İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/460 K.2022/719

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava dışı ... ve Teks. Fab. A.Ş.

Ne ait emtiaların Aliağa/İzmir den ... limanına taşınması işini akdi taşıyan olarak üslendiğini, davalı taşıyanın işbu emtiların asıl taşıyan/fiili taşıyan olarak üslenmesi için navlun faturasını kendi nam ve hebasına düzenleyip tahsil ettiğini, 724 adet rulo cinsi eşyanın varış yerinde bir kısmının ıslanarak hasara uğradığının tespit edildiğini, davalı tarafa bu hasardan doğacak her türlü zarar ziyan için rücu edileceğinin bildirildiğini, ancak davalının herhangi bir girişimde bulunmaması üzerine dava dışı ... firmasının nakliyat abonman sigorta poliçesi kapsamında ihbar edilerek ...

A.Ş.'ne başvurulduğunu, yapılan ekspertiz çalışması sonucunda ... tarafından ... firmasına 67.937,43.TL ödeme yapıldığını, sigorta şirketi tarafından daha sonra ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile 64.299,01.TL tutarında müvekkili aleyhine takip başlatıldığını, kapak borcu olan 76.883,48.TL'nin 16/11/2020 tarihinde müvekkili tarafından ödendiğini, müvekkili tarafından ödenen tutarın tahsili için ... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu beyanla ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline ve %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; aktif husumet ehliyeti itirazlarının bulunduğunu, davacının aktif husumet ehliyetine haiz olması için öncelikle sigortalının müvekkiline karşı bir alacak hakkının olması gerektiğini, ve sigorta şirketi ile aralarında geçerli bir sigorta ilişkisi bulunması gerektiğini, pasif husumet itirazlarının bulunduğunu, müvekkilinin taşıyan sıfatına haiz olmadığını, dava konusu emtianın taşınması işinin "...

İstanbul" isimli gemi olduğunu ve işbu geminin kayıtlı gemi maliki/ donatanının ... ... olarak görünen yabancı ülkede mukim bir şirket olduğunu, davanın hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığını, taşıma sözleşmesine konu edilen emtiaların konteynere davacı taşıtan tarafından yüklendiğini, konteynerlerin mühürlü ve hasardan ari olarak taşıyana teslim edildiğini, emtianın konteyner istifinin taşıtan tarafından uygun olmayan dayanaksız bir ambalajla yapıldığını ve emtianın güvertede taşındığı gibi kendine has özelliği sebebi ile hasara uğradığını,

TTK hükümlerine uygun bir ihbar bulunmadığını beyanla davanın aktif ve pasif husumet ehliyeti yokluğundan ve hak düşürücü süre yönünden usulden reddine, en nihayetinde davanın esastan da reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davanın, Tarafların husumet ehliyetinin olup olmadığı, geçerli bir sigorta sözleşmesinin bulunup bulunmadığı, geçerli bir sözleşme uyarınca ödeme yapılıp yapılmadığı, hasara ilişkin süresinde ve geçerli bir ihbarın olup olmadığı, hasarın deniz taşıması sırasında meydana gelip gelmediği, hasardan davalının sorumlu olup olmadığı, hasar miktarının tespiti ile davanın hak düşürücü süre içerisinde açılıp açılmadığı noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyasının incelemesinde; alacaklısının ...Nak. Ve Loj. Hiz. Tic. A.Ş. olduğu, borçlusunun ... ... Den. Ve Tic. A.Ş. Olduğu, 10/12/2020 tarihinde 77.558,25.USD nin tahsili için takibe geçildiği ve ödeme emrinin borçluya 17/12/2020 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilinin 21/12/2020 tarihli itiraz dilekçeleri ile takibin durduğu, iş bu davanın 23/12/2020 tarihinde İİK Md. 67 uyarınca 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ... tarafından tanzim edilen 10/02/2022 tarihli raporda, İncelenen dava dışı sigortalı ... Mağ. Ve Teks. Fabrikaları A.Ş.'ye ait 2020 yılı Ticari defter ve belgelerinin Elektronik Defter Genel Tebliği usul ve esaslarına göre tutulduğu, Elektronik Defterler ile Envanter Defterinin yasal süresinde onaylandığı ve dava dışı sigortalı ... ...A.Ş.'nin 2020 yılı ticari defterlerinin TTK.

Hükümlerine göre usulüne uygun yaptırılmış olmasından dolayı dava dışı sigortalı ... ... A.Ş.'nin 2020 yılına alt ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, Dava dışı sigortalı ... ...A.Ş.'nin taşıma esnasında emtialarının hasara uğraması nedeniyle dava dışı ... A.Ş. tarafından 16.06.2020 tarihinde "... numaralı hasar dosyası ödemesidir." açıklamasıyla 67.937,42 TL tutarında dava dışı sigortalı ... ... A.Ş.'ye havale gönderildiği, dava dışı sigortalı ... Mağ.

Ve Teks.

Fabrikaları A.Ş. tarafına gelen Sigorta Hasar Bedelinin 16/06/2020 tarihinde ... yevmiye numarası ile ticari defterlerde kayıt altına alındığı, Davada tarafların aktif ve pasif husumet ehliyeti olduğu, TTK madde 1178/2 uyarınca hasarın eşyanın Davalının taşıyanın hakimiyetinde bulunduğu sırada meydana geldiğinin ispatlanamadığı, Heyetimiz de tekstil uzmanı bulunmadığından hasar miktarı hakkında değerlendirilme yapılamacağı, dosyadaki ekspertiz raporunda belirtilen rakkamm takdirinin Sayın Mahkeme'ye ait olduğu, Talebin hak düşürücü süre içinde yapıldığına ilişkin görüşlerini bildirmişlerdir.

Tarafların beyan ve itirazları değerlendirilmek üzere bilirkişi heyetine ...'de eklenerek dosya bilirkişi kuruluna yeniden tevdi edilmiştir. Bilirkişi kurulu tarafından tanzim edilen 04/07/2022 tarihli raporda, İncelenen dava dışı sigortalı ... Mağ. Ve Teks.

Fabrikaları A.Ş.’ye ait 2020 yılı Ticari defter ve belgelerinin Elektronik Defter Genel Tebliği usul ve esaslarına göre tutulduğu, Elektronik Defterler ile Envanter Defterinin yasal süresinde onaylandığı ve dava dışı sigortalı ... Mağ. Ve Teks. Fabrikaları A.Ş.’nin 2020 yılı ticari defterlerinin TTK. Hükümlerine göre usulüne uygun yaptırılmış olmasından dolayı dava dışı sigortalı ... Mağ. Ve Teks.

Fabrikaları A.Ş.’nin 2020 yılına ait ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, Dava dışı sigortalı ... Mağ. Ve Teks. Fabrikaları A.Ş.’nin taşıma esnasında emtialarının hasara uğraması nedeniyle dava dışı ... A.Ş. tarafından 16.06.2020 tarihinde “... numaralı hasar dosyası ödemesidir.” açıklamasıyla 67.937,42 TL tutarında dava dışı sigortalı ... Mağ. Ve Teks. Fabrikaları A.Ş.’ye havale gönderildiği, dava dışı sigortalı ... Mağ. Ve Teks.

Fabrikaları A.Ş. tarafına gelen Sigorta Hasar Bedelini 16.06.2020 tarihinde ... yevmiye numarası ile ticari defterlerde kayıt altına aldığı, Davada tarafların aktif ve pasif husumet ehliyeti olduğu, Hasarlı emtia bedelinin 9.567,76 USD olduğu, .TTK madde 1178/2 uyarınca hasarın eşyanın Davalının taşıyanın hakimiyetinde bulunduğu sırada meydana geldiğinin ispatlanamadığı, Talebin hak düşürücü süre içinde yapıldığına ilişkin görüşlerini bildirmişlerdir.

Tarafların beyan ve itirazları üzerine dosya bilirkişi kuruluna yeniden tevdi edilmiştir. Bilirkişi kurulu tarafından tanzim edilen 24/11/2022 tarihli raporda, kök rapordaki görüş ve tespitlerini yinelemişlerdir.

Arabuluculuk tutanağı, dava dilekçesi , cevap dilekçesi , hasar dosyası , ödeme dekontu , ibrarname ,bilirkişi raporu ile dosya içerisinde bulunan tüm bilgi ve belgeler bir bütün değerlendirildiğinde ;

Davanın hak düşürücü süre içerisinde açılıp açılmadığı konusunda incelendiğinde davaya konu hasarlı malların teslimi 16.03.2020 tarihinde gerçekleştiği , 10.12.2020 tarihinde icra takibine girişildiği görülmekle TTK 1188 uyarınca davanın hak düşürücü süre içerisinde açıldığı tespit edilmiştir.

Uyuşmazlık konusu istem, ... no.lu konteynerde bulunan rulo kumaş emtiasının ıslanması sebebiyle hasarlanmış olmasından dolayı davalının sorumlu olduğuna dayanmaktadır.

Davaya konu rulo kumaş olan emtianın; ... nolu konşimento tahtında İzmir/ Aliağa Limanından .../ Mısır limanına denizyolu ile taşındığı, yükün Yükletenin Davacı ... Firması olduğu, ... kaydının bulunduğu, bu kayda göre mühürlü bir konteynerde gemiye yüklenen gönderi türü hakkında ayrıntılı açıklamanın yapıldığı, ... kaydının bulunduğu, buna göre emtianın yüklenmesi istiflenmesi ve sayımının yükleten tarafından gerçekleştirildiği, 724 kilo kumaş emtiasının ... no.lu 40 Clik konteynere ve 587 kilo kumaş emtiasının ... nolu konteynere yüklendiği, konteynerlerin 06.03.2020 tarihinde ... isimli gemi ile ... seferi taşımanın yapıldığı anlaşılmıştır.

... tarafından 6.03.2020 tarihinde Bursa'da düzenlenen, ... numaralı deniz taşıma senedinde ; Yükletenin, ..., Alıcı/İHBAR OLUNAN Jade Tekstik, taşıma işleri acentesinin ... ... firması olduğu, taşıyanın ... olarak gösterildiği, taşıma konusu _724 rulo kumaş emtiasının ... nolu 40 C lik konteynere yüklendiği konteynerlerin, 6.3.2020 tarihinde ... ... limanında ... isimli geminin -..." seferi ile .../ MISIR limanına deniz yoluyla sevk edilmek üzere olduğu yola çıktığı, navlunun peşin ödendiği,emtianın konteyner içerisine yüklenmesi, istiflenmesi, sabitlenmesi, emniyete alınması, sabitlenmesi ve sayımı işlemlerinin bizzat yükleten tarafından gerçekleştirilmiş olduğu, taşıyanın sorumlu olmadığının belirtildiği görülmektedir.

Davadışı ... şirketinin dava dışı sigortalı ...

Mağazalarına ait emtiayı taşıma sırasında oluşabilecek risklere karşı 05.07.2019 tarihinde ... numaralı poliçe nakliyat sigortası altında sigortaladığı, hasarın sigorta teminatı süresi içerisinde gerçekleştiği, dava dışı sigorta şirketinin 67.934,42 Euro hasar bedelini 21.05.2021 tarihinde sigortalıya ödediği, dava dışı sigorta şirketi, dava dışı sigortalısının haklarına halef olarak TTK m. 1472 uyarınca ve BK madde 162 uyarınca alacağın temliki hükümlerine göre, hasarın meydana gelmesine sebebiyet verdiği iddiasıyla taşıyan iş bu dosya davacısına ....

İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası tahtında başvurmuş olup, hasar ödemesi yapan davacının, yük hasarının meydana gelmesine sebebiyet verdiği iddiası ile kendi akidi olan deniz yolu taşımasını gerçekleştiren alt taşıyan davalıya karşı işbu davayı açtığı anlaşıldığı, davacı ile davalı arasında navlun sözleşmesi bulunduğu taraflar arasında alt taşımı ilişkisi bulunduğundan tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetlerinin bulunmaktadır.

TTK madde 1178/2 uyarınca hasarın eşyanın taşıyanın hakimiyetinde bulunduğu sırada meydana gelmiş olması şartıyla davalı yada davalıların sorumluluğuna gidilebilmektedir. Somut olaya ilişkin ekspertiz raporunda “…Ayrıca naylon ambalajların tamamen kapalı olmadığı, ağız kısımlarının kısmen açık, aralık olduğu görülmektedir. Yani ruloların içine su işlemiştir. Kumaşta da bu suyu emdiğinden ruloların tamamen ıslanmış olduğu…” şeklinde yorum bulunmaktadır.

Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda "fotoğrafların incelenmesi ile da da görüldüğü üzere kumaş toplarının ambalaj hususunda eksiklerinin bulunduğu, ambalajların tam kapatılmadığı, bazı bölgelerde naylon ambalajlarda delik ve yırtılmaların bulunduğu, emtianın ıslanmasına sebebiyet veren olgunun ne olduğunun tespit edilemediği, eksik ambalajlamanın emtianın ıslanma sürecini hızlandırdığı ancak ıslanmanın taşımanın hangi aşamasında olduğunun tespit edilemeyeceği değerlendirilmektedir. " denildiği , konişmento üzerinde bulunan SHIPPER’S LOAD, STOW, SECURE, LASH AND COUNT kayıtları uyarınca taşıma konusu emtianın konteynere yüklenmesi,

istifi, emniyete alınması, bağlanması ve sayımı işlemlerinin bizzat yükleten tarafından yapılmış olduğu diğer bir ifadeyle, hasarlı emtianın bulunduğu söz konusu konteyner içerisine yüklendikten sonra kapıları mühürlenmiş bir halde kapalı olarak davalı taşıyana teslim edildiği, ayrıca dosya içerisinde konteynerin tabanında delinme hasarının denizyolu taşıması sırasında meydana geldiğine dair, gerek yükleme ve tahliye limanında liman ve acente görevlileri tarafından, gerekse gemide kaptan tarafından düzenlenmiş herhangi bir hasar tutanağının bulunmadığı,

emtiadaki ıslanmanın deniz suyu kaynaklı olup olmadığını tespit edebilmek adına gümüş nitrat testinin de yapılmadığı böylelikle emtiadaki hasarlanmanın deniz suyu kaynaklı olduğu olgusu ispatlanamamıştır.

Navlun yolu ile yapılan taşımalarda hasar ihbarının 1184 ve 1185 maddelerinde düzenlendiği ,buna göre TTK m. 1184'te tarafların talebi ile resmi makamlarca incelenmesi; m.1185'te ise bu şekilde bir inceleme yapılmamış ve yükte de ziya veya hasar varsa; haricen belli olan (gözle görülen) hasarların en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında; ziya veya hasar haricen belli değilse bu yöndeki bildirimin yük gönderilene teslim edildiği tarihten itibaren aralıksız olarak hesap edilecek üç gün içinde yazılı yapılması gerektiği hüküm altına alınmış olup, somut olayda emtianın yüklü olduğu geminin 06.03.2020 tarihinde yüklendiği,

geminin ... limanına vardığı, konteynerin geminden tahliye edilerek konteyner terminalinde istiflendiği burada ne kadar kaldığının tespit edilemediği buna karşın 16.03.2020 tarihinde alıcı firma tarafından teslim alındığı, hasarın ilk defa bu aşamada fark edildiği ve taşıyana durumun bildirildiği fakat alıcının deposunda yapılan survey raporunun bulunmadığı, alıcının deposunda tutulan tutanakta sadece alıcı temsilcilerinin bulunduğu taşıyanı temsilen kimsenin bulunmadığı, , emtiaların gemiden tahliyesi sırasında herhangi bir hasar tutanağının tutulmadığı,

dosya içerisinde bulunan alıcının acentesi sayılan ... ... adlı firmanın antetini taşıyan tarihsiz belgede gümrük muayenesi sırasında konteynerler açıldığında son sıradaki malların kötü durumda olduğuna yönelik tutanağn düzenlendiği fakat bu belgede herhangi bir imza ve kaşe bulunmaması sebebiyle mahkememizce dikkate alınmamış ve süresinde yapılan bir ihbar bildiminin bulunmadığı mahkememizce kabul edilmiş, TTK m. 1185/4; e göre süresinde hasar bildirimi yapılmadığı durumlarda ;zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiğinin kabul olunduğu,

fakat bu karinelerin aksi ispat olunabileceğinin belirtilmesine karşın yukarıda da detaylıca izah edildiği üzere dosyadaki mevcut delillerle hasarın taşıyanın sorumlu olduğu bir sebepten meydana geldiğinin davacı tarafından ispatlanamadığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır