İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/484 K.2021/427

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin, dava dışı ...'a satmış oldukları dondurulmuş deniz ürünlerinin İzmir'den Almanya ya taşınması ile davalı ... ... Lo. Ltd. Şti.

İle navlun sözleşmesi akdettiğini, navlun bedelinin işbu şirkete ödendiğini, bu sözleşme kapsamında davalı ... tarafından tahsis edilen soğuk hava depolu 4 adet kanteyner ile ... gemisine 29/03/2020 tarihlinde emtiaların yüklendiğini, malın tesliminden sonra ... numaralı konteynerdeki ürünlerin bozulduğunun anlaşıldığı ve müvekkiline bu durumun ihtar edildiğini ve bozuk ürün tutarının cari hesaptan mahsup edildiğini, işbu zararın tazmini için davalılara ihtarname keşide edildiğini ancak borcun ödenmemesi üzerine ...

İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını ancak davalıların itirazı üzerine takibin durduğunu beyanla, ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, Milletlerarası yetki itirazlarının bulunduğunu, ... numaralı konşimentonun arka yüzünde yer alan navlun sözleşmesinin 26 maddesinde yetki anlaşmasının bulunduğunu ve İngiliz Mahkemelerinin yetkili olduğunu,...

A.Ş.nin işbu taşımaya aracılıkta bulunmadığından müvekkili ... ye izafeten acentesi sıfatı ile dava edilmesinin mümkün olmadığını, davacının emtia nakliyat sigortasından zararını tazmin edip etmediğinin belli olmadığını, "CIF" teslim şekliyle satılan ve dava dışı alıcısına teslim edilen işbu yükler için deniz yolu taşımasının risk ve sorumluluğunun dava dışı yük alıcısı üzerinde olduğunu beyanla davanın milletlararası yetki yönünden reddine, takip borçlusu ile itirazın iptali davasındaki davalının farklı olması sebibeyle davanın taraf teşkili yönünden reddine,

halefiyet yokluğu sebebi ile dava ehliyeti yokluğundan reddine ve davanın esas yönünden reddine ve aksine kanaatin hasıl olması durumunda sorumluluğun 29.210 SDR ile sınırlandırılmasına karar verilmesi talep etmiştir.

Dava, davacı tarafça ihracatı yapılan emtiaların davalılar sorumluluğunda deniz taşıması hizmetinin ifası esnasında hasarlandığı beyanı ile oluşan zararların tazmini talebi ile başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup, uyuşmazlığın konusunun/, tarafların husumet ehliyetlerinin, davalı Sealand vekilinin milletlerarası yetki itirazının yerinde olup olmadığı, süresinde ve usulüne uygun hasar ihbarının yapılıp yapılmadığının, hasar nedeni ile davalıların kusur ve sorumluluk durumlarının tespiti ile varsa davacı alacak miktarının belirlenmesi noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

.... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; Alacaklı ... San. Tic. A.Ş. Tarafından borçlu 1-... ... Loj. Ltd. Şti. 2-... aleyhine 09/10/2020 tarihinde toplam 50.507,49.EUR (470.224,73TL) 'nin tahsili için ilamsız icra takibi yapılmış olduğu, borçlu ... ... Loj. Ltd. Şti.ne ödeme emrinin 14/10/2020 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilinin 14/10/2020 tarihli itiraz dilekçesini sunduğu ve borçlu ... ne ödeme emrinin 15/10/2020 tarihinde tebliğ edildiği ve borçlu vekilinin 15/10/2020 tarihli itiraz dilekçesi ile takibin durduğu, iş bu davanın 30/12/2020 tarihinde İİK Md. 67 uyarınca 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Davalı vekilince davaya konu taşımanın icra edildiği konşimentoda bulunan yetki kaydı nedeniyle mahkememizin Milletlerarası yetkisizliği itirazında bulunulmuş olmakla. MÖHUK 47. madde hükmüne göre yer itibariyle yetkinin münhasır yetki esasına göre tayin edilmediği hallerde, taraflar arasında yabancılık unsuru taşıyan ve borç ilişkisinden doğan uyuşmazlığın yabancı bir devlet mahkemesinde görülmesi konusunda anlaşmaları mümkündür.

Yetki şartı taraflar arasındaki ilişkiyi düzenleyen sözleşmeye ayrı bir madde olarak konabileceği gibi ayrı bir sözleşme olarak da düzenlenebilir. MÖHUK 47. madde hükmüne göre yetki şartının geçerli olması için uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıması, Türk mahkemelerinin yetkisinin münhasır yetki esasına göre düzenlenmemiş olması, uyuşmazlığın borç ilişkisinden doğması gerekir.

Dosya kapsamından, davacı ... 'nin yurtdışına ihrac ettiği dondurulmuş deniz ürünlerinin ... Limanından ... Limanına davalı Sealand tarafından ... numaralı konşimento tahtında ... .. isimli gemi ile taşındığı, taşımaya ilişkin düzenlenen konişmentonun davalı ... tarafından imzalandığı, ...' nin Danimarka da mukim yabancı bir şirket olduğu, taşıyıcı şirket ile geminin yabancı olması ve emtiaların Türkiye-Almanya taşımasının ifa edilmesi nedeniyle uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıdığı, konişmentonun arka sayfasında taşıma şartaları 26. bölümünde yer alan yetki klozu ile taşıma sözleşmesinin uygulanmasından kaynaklanan uyuşmazlıklara İngiliz Hukukunun uygulanacağı, yetkili mahkemenin ise Londra Yüksek Adalet Mahkemesi olduğunun kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır.

Yabancı unsur taşıyan uyuşmazlıkların çözümünde yetkili kanunun tayininden önce çözümü gereken sorun açılan davada mahkemenin milletlerarası yetkisinin bulunup bulunmadığı hususuna ilişkin olduğundan (Aysel Çeliker/Bahadır Erdem, Milletlerarası Özel Hukuk, Sayfa 19) uygulanacak hukuktan önce yetki konusunun karara bağlanması gerekmektedir.

MÖHUK 47.maddesinde yer itibari ile yetkinin münhasır yetki esasına göre tayin edilmediği hallerde taraflar arasında yabancılık unsuru taşıyan ve borç ilişkisinden doğan uyuşmazlığın yabancı bir devlet mahkemesinde görülmesi konusunda anlaşma yapılması mümkündür. Yetki şartı taraflar arasındaki ilişkiyi düzenleyen sözleşmeye ayrı bir madde olarak konulabileceği gibi ayrı bir sözleşme olarak da düzenlenebilecektir.

Anılan hükme göre yetki şartının geçerli olması için uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıması, Türk Mahkemelerinin yetkisinin münhasır yetki esasına göre düzenlenmemiş olması ile uyuşmazlığın borç ilişkisinden doğması gerekmektedir.

Eldeki dosyada somut uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıdığı, dava konusunun Türk mahkemelerinin yetkisinin münhasır yetki esasına göre düzenlenmiş bir konuya ilişkin olmadığı, (Yargıtay 11 Hukuk Dairesi'nin, 22/06/2020 tarihli, 2019/3799 Esas ve 2020/3051 Karar sayılı ilamına karşılık taşıma akdine davalının Türkiye acentesinin aracılık ettiğine ilişkin dosyada herhangi bir delil bulunmadığından)

deniz taşımasından yani akdi ilişkinden kaynaklandığı, konişmentonun arka sayfası 26. bölümüde bulunan yetki klozunun davacı şirketi bağladığı, konişmentodaki yetki şartına göre somut uyuşmazlık yönünden Londra Yüksek Adalet Mahkemesi'nin yetkili olduğu kanaatine varıldığından, davalı vekilinin milletlerarası yetki itirazının kabulü ile davanın yetkisizlik nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır