İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/115 K.2022/146

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacı şirket tarafından davalı aleyhine .... İcra müdürlüğünün ... sayılı dosyasıyla ilamsız takip yapıldığı, iş bu takipte yetkiye ve borca itiraz edilmesi üzerine takibin durduğu yetki itirazın nedeniyle dosyanın İstanbul Anadolu icra müdürlüğüne gönderildiği ve .... İcra müdürlüğünde ...

E sayısını aldığını belirterek takibin durduğunu, davacının davacı ve davalı arasında yapılan sözleşmede navlun bedelini ödeme yükümlülüğünün alıcıya ait olmasına rağmen muhatap şirket tarafından FOB kaidelerine aykırı bir şekilde davacı şirkete 24/05/2016 tarihinde ... nolu konişmantoya ait 2500USDlik fatura kesildiğini iş bu faturanın muhasebe departmanınca sehven ödendiğini, hatanın düzeltilmesini ve fazla ödemenin iadesi için iade talep formunun düzenlenmesinin davalı şirketten talep edildiğini bunun üzerine davalı şirkete iade formu gönderildiğini,

ancak davalı tarafça ödeme yapılmadığı gibi 29/06/2016 tarihli tekrar iade faturası kesildiğini, bunun üzerine bir kez daha 25/07/2016 tarihli iade faturası kesildiğini ancak yine ödeme yapılmadığını, bunun üzerine ...

35. Noterliği vasıtasıyla 09/11/2016 tarihinde ... yevmiye numarasıyla davalı tarafa ihtarname gönderildiğini, bu ihtarnameye rağmen herhangi bir ödeme yapılmadığını bu nedenle icra takibine başlanıldığını, davalı tarafça iş bu takibe itiraz edildiğini belirterek .... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali, takibin devamına ve davalının %20 den aşağı olmaması ile icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Merkezi Danimarka'da bulunan davalı şirketin '...' adlı ticari markası altında ... numaralı konişmentosu tahtında ... limanından ...'nin ... limanına Denizyolu ile taşınan bir adet kırklık konteynır muhteviyatı emtia için, davalının davacıya kesip gönderdiği navlun faturasının davacı tarafından kabul edilip ödenmesini müteakip davacının kabul ettiği ve ödediği navlun ücretinin kendisine iadesi istemli iş bu itirazın iptali davasının açıldığını, milletler arası yetki yönünden de 5718 sayılı yasanın 24/1,

47/1 maddeleri uyarınca taraflar arasındaki yetki anlaşması göz önüne alınarak dosyanın Londra'da bulunan İngiliz Yüksek Adalet mahkemesine gönderilmesini talep etmiş ve buna ilişkin cevap dilekçesine ekli olarak sunduğu emsal mahkeme ilanı dosyamız arasına alınmıştır.

Mahkememizde açılan işbu davanın, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 04/05/2018 tarih, ... sayılı görevsizlik kararı ile açıldığı anlaşılmıştır.

Dava, Davacı tarafından davalıya sehven ödendiği iddia olunan navlun ücretini davacıya iadesi şartlarının oluşup oluşmadığı, milletlerarası yetki itirazı ve derdestlik itirazı noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.

... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası incelendiğinde; Alacaklı ...'un ... ... San. Ve Tic. A.Ş. tarafından borçlu ... ... A.Ş. aleyhine 27/11/2016 tarihinde 2.555,17.USD'nin tahsili için ilamsız icra takibi yapılmış olduğu, borçluya ödeme emrinin 28/11/2016 tarihinde tebliği üzerine borçlu vekilinin 29/11/2016 tarihli itirazı ile takibin durduğu, iş bu davanın 17/03/2017 tarihinde İİK md 67 uyarınca 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce resen seçilen bilirkişi ... tarafından tanzim edilen 27/08/2021 tarihli raporda; Davacı, taşıma sözleşmesinde taşıtan sıfatı ile yer almakta ve navlun alacağının borçlusu olarak gözükmektedir, dolayısıyla davalı taşıyan ... ... tarafından verilmiş olan taşıma hizmeti karşılığında tahsil edilen navlun ödemesinin hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından iadesinin talep edilemeyeceği belirtilmiştir.

Milletlerarası yetki itirazı yönünden yapılan değerlendirmede ; Her ne kadar davalı vekilince milletlerarası yetki itirazında bulunulmuş ise de Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2019/3298 esas, 2020/2018 karar, 25/02/2020 tarihli kararında da ifade edildiği üzere 6102 sayılı TTK'nun 105/2 maddesi son cümlesi uyarınca yabancı tacirler hesabına acentelik yapanlar bakımından müvekkili adına Türkiye'de dava açılması halinde sözleşmedeki yetki şartının MÖHUK gereğince geçersizliği ifade edildiği, davaya konu ... numaralı taşıma senedinde taşıyan ... ... A. Ş adına acentesi sıfatı ile davalının imzaladığı görülmekle milletlerarası yetki itirazının reddine karar verilmiştir.

Derdestlik itirazı yönünden yapılan değerlendirmede ; ... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasının yetkisizlikle .... İcra Dairesine gönderildiği anlaşıldığından, konusu tarafları aynı olan herhangi bir yargılama bulunmadığından davalının derdestlik itirazının reddine karar verilmiştir.

Navlun Alacağı Bakımından yapılan değerlendirmede.

Navlun (freight) kısaca taşıyan tarafından eşyanın yükleme limanından tahliye limanına kadar taşınması hizmeti karşılığında talep edilen taşıma bedeline "ücrete" verilen isim olup ,navlun sözleşmesi TTK m. 1138 {l){a) uyarınca: taraflardan birinin (taşıyan), navlun karşılığında deniz yolu ile eşya taşımayı, diğerinin (taşıtan) navlun ödemeyi üstlendiği sözleşme" olarak tanımlandığı, navlun ücreti ile genel olarak navlun teferruatı olarak nitelendirilen masrafların borçlusu taşıtan olduğu, TTK m.1193 vd. hükümlerine göre, navlun ödemesini isteme hakkının da taşıyana ait olduğunun bilindiği,

dosyada taraflar arasında hazırlanan bir navlun sözleşmesinin bulunmadığı, dolayısıyla konşimentoyu esas alındığı, dosya içerisinde yer alan ve ... (... ...) tarafından 26.04.2016 tarihinde düzenlenmiş ... nolu konişmentoda Shipper/taşıtan: ...'un ... ... San ve Tic. A.S.; consignee/gönderilen: ...; ve taşıyan: ... ... (...) olduğu , davacı (olayda taşıtan) ...'un ... San ve Tic.

AS nin ... ... (...), (olayda taşıyan) İle konşimento üzerinden taşıma sözleşmesi yaptığı ve yukarıda da belirtildiği gibi navlun borcu altına girdiği , dolayısıyla yanlış yapılmış bir ödeme söz konusu olmayıp ödenen navlun ücretinin geri iadesinin mümkün olmadığı, konişmentoda teslim şekli olarak FOB satışın kararlaştırıldığı , bu kayıt uyarınca navlun sözleşmesini davalı taşıyan ile kuracak kişi gönderilen yani alıcı olduğu,

bu olasılıkta davacının yalnızca yükleten sıfatına sahip olacağı, dava-dışı alıcının ise hem gönderilen hem de taşıtan sıfatına sahip olacağı, FOB kaydında satış ilişkisinin taraflarının bu kayıtlarda değişiklik yapma imkanının bulunduğu, somut olayda FOB kaydının aksine bir işlem yapıldığı neticeten davalı taşıyan ... ... tarafından verilmiş olan taşıma hizmeti karşılığında tahsil edilen navlun ödemesinin hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından iadesinin talep edilemeyeceğinden davanın reddine karar verilmiş.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır