İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/382 K.2022/129

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davalı borçlunun borca itiraz dilekçesinde ikametgahının Antakya olmasından bahisle yetki itirazının olduğunu, 6098 sayılı Borçlar Kanunu m.89 gereği para borcunun götürülecek borçlardan olmakla alacaklının yerleşim yerinde de İcra takibi başlatılabileceğini, davalının taşıtanı olduğu ... nolu konteyner muhtevası yükün İskenderun limanından Katar limanına taşınması işinin fiili taşıyan ... nin ... nolu konşimentosu tahtında organize ettiklerini, davalının taşıtan olduğunun 10.05.2018 tarihli e-posta ile sabit olduğunu, davalı tarafından navlun bedelinin eksiksiz ödendiği ancak demuraj bedelinin ödenmediğini,

yüklerin hazır olduğu ihbarlarının yükün alıcısına gereğince yapıldığını, 28.05.2018 tarihinde tahliye limanına ulaşan yükün teslim alınmaması üzerine taşıtan davalı ile iletişime geçildiğini, yükün çekilmemesi sebebi ile oluşan masrafların alıcısı tarafından Ödeneceğinin beyan edildiğini, ancak TTK m.1171/4 hükmünde boşaltma limanında ... parasının borçlusunun taşıtan olduğunu, teslim alınmayan yükün boşaltma limanı otoritelerince tasfiyeye tabi tutulduğunu, tahakkuk eden masrafların fiili taşıyana ödenmek zorunda kalındığını,

fiili taşıyan ile olan uzun süreli ticari ilişkiye istinaden ciddi indirim alınarak 12.421,00 Usd ödeme yapıldığını, davalının borcunu ödememede israr etmesi üzerine ....İcra Dairesi 2020/... E nolu dosyası tahtında icra takibi başlatıldığını ancak davalının itirazı üzerine takibin durduğunu beyanla ....İcra Dairesi 2020/... E nolu dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına ve %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davaya konu alacağın genel bir alacak iddiası olup yetkili ve görevli mahkemenin ... Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, bahse konu borcun ve konşimentoya bağlı bir borçlarının bulunmadığını, bir fatura tahakkuku veya buna benzer bir ihtarnamenin söz konusu olmadığını, alacaklının yapmış olduğu ödeme dekontunun neye istinaden ödendiğinin belli olmadığını, iddia edilen taşıma sırasında imzalanmış bir sözleşmenin bulunmadığını, talep edilen miktarın piyasa rayiçlerini geçmemek üzere tarafların kusurlarının irdelenerek belirlenmesi gerektiği beyanları ile davanın reddine karar verilmesi talep etmiştir.

Dava, Tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetlerinin bulunup bulunmadığı, davalının yetki ve görev itirazının yerinde olup olmadığı, davaya konu demuraj ödemesinden davalının sorumlu olup olmadığı, davalının demuraj alacağı oluşumunda kusurunun olup olmadığı ve varsa miktarı noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

.... İcra Müdürlüğü'nün 2020/... E.sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklısının davacı ...Ş. olduğu, borçlunun davalı ... Ltd. Şti olduğu, 12.421,00USD (73.891,29TL)'nin tahsili için 23/01/2020 tarihinde takibe geçildiği, ödeme emrinin borçluya 28/01/2020 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilinin 02/02/2020 tarihinde itirazın edildiği, davanın 23/10/2020 tarihinde İİK nun 67.maddesi gereğince bir yıllık hak düşürücü sürede açılmış olduğu anlaşılmıştır.

Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ... tarafından tanzim edilen 08/10/2021 tarihli raporda, Tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetlerinin bulunduğu, Davalının taşıtan sıfatıyla TTK m.1171/4 hükmünde 12.000,00 USD konteyner gecikme bedeli/demuraj bedelinden sorumlu olduğuna ilişkin görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.

Dava dilekçesi , cevap dilekçesi, tarafların beyan dilekçeleri , konişmento, ilgili yerlerden gelen müzekkere cevapları ile tüm dosya kapsamı bir bütün olarak düşünüldüğünde;

Davaya konu taşımanın ... Nolu 16.05.2018 Tarihli Konşimento tahtında, Gönderenin "... Ltd. Şti. [davalı eski Unvanı)", alıcısının dava dışı "..." olduğu, 1 adet 40 feet HC (high cube) ... nolu konteyner muhtevası muhtelif deterjan ve temizlik maddesi emtiasının ... adlı gemi ile iskenderun limanından ... limanına taşındığı , mezkur konişmento tahtında, taraflar arasında bir navlun sözleşmesinin kurulduğu, davacının akdi taşıyan sıfatına haiz olduğu, davalıya karşı taşıma taahhüdünde bulunduğu, davacının alt navlun sözleşmesi yaparak taşıma taahhüdünü ifa ettiği, navlunu tahsil ettiği, davalının ise taşıtan sıfatına haiz olduğu anlaşıldığından tarafların aktif ve pasif husumet ehliyeti bulunmaktadır.

Sadece fatura kesilmiş olması, alacağın varlığını ispatlamadığı, alacağın varlığını esas teşkil eden hukuki sebebin öncellikli olarak irdelenmesi gerektiği, somut olayda, ihtilafın esası konteyner gecikme ücretinden kaynaklı olduğu, uygulamada talep edilen konteyner gecikme ücretinin konteynerin, belirtilen sürede iade edilmemesi sebebi ile taşıyanın başka olası taşımalarda kullanmasından elde edeceği navlun gelirinden mahrum olması sebebi ile ödenen bir tazminattır.

Dolayısıyla, sadece konteynerin bedeli ve bu bedel üzerinden yapılan değerlendirmeler davacı taşıyanın zararının karşılayamaz. Davacının bu konteyneri kullanamaması sebebiyle ortaya çıkan zararının değerlendirilmesi gereklidir. Konteynerlerin iadesindeki gecikme sebebiyle bir bedel isteyebilecek kişi, navlun sözleşmesi uyarınca "taşıyanadır. Nitekim, konteyner yükü, TTK 1016/2 uyarınca kırkambar yükü olarak kabul edilir.

İhtilaf konusu olayda Davacı, söz konusu taşıma işini fiilen yerine getiren dava dışı ... nin kendisine kesilen fatura bedellerini rücuen kendi taşıtanı Davacı'dan talep etmiştir. Navlun sözleşmesinin tarafları taşıyan ve taşıtandır. TTK madde 1207 uyarınca navlun ücreti ile genel olarak navlun teferruatı olarak nitelendirilen masrafların borçlusu taşıtandır.

Konteyner gecikme ücreti ve diğer masraflar navlunun teferruatı niteliğindedir, Konteynerin kararlaştırılan süreden sonra iade edilmesi sebebiyle gecikme bedeli istenebilmesi için, borçlu iddia edilen kişi ile taşıyan arasında bu hususta bir sözleşme bulunması gereklidir.

Buna ilişkin düzenleme, konişmentoda yer alabileceği gibi, taraflar arasındaki navlun sözleşmesinde de yer alabilir. Ancak tarafların bu konuda herhangi bir sözleşme yapmadığı durumlarda uygulanacak temel kurallar TTK mad 1174 ve 1176 dır. Nitekim konteyner yükü, TTK mad. 1138 anlamında kırkambar yükü niteliğindedir. Bu durumda kaptanın ihbarı üzerine yükün gecikmesizin teslim alınması gereklidir. Dolayısıyla gönderilen, ihbarın kendisine ulaşmasından itibaren gecikmeksizin konteynerin içindeki yükü teslim almak ve konteyner yükünü boşaltarak ilgilisine iade etmek zorundadır.

Diğer yandan, emteanın nitelikleri itibari ile varma limanında emteaya ilişkin yasal prosedürdeki sorunlar nedeniyle meydana gelen gecikme taşıtanın sorumluluğu alanında değildir. Gönderilenin faaliyet alanında gerçekleşen olaylar nedeniyle meydana gelen konteyner gecikme bedelinden gönderilen Davalı 'nın sorumlu olduğu kabul edilir.

Diğer yandan genel uygulamada konteyner demurajma ilişkin şartların konşimento üzerine basılması veya bu tarifeye borçlandırılan tarafından nasıl ulaşılabileceğinin, sözleşmenin kuruluş aşamasında, borçlandırılan taraf tarafından bilinmesidir.

Somut olayda 28.05.2018 tarihinde vanş yapan yükün, dosyaya sunulan yazışmaların 30.07.2018 tarihinde fiili taşıyan ... ile davacı arasında başladığı, yükün hala dolu olarak beklediği, ne zaman çekileceğinin sorulduğu, yazışmaların yükün halen çekilmediği konusuyla sıklıkla devam ettiği, nihayet 12.02.2019 tarihinde taşıtan temsilcisi sıfatıyla "... ..." in yazışmalara dahil edildiği, ... ... tarafından alıcının ödemeyi yapacağının bildirildiği, alıcıya karşı hukuksal işlemlerin başlatıldığı ve davanın devam ettiği, devam eden yazışmalarda 20.02.2019 tarihinde ... ... tarafından avukatlarıyla iletişime geçmelerinin istendiği,

15.05.2019 tarihinde hukuki sürecin devam ettiğinin ... ... tarafından bildirildiği, sunulan yazışmalarda son olarak l5.05.2019 tarihinde ... ... tarafından gönderilen e-posta mesajından yükün hala çekilemediği anlaşılmıştır.

Varış ihbarnamesinden yükün tahliye limanına 28.05.2018 tarihinde ulaştığı, yükün tasfiyelik hale geldiği, birlikte tasfiye işleminin ne zaman yapıldığı ve konteynerin ne zaman boş olarak teslim edildiği dosya kapsamından tespit edilemediği ancak yapılan yazışmalardan 15.05.2019 tarihinde halen konteynerin boş dönüşünün olmadığının anlaşıldığı, 28.05.2018 - 15.05.2019 tarihleri baz alınarak yapılan demuraj hesabı.

Varış ihbannda 40 HC (high cube) konteyner için "7 gün serbest süre sonrası İlk 5 gün için gün başına 135 Qar, sonraki 6 gün için gün başına 260 Qar, sonraki günler için gün başına 520 Qar" demuraj tarifesine yer verildiği ,7 Gün Serbest Süre ,5 Gün x 135 Qar 675,00 Qar, 6 Gün x 260 Qar 1.560,00 Qar 334 Gün x 520 Oar 173.680.00 Qar, 352 Gün Toplam 175.915,00 Qar Demuraj Bedeline ulaşıldığı,

15.05.2019 tarihli kur ile 1 Usd = 0,2731 Qar çapraz kurundan 175.915,00 Qar x 0,2731 = 48.042,38 Usd demuraj bedeline ulaşıldığı fakat davacının fiili taşıyan ile olan uzun süreli ticari ilişkiye istinaden ciddi indirim alınarak 12.421,00 Usd ödeme yaptığını beyan ettiği fakat dava dilekçesi ekinde sunulan 2 adet fatura incelendiğinde bunlardan 1 adedi 12.000,00 Usd bedelle "yurt dışı masrafları" konusu ile diğeri 421,00 Usd bedelle "deniz ihracat navlunu" konusu ile düzenlendiği , davacı navlun bedelini tahsil ettiğini beyan etmiş ve 10.10.2018 Tarihli Dekont ile 7.973,55 TL navlun bedelini tahsil ettiği,

davacı kendisine fiili taşıyan tarafından düzenlenen 421,00 Usd navlun bedeline karşılık üzerine komisyonunu ilave ederek davalıdan 7.973,55 TL navlun bedelini tahsilini talep ettiği, 12.000,00 USD bedelle düzenlenen "yurt dışı masrafları" konusu ile düzenlenen faturanın esasen konteyner demuraj faturası olduğu,

fiili taşıyan ile olan uzun süreli ticari ilişkiye istinaden ciddi indirim alınarak 12.000,00 USD ödendiği anlaşıldığından davalının taşıtan sıfatıyla TTK m.1171/4 hükmünde 12.000,00 USD konteyner gecikme ücreti/demuraj bedelinden sorumlu olduğu kanaatine varılarak konteyner gecikme ücreti yönünden davanın kabulüne , 421 USD olan komisyon bedeli olan deniz ihracat navlunu konulu talebin reddine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır