İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/84 K.2022/557

Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Müvekkili şirketin ... Cenevre İsviçre adresinde mukim dava dışı ihracatçı ...'dan ... nev'indeki emtiayı satın atma konusunda anlaşmaya vardığını, ekli ...-3 numaralı ve 18/09/2018 tarihli ticari fatura uyarınca 20.976 kg miktardaki 65.025,60 USD bedelli emtianın Sri Lanka'dan yüklenerek yüklenerek ...

Lımanı'nda CİF olarak teslim edileceği öngörüldüğünü, fatura tutarı, ara konşimentoya istinaden ... ... nezdindekı akreditif yoluyla tedarikçi firmaya ödendiğini, bahsi geçen bir konteyner emna, göndereni ... olan ve konşimentoya konu deniz taşıması lie Ambarlı Limanına tahliye edildiğini, ancak konşimentoya göre teslim ile görevlendirilmiş davalı ...

Uluslararası Taşımacılık yetkilileri, yapılan görüşmelere rağmen malların teslimini sağlamaya yönelin ordino teslimini gerçekleştirmediğini, davalı firma yetkilileri şifahi beyanlarında için gerekli işlemlerin yapılmamasına gerekçe olarak ... .... firmasından alacakları olmasını göstermiş bu firma ile yaşadıkları sorunlardan ötürü malları teslim etmeyeceklerini bildirdiklerini, davalı, hukuka aykırı bu tutumun sona erdirilerek gerekli işlemlerin yapılmasına yönelik olarak 07.01.2019 tarihinde keşide edilen ihtarnameye de kayıtsız kaldığını,

bunun üzerine müvekkilin ithalatını gerçekleştirdiğini ancak davalı şirketin hukuka aykırı yaklaşımı sonucu teslim almadığı emtianın müvekkile feshinin temini için ihtiyatı tedbir kararı almak üzere İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesine başvurulduğunu, davalı şirket yazılı .savunmasında ...

S.A alacaklarının ödenmediği gerekçesiyle mezkur emtiayı teslim etmediğini belirttiğini, ihtiyati tedbir kararının ilgili gümrük idaresi nezdınde uygulanarak emtianın gümrük çıkış işlemleri tamamlandığını konşimentoya konu emtia davalı yanın ... D.İs-... K. sayılı dosyaya bildirdiği üzere ...

Lojistik A.Ş. 'ye ait tesislerde olduğundan, malların müvekkilce teslim alınabilmesi için dava dışı bu firmaya başvurulduğunu, davalının davranışı nedeniyle oluşan bu depolama ücrcti bakımından davalıya rücu edileceği hususu davalıya 15.02.20 IV tarihli ihtarname ile noter kanalıyla ihtar edildiğini, akabinde malların teslim alınabilmesi için oluşan 48.673,72 TL tutarındaki depolama ücreti zorunlu olarak ödenmiş ve bahse konu emtia müvekkilce teslim alınabildiğini, müvekkilin konşimentoya konu emtiayı satın aldığı taraf ile davalı arasında yaşanan ve esasında müvekkilimi hiçbir surette ilgilendirmeyen sorunlar nedeniyle,

müvekkilinin büyük mağduriyet yaşadığını, davalı firma yasal hiçbir hakkı olmadığı halde malları teslim etmeyerek müvekkilini zarara uğrattığını, müvekkilinin söz konusu emtiayı gecikmeli olarak teslim aldığı için ticari itibarı zedenlendiğini ve üçüncü kişilere karşı edimlerinde temerrüte düştüğü gibi, ihtiyatı tedbir aşamasında maruz kaldığı yargılama, ihtarname ve tercüme giderlerinin yanı sıra davalının hukuka aykırı davranışı nedeniyle dava dışı ...

A.Ş. 'ye 48,673,72 TL, tutarındaki depolama ücreti ödemek zorunda kaldığını belirterek davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Müvekkil şirket ... ilgili yük faşıma tie ılgıt ı navlun anlaşmasını da ... ... de değil ... Tekstil Şti.de yaptığı ve faturası da ... adına kesildiğini, ....

Firması tarafından, 18/09/2018 tarihinde rezerve edilmiş olan konteyner, 08/12/2018 tarihinde ... ... ... ... terminalinin geldiği, yükü müvekkil Şirket ile organize eden .... firması ... firmasının Türkiye temsilcisi olduğunu ve firma ile gerçekleştirilen rüm taşımalarda olduğu gibi bu yüklemede de navlun faturası Inter adına kesildiğini, konşimentoda da görüldüğü üzere ... ...

Tekstil alıcı değil ve navlun karşı ödemeli (Freight Collect)i olarak düzenlendiğini, bu yükün teslimi için yükleme sonrası limana ulaşmadan önce gereken Memenin yapıldığına dair ...prosedürüne uyulmadığını, teslim yükümlülüklerim doğuran konşimentonun üç orijinal kopya olarak teslimi de gerçekleşmediğini, taşınacak yüklerle ilgili sözleşmeler de bu şirketler tarafından yapıldığını, müvekkil şirketin gerek ... ... gerekse taşıması yapılan diğer firmaların ... ve Kendal ile olan iç ilişkilerini, anlaşmalarını, yük ile ilgili ödeme ahp almamalarını bilmesi ve takip ermesi mümkün ve gerekli olmadığını,

müvekkil Şirket ticari esaslar da dikkate alındığı takdirde carı ilişkide bulunduğu şirket ile sorumlulukları ve borçları konusunda muhatap olduğunu, davacı şirketin davasını müvekkiline değil gerekli yükümlülüklerim yerme getirmeyen ... ve Kendal Şirketlerine yönelterek, zararlarının tazminlerini onlardan talep etmeleri gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizin 22/10/2019 tarihli celsesi uyarınca dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmiş olup, davacı vekilince 02/12/2019 tarihli dilekçe ile yenilendiği anlaşılmakla davanın kaldığı yerden devamına karar verilmiştir.

Mahkememizce Gümrük Uzmanı ... ..., MM ... ... ile Taşıma Uzmanı ... ... aldırılan raporda özetle. İncelenen davacı şirkete ait 2019 yılı ticari defter vc belgelerinin Elektronik Defter Genel Tebliği usul ve esaslarına göre tutulduğu, Elektronik Defterler ile Envanter defterinin yasal süresinde onaylandığı ve davacı şirketin 2019 yılı ticari defterlerinİD TTK.

Hükümlerine göre usulüne uygun tutmuş olduğundan davacı şirketin 2019 yılma ait ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, dava dışı ... ... ve Dış Tic.

A.Ş.'nin 21 02.2019 tarihinde ... sen numaralı 49.431,25 TL bedelli faturayı davacı şirket unvanına düzenlemiş olduğu, davacı şirketin tarafına düzenlenen faturaya karşılık olarak 21.02,2019 tarihinde ... aracılığı ile dava dışı şirkete 48.673,72 TL bedelinde havale göndererek Ödeme yaptığı, davacı şirketin tarafına düzenlenen işbu faturadan kaynaklı olarak 31 12.2019 tarihi itibariyle dava dışı ... Lojistik ve Dış Tic.

A Ş 'ye 757,53 TL bakiye borcunun bulunduğu, Gümrük ve Dış Ticaret yönünden dosyadaki belgelere göre incelenmesinde, eşyaların gümrük idaresine sunulduğu ve gümrüğe teslim edildiği, ödeme şeklinin akreditif olduğu ve aracı bankası tarafından konşimento ve eşya faturasının davacı ... ... Tekstil Tic. Ltd.

Şti iletildiği, gümrük yönetmeliğinin 130. maddesinde eşyanın tesliminde ordino aranmadığı, 48673,72TL depolama ücretinden davacının sorumlu olduğu, davalının, navlun sözleşmesinden kaynaklanan alacakları teinin edilene kadar yükü teslim etmemesi, kanundan kaynaklı bir hakkının kullanılması niteliği arz edeceğinden, işbu hakkın kullanılmasından kaynaklı sorumluluğundan da bahsedilemeyeceği belirtilmiştir.

Taraf vekillerinin rapora beyan ve itirazları doğrultusunda yeni bir heyetten rapor rapor alınmasına karar verilmiş olup, Taşıma uzmanı ...'den aldırılan yeni raporda özetle; davalının alt taşıyan sıfatına sahip olduğu, davacının eşyanın teslimini talep hakkına sahip gönderileni olduğu, navlun bedeli ödendikten sonra TTK m. 1204 gereğince gönderilene karşı hapis hakkı kullanılmasına dayanak olacak bir alacağın bulunmadığı, davalının dava konusu taşımaya ilişkin navlun bedelinin ödendiği tarihe kadar eşya üzerinde hapis hakkı kullanarak teslimden kaçınabileceği ancak bu tarih itibariyle eşyayı teslimle yükümlü olduğu,

gönderilenin borçlu olduğu bir alacağın dosyadan tespit edilemediği, navlun bedelinin ödendiği tarih itibariyle ortaya çıkan ardiye bedelini ödeyen davacının bu bedelden (37.878,72 TL) davalıyı sorumlu tutabileceği belirtilmiştir.

Taraf vekillerinin rapora beyan ve itirazları doğrultusunda bilirkişilerden ek rapor aldırılmasına karar verilmiş olup, alınan ek raporda özetle; dava konusu taşımaya ilişkin navlunun 07.01.2019 tarihinde ödendiği kabul edildiğini ve davalının bu tarih itibariyle eşyanın tesliminden imtina etmesi yerinde görülmediğini, bu tarihten sonra teslimden haksız şekilde kaçınılmasının ortaya çıkardığı ardiye masrafından ise davalının sorumlu tutulabileceği, Bilirkişi Kök Raporu"ndaki değerlendirmelerinin bu şekilde özetlenmesinin tarafların ileri sürdüğü çelişkiyi gidermek için yeterli olduğu belirtilmiştir.

Dava, yükün geç teslim edilmesi nedeniyle meydana zararın tahsili isteğine ilişkindir.

Davacı ... ... Tic, Ltd. Şti.nin 18.09.2018 tarihli ticari fatura ile satın aldığı 20.976 kg miktardaki 65.025,60 USD bedelli emtianın ... limanından ... Limanına ... sayılı 08 12.2018 tarihli ana konşimento ve ... 18-... nolu ara konşimento tahtında taşındığı, konişmentolara göre ... ... in akdi taşıyan, ... ın fiili taşıyan, davalının teslim acentesi, davacının gönderilen konumunda oldukları, buna göre tarafların husumet ehliyetinin bulurduğu görülmüştür.

Davacı taraf davalının ordinoyu vermekten haksız olarak imtina ettiği ve Mahkememizin ... D.İŞ-15K. sayılı dosyasından yerilen ihtiyati tedbir kararı teslim alınabildiği, bu nedenle ihtiyati tedbir aşamasında yapılan yargılama, ihtarname ve tercüme giderleri ile dava dışı ... Lojistik A.Ş. 'ye ödenen 48,673,72 depolama ücreti olmak üzere toplam 50.091,26 TL maddi zararının oluştuğunu belirterek, meydana gelen zararın tazmini ve 08.02 2019 tarih vc ... sayılı ... Bankası ... Ticari Şubesinden düzenlenen teminat mektubunun kendilerine iadesini talep etmiştir. Davalı taraf ise dava dışı taşıtan ... S.A.nın bu taşıma ve diğer taşımalar nedeniyle ödemesi gereken navlun bedelini ödemediğini, bu nedenle ordinonun teslim edilmediğini savunmuştur.

Dosyaya sunulan 17.02.2021 tarihli bilirkişi raporunda, Dava dışı ... Lojistik ve Dış Tic.

A.Ş.'nin 21.02.2019 tarihinde ... seri numaralı 49.431,25 TL bedelli faturayı davacı şirket unvanına düzenlemiş olduğu, davacı şirketin tarafına düzenlenen faturaya karşılık olarak 21.02.2019 tarihinde ... aracılığı ile dava dışı şirkete 48.673,72 TL bedelinde havale göndererek ödeme yaptığı, davacı şirketin tarafına düzenlenen işbu faturadan kaynaklı olarak 31.12.2019 tarihi itibariyle dava dışı ... Lojistik ve Dış Tic.

A.Ş.'ye 757,53 TL bakiye borcunun bulunduğu, eşyaların gümrük idaresine sunulduğu ve gümrüğe teslim edildiği, ödeme şeklinin akreditif olduğu ve aracı bankası tarafından konşimento ve eşya faturasının davacı Legend ... Tekstil Tic. Ltd.

Şti iletildiği, gümrük yönetmeliğinin 130. maddesinde eşyanın tesliminde ordino aranmadığı, 48.673,72TL depolama ücretinden davacının sorumlu olduğu, davalının, navlun sözleşmesinden kaynaklanan alacakları temin edilene kadar yükü teslim etmemesi, kanundan kaynaklı bir hakkının kullanılması niteliği arz edeceğinden, işbu hakkın kullanılmasından kaynaklı sorumluluğundan da bahsedilmeyeceği belirtilmiştir.

25/08/2021 tarihli bilirkişi raporunda ise davalının dava konusu taşımaya ilişkin navlun bedelinin ödendiği tarihe kadar eşya üzerinde hapis hakkı kullanarak teslimden kaçınabileceği ancak bu tarih itibariyle eşyayı teslimle yükümlü olduğu, gönderilenin borçlu olduğu bir alacağın dosyadan tespit edilemediği, navlun bedelinin ödendiği tarih itibariyle ortaya çıkan ardiye bedelini ödeyen davacının bu bedelden (37.878,72 TL) davalıyı sorumlu tutabileceği belirtilmiştir.

Davalı taraf davacının lokal masrafları ödememiş olması sebebiyle teslimden kaçındığını belirtse de Mahkemizin ... D.İş sayılı dosyasından dava konusu taşımaya ilişkin navlun bedeli ile dava dışı taşıtan ... ile arasında kurulan başka navlun sözleşmelerinden kaynaklanan alacakların ödenmemiş olması sebebiyle ordino düzenlenmediği anlaşılmaktadır. Dosya kapsamında davacıya yükletilen lokal masrafa dair delile rastlanmamaktadır.

Dava konusu satışın CİF teslim şekline göre yapıldığı, navlun faturasının dava dışı satıcı adına düzenlendiği, nihayetinde de navlun bedelinin alıcı tarafından ödendiği anlaşılmaktadır. Buna göre dava konusu taşıma nedeniyle davacının taşıma nedeniyle herhangi bir borcunun bulunmadığı, yükün dava dışı satıcı ... S.A.

Nın bu taşıma ve diğer taşımalar nedeniyle navlun borcunun ödenmemesi nedeniyle teslim edilmediği, dava konu taşımaya ilişkin olan navlun bedelinin 07/01/2019 tarihinde ödendiği anlaşılmaktadır.

TTK m. 1201 gereğince "taşıyan, navlun sözleşmesinden doğan bütün alacakları için Türk Medenî Kanununun 950 ilâ 953 üncü maddeleri uyarınca eşya üzerinde hapis hakkına sahiptir. " düzenlemesi bulunmaktadır. TTK'nın 1204.maddesine göre ise taşıyan sadece 1203 üncü maddede öngörülen alacaklar için gönderilene karşı hapis hakkı kullanabilir.

Buna göre gönderilenin TTK m. 1203'te belirtilen alacaklardan herhangi birinin borçlusu olmaması durumunda gönderilene karşı kullanılan hapis hakkının haksız olduğu söylenebilir ise de gönderilenin tesilminin dayanağı olan ... Sayılı konişmentoda "freight collect" , navlunun varış yerinde ödeneceği kaydının bulunduğu, yine bilirkişi raporunda akredite işlemlerine bağlı olarak da navlunun varış yerinde ödeneceğinin belirtildiği görülmektedir.

Buna göre taşıyanın navlun bedelinin ödenmemiş olması nedeniyle gönderilene karşı hapis hakkını kullanabilecektir.

Navlun ödemesinin 07.01.2019 tarihinde yapıldığı, bu tarih itibariyle davalının yük teslim belgesinin davacı yana teslim etmesi engeli kalmadığı, davalı yan yük teslim belgesi konişmentosunu (ordinoyu) başka alacaklarından dolayı davacı yana teslim etmeyerek eşyaların 21.02.2019 tarihine kadar ... da kalmasına sebebiyet vermiş gözüktüğü, buna göre navlun ödemesi yapıldıktan sonra meydana gelen ardiye bedelinden davalının sorumlu olduğu, bilirkişi raporunda bu bedelin 37.878,72 TL olduğunun belirtildiği anlaşılmakla bu yönden davanın kabulüne, ...

Değişik İş sayılı dosyasına sunulan ... Bankası ... Ticaret Şubesi tarafından düzenlenen 08/02/2019 tarih 12.000,00 TL tutarlı teminat mektubunun iadesine karar vermek gerekmiştir. Davacı taraf ayrıca ...

Değişik İş sayılı dosyasında oluşan 1.417,54 TL tercüme ve ihtarname giderlerinin tahsilini talep etmiş ise de bu bedeller yargılama gideri niteliğinde olduğundan haksız çıkan taraftan tahsil edilmesi gerektiği, eldeki davada haklılık oranlarına göre yargılama giderlerinden sayılarak davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır