya mal bedellerini ödemediğini, bu suretle müvekkilinin zararına sebebiyet verdiğini belirterek.

TTK gereğince meydana gelen yükün teslimini talep hakkının (taşıyan ile taşıtan aracında varolan navlun sözleşmesinden bağımsız olarak) taşıyan ile yükleten arasına 3. şahıs lehine yapıldığı farz edilen "Konşimento alıp-verme sözleşmesi"nden kaynaklandığı doktrinde kabul edilmekle, sözleşmede aksine şart bulunmadığı ya da boşaltma limanındaki teamüller farklı yönde olmadığı taktirde teslim bakımından genel olarak kabul edilen kuralın taşıyanın yükü konşimento karşılığında teslim edeceği olup, bu durumda davalı firmaya ...

Noterliği' nin 04/09/2015 tarih 10247 y. sayılı ihtarnamesi gönderilerek zararın tazmini istenmişse de sonuç alınamadığını ve bunun üzerine davalı hakkında ... İcra Md. 2015/... E. ile başlatılan takibe de haksız itiraz edilmekle, itirazın iptaline ve takibin devamına, %20 inkar tazminatına hükmedilmesini talep ederek ... Asliye Ticaret Mahkemesinde dava açmıştır.

Davalıya yapılan tebligata rağmen davalı davaya cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.

Görevsiz mahkemece aldırılan bilirkişi raporunda özetle; davacı tarafından dava dışı şirket adına düzenlenmiş 11.09.2014 tarih ... numaralı 93.307,20 $ karşılığı 205.481,11TL tutarlı faturanın dava dışı şirkete borç kayıt edilmiş olduğunun göründüğü, davacı şirketin dava tarihi olan 21.10.2015 tarihi itibariyle dava dışı ... Ltd. şirketinden 536.689,58 TL alacaklı durumda bulunduğu, davalının inceleme gün ve saatinde hazır bulunmadığını, ticari defter ve dayanağı belgeleri ibraz etmemiş olduğu, taşıma mevzuatı açısından incelemenin tamamlanabilmesi için, değerlendirme başlığı altında (B) ve (C) alt başlıklarında yer alan belgelerin dosyaya ibrazının gerektiği belirtilmiştir.

Görevsiz mahkemece aldırılan bilirkişi ek raporunda özetle; Davalı akdi taşıyıcının, Kurallar gereği; Konişmento sureti ibraz edilmeksizin yükün varma yerinde indirilmesi ile antrepoya çekilmesinde kusurlu olduğu, mal Mukabili ödeme şeklinde, malın gümrükten Alıcı tarafından çekilmesi ile bedelin davacıya ödenmesi kararlaştırıldığı, ancak; davacı, Alıcıya Konişmento sureti göndermediğinden, davalı taşıyıcının alıcıya teslim engeli ile karşılaştığı, mali Kayıtlara göre; davacı, dava konusu mal bedeli alacaktan sonra da Alıcıya mal göndermeye devam ettiği ve alıcıdan tahsilatlarda bulunulduğu ve dolayısıyla icra talep tutarı borçlu şirket ödemelerinden mahsup edilmesi gerekirken, bunun yapılmadığı, yük indirilmesinden bir yıl geçtikten sonra işbu dava İkame edildiği belirtilmiştir.

... Asliye Ticaret Mahkemesi' nde yapılan yargılama neticesinde 28/11/2017 tarih, 2015/... esas, 2017/... karar sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiş ve davacı vekilinin talebi üzerine dosya istinaf mahkemesine gönderilmiştir.

... Hukuk Dairesi' nin 12/09/2019 tarih, 2018/... esas, 2019/... sayılı kararı ile uyuşmazlık Deniz Ticaret Hukukuna göre Özel İhtisas Mahkemesi olan Ticaret Mahkemesinin Deniz İhtisas Dairesinde çözümlenmesi gerektiğinden, mahkemece Deniz Ticaret Mahkemesi'nin (Denizcilik İhtisas Mahkemesi’nin) görevli olduğundan eldeki davaya bakılarak davanın esası hakkında karar verilmesinde isabet bulunmadığı belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.

Dava; taraflar arasındaki deniz taşıma sözleşmesi uyarınca davalı tarafından taşıması üstlenilen emtianın konşimento olmaksızın usulsüz teslim edilmesi iddiasıyla ödenmeyen emtia bedelinin taşıyıcı davalıdan tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali davasıdır.

Mahkememizce yapılan yargılama, görevsiz mahkemede aldırılan raporlar ve tüm dosya kapsamı birlikte incelenip değerlendirildiğinde, dava dışı ... Ltd. / Tel Aviv-İsrail adına düzenlenen 09.09.2014 tarih ve ... No.lu fatura incelendiğinde; 12.040 adet emteanın 93.307.20 USD bedelle satıldığının görüldüğü, ... No.lu konişmento incelendiğinde, gönderenin: ... San. Tic. A.Ş/Avcılar/İst. ve alıcının dava dışı: ... Ltd. / Tel Aviv-İsrail olduğu, emtianın .../Türkiye' den - .../Israel'e FOB teslim şekli ile taşınacağının ve konişmentonun davalı ... Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlendiği görülmüştür.

Taşımaya konu gümrük beyannamesinin, transit ticaret beyanname şeklinde olduğu, beyannamede ödeme şeklinin belirtilmediği, davacı tarafından malın alıcısı olan ... Ltd. adına düzenlenen 09.09.2014 tarih ve ... No.lu ve 93.307.20 USD bedelli düzenlenen faturada Payment (Ödeme): ... - gemiye yükleme tarihinden 2 hafta /AG- Against Goods - terimi açılımından ise; ödeme şeklinin mal bedeli olarak kararlaştırıldığı, transit gümrük beyannamesinde: FOB teslim şeklinin bulunduğu, buna göre yükleme limanında malın alıcı tarafından temin edilen gemi bordasını aşması/yüklenmesi ile satıcının malı teslim ettiği ve sonrası tüm sorumlulukların alıcıya ait olduğunun kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır.

TTK 1236/1 madde ve fıkrası uyarınca, " Eşya, ancak konişmento nüshasının, eşyanın teslim alındığına ilişkin şerh düşülerek geri verilmesi karşılığında teslim edilir. " hükmü gereği, yükletenin muvafakati olmaksızın veya orijinal konişmento ibraz edilmeksizin, yükün alıcıya teslim edilmiş ve/veya bu teslimden dolayı da herhangi bir zarar ortaya çıkmış ise; davalının doğan zarardan sorumluluğu yoluna kural olarak gidilebilecektir.

Söz konusu yükün alıcıya teslim edilmediği, 3 suret konişmentonun set halinde davacının elinde bulunduğu olayda, davacının ihracat işlemini mal mukabili olarak yaptığı, bu ödeme şeklinde ihracatçı, bedelini almadan malı alıcısına gönderdiği, mal mukabili ödemede ihracatçı zamanında malın bedelini alamamak veya mal bedelini hiç alamamak gibi risklerle karşı karşıya olduğu, mahkememizin emsal olarak görülüp rapor örneği ve gerekçeli kararı dosyamız arasına alınan 2016/... esas sayılı dosyasında da mal mukabili ödemede ihracatçının mal bedelini alamamak rizikosunun işlenildiği,

kaldı ki Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2010/15103 E., 2012/5643 K. ve 9/4/2012 tarihli kararı incelendiğinde de görüleceği üzere, bu kararda konişmento ibraz edilmeksizin eşyanın taşıyan tarafından teslim edilmesinde taşıyana karşı tazminat isteminin yöneltilip yöneltilemeyeceği ödeme şeklinin vesaik mukabili yahut mal mukabili olmasına göre farklı farklı şekilde irdelendiği,

kararda davalı taşıyanın konişmento aslını teslim almaksızın emtiayı alıcıya teslimi halinde alıcının mal bedelini ödememe imkan ve ihtimalinin mevcudiyeti karşısında davalının salt bu eylemi nedeniyle sözleşmeye aykırı davrandığının kabulü ile sonuca gidilmesinin hatalı görüldüğü, nitekim alıcının konişmento aslını taşıyana sunması ile mal bedelini ödemesi arasında illiyet bağının mevcut olmadığının ifade edildiği, kaldı ki somut olayımızda mali kayıtlara göre;

davacının, dava konusu mal bedeli alacaktan sonra da alıcıya mal göndermeye devam ettiği ve alıcıdan tahsilatlarda bulunulduğu göz önüne alınarak davacının davasının reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır