İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/30 K.2022/367

Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacı ... Sigorta A.Ş. tarafından ... no.lu Nakliyat Abonman Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunan dava dışı ...

A.Ş.'nm İspanya'da yerleşik ... ... firmasına 14.12.2018 tarih ve ... no.lu fatura muhteviyatı ile satmış olduğu 40 kasa - 7.302,80 metrekare (104.500,00 Kg Net, 109.210,00 Kg Brüt) lamine ve temperli cam emtiasının, Kocaeli/Türkiye'den Valencia/İspanya'ya nakliyesi işi 17.12.2018 tarih ve ... no.lu navlun faturası kapsamında forwarder 2 no.lu davalı ... Limited tarafından organize edildiği, fiili nakliyenin ise ... no.lu konşimento kapsamında 1 no.lu davalı ...

SA tarafından gerçekleştirildiğini, sigortalı emtiaların forwarder 2 no.lu davalı ... Limited organizatörlüğünde 27.12.2018 tarihinde, Derince'deki gümrük çıkış işlemleri tamamlandıktan sonra sigortalının tesislerinde ... no.lu 4 adet 20 fitlik üstü açık konteynerler içerisine yüklendiğini, konteymrlar denizyolu nakliyesinin gerçekleştirileceği ... Limam'na karayolu ile sevk edildiğini, konşimento kapsamında, 1 no.lu davalı ...

SA tarafından ... isimli gemiye yüklenerek İspanya'nın Valencia Limanı'na hareket ettiğini, geminin ...

Limanına varışına müteakip konteynerler liman sahasına tahliye edildiğini, gerçekleştirilen işlemler sonrasında iç nakliyeci firma vasıtasıyla 02.01.2019 tarihinde alıcı firma tesislerine sevk edildiğini, alıcı firma yetkilileri tarafından emtianın teslim alınması esnasında yapılan kontrollerde toplam 4 adet konteyner içerisinde bulunan 8 kasa cam emtiasının kırılmak suretiyle hasarlandığının tespit edilmiş olduğu nakliye belgesi üzerine rezerv notu düşüldüğünü,

müvekkilinin davaya konu olay nedeniyle 26.03.2019 tarihinde ekspertiz raporunda tespit edilen hasar miktarının tamamı olan 56.577,68.-TL sigorta tazminatı ödediğini sigortalının haklarına halef olduğunu belirterek 56.577,68.-TL sigorta tazminatının ticari faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

1 nolu davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Dava konusu olayda konşimento tarihi dikkate alındığında, huzurdaki davanın TTK madde 1188 hükmü uyannca 1 yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığının sabit olduğunu, konteyner muhteviyatı emtiaların taşımanın hangi aşamasında, ne zaman, ne şekilde hasarlandığı belli olmadığını, bu durumda müvekkili şirkete sorumluluk yüklenmesinin mümkün olmadığını, müvekkili şirket sadece ... nolu konşimento kapsamında ... nolu, ... nolu, ... nolu ve ... nolu 4 adet 20'lik ... konteyner muhteviyatı emtianın Türkiye'den İspanya'ya deniz yoluyla taşınması işini üstlendiğini,

müvekkili şirketin deniz taşıması haricinde konteynerlerin davacının sigortalısının tesislerinden yükleme limanına kara yolu ile taşınması veya konteynerlerin tahliye limanından alıcının firmasına karayolu ile taşınması işi ile hiçbir ilgisinin bulunmadığını, bununla beraber, davacı tarafından dosyaya hasarın deniz taşıması sırasında meydana geldiğini ispatlar herhangi bir belge de ibraz edilmediğini, dava konusu hasara ilişkin olarak,

gemide kaptanı tarafından veya limanda yetkililerce tutulan, hasarın deniz taşıması sırasında meydana geldiğine dair herhangi bir hasar tutanağının bulunmadığını, dava konusu olayda hasarın taşımadan önce mi yoksa sonra mı meydana geldiği veya hasarın taşımanın hangi aşamasında meydana geldiği veya hasarın nasıl ve ne şekilde meydana geldiğinin belirsiz olduğunu, davacının dava konusu hasar iddialarına ilişkin olarak usule uygun bir survey veya usule uygun bir hasar ihbarının yapılmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

2 No'lu Davalı vekilinin cevap dilekçesi özetle; davanın hak düşürücü sürenin geçmiş olması sebebiyle reddi gerektiğini, hasar Ekspertiz Raporu Hatalı ve Yetersiz olduğunu, Ekspertiz raporunda emtia sevk tarihinin yanlış olduğunu, yükleme 15.12.2018 tarihinde yapıldığı ve konteynerler tahliye limanına 27.12.2018 tarihinde indirildiğin, davalı açsından konteynerler ve yüklerin Valencia limanına indiği 27.12.2018 tarihinde Alıcısına teslim edilmiş olduğunun addedilmesi gerektiğini, buna rağmen, eksper teslimin 02.01.2019 tarihinde yapıldığım ifade ederek hataya düştüğü-Ekspertiz,

iddia edilen teslimden dahi 10 gün sonra yapıldığını geçerli bir surveyden bahsedebilmenin mümkün olmadığını, davalıya, Acentelerine veya Yardımcı Şahıslanna Hasar İhbarının Yapılmadığını, Kara taşıyıcısına ihbar yapıldıysa bile, kara taşıyıcısı davalıya yardımcı şahsı veya acentesi olmadığını, davalı teslim görevi konteynerler limanda indiğinde bitmiş olduğu, hasar ihbarı olmadığından ve usulüne uygun hasar tespiti de olmadığından ispat yükü yer değiştirdiğini, davacının, hasarın Nerede ve Hangi Sebeple Meydana Geldiği de Belli Olmadığını, davalının tahliye limanı olan ...

Limanından Alıcının adresinin bulunduğu yere kadar yani ... İspanya adresine kadar yapılan kara taşımasından hiçbir sorumluluğunun bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizce aldırılan talimat bilirkişi raporunda özetle.

Satıcı tarafından 14.12.2018 tarihinde ... no.lu E-Faturanın CIF teslim şartı ile 45.497,74BUR - 278.023,03TL'lık düzenlenmiş fatura mal bedelini alıcı ... ... ... şirketinden tahsil etmiş ancak alıcının kızılan camlara karşılık kredi notu belgesi talebi üzerine satıcı firma tarafından düzenlenen 9.098,00EUR luk kredi notu belgesi karşılığının 27.03.2019 tarihinde 9.098EUR - 55.595,15 TL lık alacak dekontu düzenlendiği tespit edildiği, tüm dava dosyası ve davadışı ...

Tic, AŞ.' nin 2018 yılına ait Ticari Defter ve incelemeye ibraz edilen belgeleri üzerinde yapılan inceleme sonucunda; davadışı ... A.Ş. nin 14.12.2018 tarihli ...nolu E-Faturanın CIF teslim şartı ile düzenlendiği, 2018 yılında mal bedelini tahsil ettiği ancak teslimde malın hasarlı olması sonucunda alıcı ... ... firmasının talebi üzerine 9.098EUR - 55.595,15 TL karşılığının 2019 yılına ait cari hesabından indirim konusu yapıldığı belirtilmiştir.

Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda özetle; Davacının aktif husumet ehliyetini haiz olmadığı buna karşılık davalıların ise taşıyan sıfatlan sebebiyle pasif husumetlerinin bulunduğu, hasara ilişkin süresinde ve geçerli bir ihbarın olmadığı, hasarın deniz taşıması sırasında meydana geldiğinin dosya münderecatından tespit edilemedeği ve dolayısıyla ispata muhtaç olduğu, hasardan davalıların sorumlu olmadığı, hasar miktanmn 56.577,68 TL olduğu belirtilmiştir.

Dava; nakliyat sigorta poliçesi kapsamında sigortalıya ödenen hasar bedelinin rücuan tahsili isteğine ilişkindir.

Dava dışı sigortalı ... Sanayi A.Ş. Tarafından alıcı ... ... şirketine satışı yapılan lamine ve tamperli cam emtiasının ... sayılı konişmento tahtında Yarımca Limanından Valencia Limanına sevkedildiği, emtianın nakliyat rizikolarına karşı nakliyat emtia sigorta poliçesi ile sigortalandığı, varma yerinde emtianın hasarlı olduğunun tespit edildiği, ekspertiz incelemesi sonucunda tespit edilen hasar bedelinin davacı tarafça dava dışı sigortalısına ödendiği ve bu bedelin rücuan tahsilini talep ettiği görülmüştür.

Dava konusu taşımaya ilişkin düzenlenen konişmentonun 1 numaralı davalı ... S.A.'yı temsilen acentesi tarafından imzalandığı, navlun faturasının 2 No'lu davalı ... A.Ş. tarafından dava dışı sigortalı ... A.Ş. adına düzenlendiği görülmüştür. Buna göre ... S.A. fiili taşıyan, davalı ... A.Ş. akdi taşıyan konumunda olup pasif husumet ehliyetleri bulunmaktadır.

Dosyaya sunulan mal faturasına göre davaya konu emtianın CIF satış, yani taşıma sözleşmesinin satıcı-gönderici tarafından yapılıp, mallar gemi küpeştesini geçtikten sonra masraf ve riskin alıcıya geçtiği satım şekli olup, satıcının sigortalanabilir menfaatinin bulunması, mal bedelinin tahsil edilmemiş olmasına bağlıdır. dava dışı sigortalının ticari defterlerinin incelenmesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporunda sigortalının 2018 yılında mal bedelini tahsil ettiği ancak malın hasarlı olması sonucunda alıcı ... ... firmasının talebi üzerine 9.098EUR - 55.595,15 TL karşılığının 2019 yılına ait cari hesabından indirim konusu yapıldığı belirtilmiş olup sigortalının hasar bedelini talep etmekte menfaatinin bulunduğu, buna göre davacının aktif husumet ehliyetinin bulunduğu anlaşılmıştır.

TTK 1188. maddesinde göre kısmi hasar ve geç teslim halinde taşıyana karşı açılacak davanın eşyanın teslim edildiği tarihten itibaren 1 yıl içinde açılmaması halinde hakkın düşeceği belirtilmiştir. Rücu hakkının ise teslim tarihinden itibaren 1 yıllık süreye malın teslim tarihinden itibaren işlemeye başlamakla birlikte hak sahibine ödeme yaptıktan sonra 90 günlük ek sürede kullanılması gerekmektedir. Somut olayda 02/01/2019 tarihinde emtianın hasarlı olarak tesliminin gerçekleştiğinin belirtildiği, hasar bedeline ilişkin ödemenin 26/03/2019 tarihinde yapıldığı, arabuluculuk sürecinin 20/12/2019 tarihinde , başlatılıp, 13/01/2020 tarihinde bittiği, davanın 21/01/2020 tarihinde hak düşürücü süre içerisinde açıldığı görülmüştür.

Davacı taraf yük hasarının deniz taşıması sırasında davalı tarafın sorumluluğunda meydana geldiği iddiasında olup, TTK 1185. Maddesinde "Zıya veya hasarın en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında taşıyana yazılı olarak bildirilmesi şarttır.

Zıya veya hasar haricen belli değilse, bildirimin eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde gönderilmesi yeterlidir, Eşyanın zıya veya hasarı ne bildirilmiş ne de tespit ettirilmiş olursa, taşıyanın eşyayı denizde taşıma senedinde yazılı olduğu gibi teslim ettiği ve eğer eşyada bir zıya veya hasarın meydana geldiği belirlenirse, bu zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği kabul olunur.

Şu kadar ki, bu karinelerin aksi ispat olunabilir." düzenlemesi bulunmaktadır.

Bilirkişi raporunda konteynerların tahliye tarihinin tespit edilememekle davadışı sigortalı tarafından davalılara gönderilen hasara ilişkin ihtarnamenin 01.01.2019 tarihli olduğu, buna mukabil İthalat Kontrol Belgesi ile Orion Ekspertiz Raporuna göre hasarın ilk tespitinin 02.01.2019 tarihinde yapıldığı, hasarın tespit tarihinde çelişki bulunduğu belirtilerek ihbarın süresinde yapılmadığı yönünde görüş bildirilmiş ise de mahkememizin 15/03/2022 tarihli ara kararı ile taraf vekillerine konteyner hareketlerini sunmak üzere süre verildiği,

davalı vekilinin 29/03/2019 tarihli beyan dilekçesinde tahliyenin 24/12/2018 tarihinde yapıldığı belirtilmiş aksi davacı tarafça ortaya konulamamıştır. Konişmentoda boşaltma limanının gösterildiği, ayrıca nihai teslim yerinin belirtilmediği, navlun faturasında da aksini belirtir bir kayıt bulunmadığından davalının kara taşımasını üstlenmediği anlaşılmaktadır. Buna göre yükün limanda teslim edildiği kabul edilmelidir.

Ekspertiz raporunda konteynerda hasar bulunduğu belirtilmiş olup, hasar haricen tespit edilebilir nitelikte olduğundan hasar ihbarının konteynerın tahliye edildiği tarihten itibaren 3 gün içerisinde yapılmış olması gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle süresinde yapılmış bir hasar ihbarın bulunmadığı görülmektedir. Bu durumda taşıyıcı lehine oluşan karinenin aksini ispat yükü davacı taraftadır.

Dosyaya sunulan ekspertiz raporunda, emtianın yükleme veya tahliye limanındaki elleçleme sırasında konteyner spreader (elleçleme) ünitesinin, konteyneri elleçlemek üzere yaptığı manevralar esnasında ünite metal aksandarmm konteyner kenar kısımlarında yüklü bulunan ve taşıntılı olan cam kasalarına teması (çarpması) sonucu meydana gelmiş olduğu belirtilmiştir.

Ancak bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere emtiaların içinde bulunduğu konteynırın gemiden tahliyesi sırasında, konteyner el değiştirme hasar tutanağı düzenlenmemiş, alıcı tarafından herhangi bir hasar tutanağı veya hasar kaydı tutulmamış, konteynerin ve malın hasarlı olduğuna dair, taşıyanın bir temsilcisi de dahil olacak şekilde TTK m.1184 hükmü kapsamında, kanunda belirlendiği şekilde mahkemece veya yetkili diğer makamlarca ya da bu husus için yetkili uzmanlarca düzenlenmiş herhangi bir inceleme tutanağının da bulunmadığı görülmüştür.

Buna göre dava konusu hasar taşımasının hangi aşamasında meydana geldiği, hasardan davalı tarafın sorumluluğunun bulunduğu uygun delililerle ispatlanamamış olup davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır