İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/251 K.2022/84

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirket tarafından ... numaralı Nakliyat Emtia Abonman Alt Sigorta Poliçesi ile sigortalanan Sigortalı ... ... A.Ş.'ye ait oto koltuk aksamı ve parçaları cinsi emtiaların, borçluların sorumluluğunda, Mısır'dan ... ... adlı gemi ile Türkiye'ye nakliyesi esnasında ...

No'lu konleyner tavanındaki delik sebebiyle ıslanmak suretiyle hasara uğradığını, nakliye işlemi davalılar tarafından gerçekleştirildiğini, fatura ve yapılan tespitler gereğince sovtaj durumu da dikkate alınarak 16.902,81 TL (asıl alacak) sigortalı zararı, müvekkil şirket tarafından tazmin edilmiş olup TTK ve poliçe hükümleri ile Banka ödeme dekontu, halefiyet kuralları ve sigortalının temlik talebi gereğince TBK ilgili hükümleri temlik esasına göre sigortalısının haklarını devralan müvekkilin TTK ve ilgili konvansiyon hükümleri ile davalıya rücu hakkı doğduğunu, navlun faturasını düzenleyen 1 nolu davalı ...

A.Ş. ye taşıyan sıfatıyla tüzel kişilik olarak dava açıldığını, konşimento belgelerini düzenleyen 2 no'lu Davalı ... ... AS'yc İzafeten ... A.Ş. ye taşıyan-forwarder sıfatıyla tüzel kişilik olarak dava açıldığını, 3 no'lu Davalı ...'a, ... ... (Imo: ... ) isimli geminin donatan/maliki ( ... ) fiili nakliyeci sıfatıyla tüzel kişilik olarak dava açıldığını, 4no'lu Davalı ... ...'e, ... ...

(Imo: ... ) isimli geminin donatan'ı (İSM Manager) fiili nakliyeci sıfatıyla tüzel kişilik olarak dava açıldığını, müvekkil sigortalısına emtiaların, sigortalı tesisinde tahliyesi esnasında emtiaların hasara uğradığı tespit edildiğini ve firma yetkililerince 31.10.2018 tarihinde derhal hasar tutanağı tutulduğunu, davalılara 13.11.2018 Tarihinde ihtarname gönderildiğini, emtiaların nakliye esnasında hasara uğradığının tartışmasız olduğunu, oluşan hasarın tespitine müteakip ekspertiz çalışması yapıldığını ve ekspertiz raporu düzenlendiğini,

hasarın konteynerın Mısırdan Bursa'ya yapılan taşıma esnasında yağan yağmur sularının konteyner sacındaki delikten sızması ve sıvı temasına bağlı olarak emtianın zayi olması sebebiyle, yani nakliye esnasında meydana geldiği eksperlerce tespit edildiğini, hasarlı emtiaların zayi olduğunu, davalıların basiretli bir taşıyıcı olarak gerekli dikkat ve özeni göstermemiş olması neticesinde işbu hasar meydana geldiğini, öncelikle taşıma İşlemini organize eden Forwarder olarak 1 ve 2 nolu davalı ... firmasının ve meydana gelen hasar nedeniyle taşıma işlemini gerçekleştiren 3,4 No'lu davalıların sorumluluğu bulunduğunu,

davalılara müracaatta bulunulduğunu, akabinde arabuluculuk görüşmesi yapıldığını ancak sonuç alınmadığını belirterek müvekkilinin davalılardan olan 18.107,14 TL alacağına ilişkin ... İcra Müdürlüğü 2019/... E. saydı dosyasına vaki itirazın iptali ile, takibin devamina karar verilmesini talep etmiştir.

1 ve 2 nolu davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkil ... A.ş. şirketin pasif husumet ehliyetinin ispat edilemediğini, davacı tarafından delil olarak sunulan konişmentoda müvekkilinin konişmentoyu düzenleyen taraf olmadığını,.

Konişmentoda adı taraf olarak bulunmadığını, sorumluluğun acenta sorumluluğu kapsamında değerlendirilerek, kendisine en fazla sadece izafeten sorumluluk yöneltilmesi mümkün olduğu halde iş bu dava ile kendisine doğrudan husumet yönetilmesi hukuka aykırı olduğunu, kaldı ki, davalı şirketin işbu dava konusu taşımalara ilişkin acenta gibi değil de taşıma işleri komisyoncusu gibi sorumlu olacağı düşünülse dahi, TTK 928/1 uyarınca, taşıma işleri komisyoncusu yalnızca zilyetliğinde bulunan malların hasarından sorumlu tutulacağını,

bu nedenle müvekkil davalı şirketin mallar üzerindeki doğrudan yahut dolaylı bir zilyetliğinden bahsedilmeyeceği için taşıma işleri komisyoncusu sayılsa dahi TTK 928/1 hükmü uyarınca sorumlu tutulmayacağını, zamanaşımı süresi dolduğundan davanın ikamesi mümkün olmadığını, dava konusu hasarın ne zaman, hangi aşamada, hangi neden ile meydana geldiği belli olmadığını, davaya konu taşımada fiili taşıyıcı davalı ... ve ...

A.Ş. olduğunu, İşbu taşımada ambalajlama ve yükleme gönderen ... tarafından, boşaltma ise sigortalı ... ... tarafından yapıldığını, davacı tarafından dosyaya sunulan ekspertiz raporunda da görüleceği üzere taşman mallar oto koltuk kablosudur, su ile temasında zarar görecek bu emtiayı taraflar deniz taşımacılığı ile taşımayı tercih etmiş ancak alması gereken Önlemleri alamadığını, emtianın karton kolide taşındığını, işbu doğrultuda davacının iddia ettiği gibi bir hasar meydana gelmişse bu durum yetersiz ambalajlamadan oluştuğunu, ayrıca yüklemeyi yapan gönderenin konteynerı kontrol etme sorumluluğu da bulunmadığını,

İthalatlarda konteynerın mühürlü olması sebebiyle fiziki olarak konteyner içine müvekkil şirketin teması, kontrolü olması mümkün olmadığını, taşıyıcı olarak müvekkilinin sorumluluğu konteyneri mühürlü olarak alıp müşteriye götürmek olduğunu, davacının dosya kapsamında sunduğu ekspertiz raporunda 22.11.2018 tarihli ekspertiz raporu her ne kadar davacı tarafından delil olarak dosyaya sunulmuşsa da işbu rapor incelendiğinde görüleceği üzere ekspertiz yalnızca davacının talebi üzerine,

davacının ilettiği belgeler ile raporunu hazırladığını, ayrıca raporda hasarın ne zaman oluştuğuna dair bir tespit de bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

3 ve 4 No'lu Davalı vekili Cevap Dilekçesi Özetle; davacı sigorta şirketi tarafından sigortalısına yapılan ödemenin geçerli bir sigorta İlişkisinin varlığına dayanıp dayanmadığı, menfaat yokluğu, exgratia (lütuf ödemesi) niteliği taşıyıp taşımadığı ve bu sebeple de halefiyetin söz konusu olup olmadığı davacı sigorta şirketinin sunmuş olduğu delillerden anlaşılamadığını, davanın pasif husumet itirazımızdan dolayi reddi gerektiğini, müvekkil şirketlerden ...

A.ş.de taşıyan sıfatını haiz olmayıp, taşıyan olmakla ilintisi dahi olmayan dava taraflardan olduğunu, gemiye ilişkin ... kayıtlarında kayıtlı gemi maliki/ donatan (registered owner) ... ...

SA olarak gözüken yabancı ülkede mukim bir şirket olduğunu, bu surette, işbu mesnetsiz davanın esasa geçilmeden husumet yokluğundan reddi gerektiğini, davacı tarafından ttk hükümlerine uygun olarak yapılmış bir ihbar bulunmadığını, davaya konu olan uyuşmazlığın dayanağı olan ekspertiz raporunun hukuki bir geçerliliği olmadığını, ürünlerde meydana gelen hasarın ne zaman meydana geldiği de ayrıca muallak olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda özetle. Davacı şirketin sigortalıya sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçtiği, bu nedenle davacının aktif husumet ehliyetini haiz olduğu, Davalılardan 1 ve 2 nolu davalıların ... ... A.Ş. ile ... A.Ş. pasif husumet ehliyetlerinin bulunduğu, bununla birlikte 3 ve 4 nolu davalıların ... A.Ş. ile ... Tic.

A.Ş. nin pasif husumet ehliyetlerinin bulunmadığı, hasar ihbarının süresinde yapılmadığı, davada karine olarak hasarın yükün davalı taşıyan tarafından teslim edildikten sonra meydana geldiği kabul edildiğinden; işbu karinenin aksinin, dava dışı sigortalı taşıtanın halefi olan davacı sigorta şirketince ispatlanması gerekirken, dosya münderecatıııda bu yönde bir ispata rastlanmadığı;

bu sebeple, dava konusu zarardan taşıyanın sorumlu olmadığının kabulünün gerektiği, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde 16.902,81 TL olarak davacı sigorta şirketi tarafından sigortalısına ödenen hasar tazminatının gerçekçi ve kadri marufunda olduğu belirtilmiştir.

Taraf vekillerinin rapora karşı beyan ve itirazları doğrultusunda yeni bir bilirkişi heyetinden rapor aldırılmış olup, aldırılan bilirkişi raporunda özetle; davacının aktif husumet ehliyetini haiz olduğu, yaptığı ödeme ile sınırlı olmak sigortalısına halef sıfatı ile meydana gelen olayda sorumlulara rücu edebileceği, dava konusu bir adet konteynerin kombine taşıma surecinde l.davalı akdi taşıyan ... A.Ş. 'nin akdi taşıyan-taşıma işleri organizatörü 2.davalı ... firmasının fiili taşıyan sıfaıt ile pasif husumete ehil olduğu, Davalı ... A.Ş. ile 4. davalı ....A.Ş. 'nin hasar konusu konteyner taşımasında nispi navlun ve taşıma

sözleşmesi süreçlerinde sıfatlaırmn sabit olmadığı, bu iki firmaya pasif husumet yöneltilemeyeceğinin değerlendirildiği, davacı sigortacı Ödemeisnin geçerli bir sigorta sözleşmesine dayandığı, poliçenin taşıma başlangıcından sonra hasar tespitinden önce alt poliçe düzenlenmesinin, sigorta sözleşmesi ilişkisine halel getirmeyeceği, kombine taşımamın son adımı olan karayolu taşıması sonunda şoför katılımı ile tutulan tutanağın hasarın süresinde tespit ve geçerli bir şekilde bildirildiği şeklinde yorumlanması gerektiği,

konteyner deliğinden içeriği su sızması ve bir palet yükü hasarlaması şeklinde meydana gelen hasarın deniz taşıması sırasında meydana geldiğinin sabit olmadığı, kombine taşımada hsarın meydana geldiği aşama belli olmadığında TTK 4.Kitap l. ve 2.kısıım hükümlerine göre sorumluluk ve tazminat değerlendirmesi yapılması gerektiği, meydana gelen hasardan 1. ve 2.davalıların müteselsilen sorumlu olduğu, meydana gelen zararın 18.541 TL miktaırnda sigorta ekspertiz raporu ile belirlendiği,

davacının ise %0,5 muafiyet düşerek 16.902,81 TL tazminat ödediği azami talebinin bu miktarda olabileceği, davalıların kusurunun TTK m. 886 kapsamında kasıt ve eşdeğer kusur olarak sabit olmadığı, bu nedenle birim bürüt kg başına 8,33 SDR tazminat hesabı ile davalıların azami sorumluluğunun 7.289,48 TL ile sınırlı olabileceği, davacı alacağının rücuen tazminat alacağı olduğu gözetilerek takip tarihinden itibaren ticari temerütfaizi ile talep ve dava etmekte haklı olduğunun değerlendirildiği belirtilmiştir.

Dava; nakliyat sigorta poliçesi kapsamında sigortalıya ödenen hasar bedelinin rücuan tazmini için başlatılan icra takibine itirazın iptali davasıdır.

Dava dışı sigortalı ... A.Ş. tarafından satın alınan 18 palet oto aksam ve parçaları emtiasının ... sayılı konişmento tahtında İskenderiye Limanından Gemlik Limanına ... ... İsimli gemi ile sevkedildiği, emtianın nakliyat rizikolarına karşı nakliyat emtia sigorta poliçesi ile sigortalandığı, varma yerinde emtianın ıslandığının tespit edildiği, ekspertiz incelemesi sonucunda tespit edilen hasar bedelinin davacı tarafça dava dışı sigortalısına ödendiği ve davacının bu bedelin rücuan tahsilini talep ettiği görülmüştür.

TTK 1188. maddesinde göre kısmi hasar ve geç teslim halinde taşıyana karşı açılacak davanın eşyanın teslim edildiği tarihten itibaren 1 yıl içinde açılmaması halinde hakkın düşeceği belirtilmiştir. Rücu hakkının ise teslim tarihinden itibaren 1 yıllık süreye malın teslim tarihinden itibaren işlemeye başlamakla birlikte hak sahibine ödeme yaptıktan sonra 90 günlük ek sürede kullanılması gerekmektedir. Somut olayda emtianın 31/10/2018 tarihinde hasarlı olarak tesliminin gerçekleştiği, icra takibinin ise 24/09/2019 tarihinde başlatıldığı, bu durumda davanın hak düşürücü süre içerisinde açıldığı görülmüştür.

Dava dışı satıcı Mısır'da mukim ... firması tarafından sigortalı alıcı ... ... adına düzenlenmiş 29.09.2018 Tarih ... No'lu Ticari Satış Faturasına göre emtianın FOB teslim şartı ile satın alındığı bu satış türüne göre emtianın gemi küpeştesini geçtikten sonra her türlü risk alıcıda olup davacının halefiyete istinaden aktif husumet ehliyetinin bulunduğu anlaşılmıştır.

Dava konusu taşımaya ilişkin iki konişmento düzenlenmiş olup fiili taşıyan ... ... tarafından düzenlenen 02.10.2018 tarih ve ... no.lu Konişmentoya göre. Yükletenin davadışı Mısır'da mukim ... Egypt SAE firması, Alıcının/İhbar olunanın davalı ...

A.Ş. olduğu, taşıma konusu toplam 18 palet (19400 adet , brüt 1880 kg) oto aksam ve parçalan emtiasının içerisine istiflendiği ... nolu 20' DC konteynerin İskenderiye Limanında "... ..." isimli gemiye 02.10.2018 tarihinde yüklenerek varış yeri olan Gemlik ... Limanına deniz yoluyla sevk edilmiş olduğu görülmektedir. ... ... A/S tarafından düzenlenen 01.10.2018 tarih ve ... no.lu Konişmentoya göre ise Alıcının/İhbar olunanın dava dışı sigortalı alıcı ... San. ve Tic.

A.Ş. olduğu, eşyanın teslimi için ... A.Ş. ne başvurulması gerektiğinin yazılı olduğu görülmektedir. Taşımaya ilişkin navlun faturasının ise davalı ... A.Ş. Tarafından düzenlendiği görülmüştür. Buna göre davalı ... A.Ş. nin, ... ... AS'ye İzafeten ve kendi adına asaleten akdi taşıyan olarak pasif husumet ehliyetinin bulunduğu anlaşılmıştır. Davacı taraf davalı ... Hat İşletmeciliği A.Ş.nin donatan, ... ...

Ticaret Anonim Şirketi Ism manager olarak hasardan sorumlu olduklarını belirterek bu davalılara husumet yöneltmiş olup, ... ... Ticaret Anonim Şirketi nin ... yöneticisi olduğu anlaşıldığından pasif husumet ehliyetinin bulunmadığı anlaşılmıştır. Davacı vekili ... A.Ş.nin donatan olduğunu belirtmiş ise de equasis kaydına göre donatanın ... ... As isimli başka bir şirket olduğu görülmüştür. Dava konusu taşımaya ilişkin düzenlenen ...

Sayılı konişmentonun incelenmesinde taşıyanın ... ... olduğu görülmüştür. Davalı ... vekili davalının varma limanı acentesi olduğunu savunmuş olup, davalı tarafça sunulan konişmentoda da davalının tahliye limanındaki acente olarak belirtildiği görülmüştür. Konişmentonun yurt dışında düzenlenmiş olması ve davacı tarafça davalının taşıyan olduğunu gösterir başkaca delil sunulmadığı da gözetildiğinde davalı ...

AŞ nin taşıyan ve donatan sıfatının, buna göre pasif husumet ehliyetinin bulunmadığı kanaatine varılarak bu davalılar yönünden davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Davacı taraf yük hasarının taşıma sırasında konteyner tavanındaki delikten su girmesi nedeniyle hasarın davalı taşıyanın sorumluluğunda meydana geldiği iddiasına dayanmaktır. TTK 1185. Maddesinde "Zıya veya hasarın en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında taşıyana yazılı olarak bildirilmesi şarttır.

Zıya veya hasar haricen belli değilse, bildirimin eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde gönderilmesi yeterlidir, Eşyanın zıya veya hasarı ne bildirilmiş ne de tespit ettirilmiş olursa, taşıyanın eşyayı denizde taşıma senedinde yazılı olduğu gibi teslim ettiği ve eğer eşyada bir zıya veya hasarın meydana geldiği belirlenirse, bu zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği kabul olunur.

Şu kadar ki, bu karinelerin aksi ispat olunabilir." düzenlemesi bulunmaktadır. Gümrük işlemlerinin tamamlanmasını müteakip ... no.lu konteyner 31.10.2018 tarihinde ... plakalı araca yüklenerek karayolu ile sigortalının ..., Bursa'da bulunan deposuna sevk edilmiştir.

Aynı gün sigortalının deposuna ulaşan konteynerden yapılan tahliye işlemleri esnasında konteynerin tavanının yırtık olduğu ve bir kısım emtiada ıslanma olduğu tespit edilmiş ve alıcının depo sorumlusu ile araç şoförü tarafından 31.10.2018 tarihli bir tutanak tanzim edildiği görülmüştür. Sigortalı 13.11.2018 tarihli ihtarname ile süresinden sonra hasar ihbarında bulunmuştur. Buna göre yük hasarından davalının sorumlu olduğunu davacı tarafın ispatlaması gerekmektedir.

Tahliye limanında konteynerın hasarlı olduğuna dair konteyner teslim ve hasar tespit tutanağı düzenlenmemiştir.

Emtiadaki ıslaklığın deniz suyundan mı yoksa tatlı sudan mı meydana geldiği hususunda gümüş nitrat testi yapılmamış olup davacı tarafın hasarın deniz suyundan meydana geldiği yönünde bir iddiası da bulunmamaktadır.10/09/2021 havale tarihli bilirkişi raporunda taşımanın kombine taşıma olduğu, buna göre davalı taşıyanın hasardan sorumlu olması gerektiği belirtilmiş ise de; dava konusu taşımaya ilişkin olarak düzenlenmiş bulunan ... no.lu konişmentoda ... kaydı yer almaktadır.

Bu kayıt, taşıyanın yükleme limanındaki kontcyner sahasından boşaltma limanındaki konteyner sahasına kadar olan taşımadan sorumlu olduğunu göstermektedir. Ayrıca her iki konişmentoda, nihai varış yeri belirtilmeksizin sadece yükleme limanı ile tahliye limanı belirtildiğinden söz konusu taşımanın Limandan Limana Taşıma (Port To Port) olduğu anlaşılmaktadır.

Bu taşıma şeklinde, taşıyanın mallara ilişkin sorumluluğu malların yükleme limanında gemi küpeştesine kabul edilmesiyle başlamakta ve tahliye limanında geminin küpeştesinden tahliye edilmesiyle sona ermektedir. Bu nedenle taşıyanın sorumlu olduğu yönündeki anılan rapora itibar edilmemiştir. Bu açıklamalara göre davacı tarafça hasarın deniz taşıması sırasında taşıyandan kaynaklı bir nedenle meydana geldiği ispatlanamadığından ... A.Ş. ve ... ... ye izafeten ...

A.Ş. yönünden davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır