İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/109 K.2022/230

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacı müvekkil şirket ile davalı sigorta şirketi arasında iki ayn emtia nakliyat sigorta poliçesi düzenlenmiş olduğu, bu poliçeler kapsamında deniz yoluyla taşınan mermerlerin varış yetinde konteynerların açılmasıyla birlikte hasarlı olduklarının tespit edilmiş olduğunu.

Huzurdaki davaya konu hasarlardan ilki 18.07.2018 düzenleme tarihli ... numaralı poliçe kapsamında Amerika Birleşik Devi ederi'ne gönderilen mermerlerde meydana geldiğini. 1907.2018 tarihinde yüklemesi gerçekleştirilen mermerler ...

İMO numaralı ... ... gemisi ile yükleme limanı olan İzmir'den aktarma limanına (ABD) varmak üzere hareket etmiş ve alıcıya vardığında alıcı tarafından yapılan bildirime göre 63,68 metrekare ürünün hasarlı olduğu tespit edildiğini, burada hasarlı mermerlerin toplam karşılığı 5.412,80 USD olduğunu, Davacı müvekkilinin bu zararın giderilmesi İçin yaptığı başvuru üzerine ... numaralı hasar dosyası oluşturulduğunu; davaya konu hasarlardan diğerinin ise 03.08.2018 düzenleme tarihli ... numaralı poliçe kapsamında Polonya'ya gönderilen mermerlerde meydana geldiğini.

04.08.2018 talihinde yüklemesi gerçekleştirilen mermerler ... isimli gemi ile yükleme limanı olan İzmir'den aktarma limanına (Polonya) varmak üzere hareket etmiş ve alıcı taıafından yapılan bildirime göre hasar gören mermerlerin miktarının 3,260,60 USD olduğunu.

(Hasar gören mermerlerin toplam fiyatı 3.260,60 olmakla birlikte alıcı tarafın kar kaybım eklemesi ile davacı müvekkilin uğradığı toplam zarar 4.318,85 USD olduğunu, taraflarınca şimdilik 3.260,60 USD İtle kısmının talep edildiğim) Davacı müvekkilin bu zararın giderilmesi için yaptığı başvurusu üzerine ... numaralı hasar dosyası oluşturulduğunu; her iki hasar dosyası için de davalı sigorta şirketi tarafından davacı müvekkile cevap verilmemiş olduğunu;

ancak dava konusu edilen ve aynı özelliklere her iki poliçe de Institue Cargo Clauses (A) yani Enstitü Yük KJozlan (A) ite birlikte Enstitü Savaş ve Grev Klozları, Raydoaktif Kirlenme, Kimyasal, Biyolojik, Biyokimsal ve Elektromanyetik Silahlar İstisna Klozu, Nükleer Eneıji Rizikoları İstisna Klozu, Sızıntı ve Kirlenme İstisna Klozu, Enstitü Klastama Klozu, Emtia Uluslar arası Güvenli Yönetim Zeyil i dahil en geniş kapsamlı teminatları içeren poliçeler olduğunu, ayrıca taşınan malm mermer olduğu da poliçelerde açıkça gösterilmiş olduğunu.

Geniş kapsamlı emtia nakliyat sigortalarında klozlar teminat bakımından depodan depoya (From Warehouse to warehouse ) olduğunu; buna göre, sigorta konusu taşıma, satıcının deposundan alıcının deposuna kadar geçen süreçteki yükleme, İstifleme, taşıma, boşaltma vb. tüm aşamalarda meydana gelen hasarlar dahil tüm rizikoları kapsamakta olduğunu;

nitekim EK-2'de sureti sunulan Emtia nakliyat sigortası genel şartlarının 1. maddesine göre, sigortalı malların fırtınadan, geminin batmasından veya karaya vurmak veyahut kaya veya sığlığa bindirmek gibi haller neticesinde tamamen veya kısmen harap olmasından, oturmadan, çalışmadan, sabit, seyyar veya sahih bîr cisme (buz dahil) çarpmasından, malın denize atılmasından, yangından, infilaktan, kaptan ve gemi adamlarının barataryasından yükleme, aktarma veya boşaltma ameliyeleri esnasında bir veya birden çok dengin düşmesinden ve genel olarak deniz kaza ve tehlikelerinden gelebilecek her türlü zıya veya hasarlar,

bu poliçe ile tespit olunan şartlar dahilinde, sigortacıya ait olacağı. EK-3'te sureti sunulan Enstitü Yük Klozlan (A) 1. maddesine göre.

"Bu sigorta, aşağıdaki 4,5,6 ve 7. kJozlarda istisna edilenler hariç, sigorta edilen şeyin her türlü riziko nedeniyle uğrayacağı zıya veya hasan kapsar." Kaldı ki burada istisna tutulan savaş ve grev vb. klozlar dahi dava konusu poliçelerin kapsamına alınmış olduğunu, dDavalı sigorta şirketi, dava konusu poliçeler kapsamında taşınan mermerlerde meydan gelen zararları ödemek zorunda olduğunu bu nedenlerle davalarının kabulünü,

18.07.2018 düzenleme tarihli ... numaralı poliçe kapsamında Amerika Birleşik Devletlerine gönderilen mermerlerde meydana gelen hasar miktarı olan 5.412,80 USD nin (Amerikan Dolan) hasar tarihinden itibaren İşleyecek faizi (Devlet Bankalarının USD ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oram) ile birlikte davalıdan tahsilini,

03.08.2018 düzenleme tarihli ... numaralı poliçe kapsamında Polonya'ya gönderilen mermerlerde meydan gelen hasar miktarı olan 3.260,60 USD nin (Amerikan Dolan) hasar tarihinden itibaren işleyecek faizi (Devlet Bankalarının USD ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı) ile birlikte davalıdan tahsilini, yargılama giderleri, vekâlet ücreti ve arabuluculuk giderlerinin davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafa ait emtiaların 18,072018 yükleme tarihli İzmir/Türkiye-Newark/Amerika taşıması ...-1 no.lu Emtia Nakliyat Sigorta Poliçesi, 03.08.2018 yükleme tarihli İzmİr/Tüıkiye-PoJonya, Davacı tarafa ait emtiaların 18.07,2018 yükleme tarihli İzmir/Tüririye-Kewaric/Amerika taşıması ...-1 no.lu Emtia Nakliyat Sigorta Poliçesi, 03.08.201S yükleme tarihli İzmirfTürJaye-Pûlonya taşıması ... no.lu Emtia Nakliyat Sigorta Poliçe» ile sigortalı olduğunu, dava konusu hasara uğradığı iddia edilen emtiaların satış faturaları incelendiğinde de görüleceği üzere,

her iki taşıma kapsamındaki emtialar FOB kaydı ile satılmış olduğunu.

FOB kaydı ile yapılan satışlarda, yükleme limanında emtialar geminin küpeştesini geçtikten sonra emtiayla ilgili tüm masraf ve riskler alıcının sorumluluğunda olduğunu, davacı tarafından dava dışı Amerika'da yerleşik alıcı ... ve Polonya'da yerleşik alıcı ... firmalarına satışı gerçekleştirilen emtiaların hasara uğraması, emtia geminin küpeştesini geçtikten sonra vuku bulduğundan, dava konusu zarara kadarıma yükümlülüğünün alıcı dava dışı ... firmalarının üzerinde olduğunun kabulü gerekmekte olduğunu;

bu durumda, taşıma konusu emtianın hasara uğraması sonucu ortaya çıkan zarara katlanmakta yükümlü olan taraf, malların sabası davacı taraf değil, mallann alıcısı ... firmaları olduğunu; davaya konu olan emtianın satıcısı davacı taraf ve alıcısı ... ve ... firmaları arasında yapılan anlaşmalar ve taşımaya uygulanmasında mutabık kaldıkları FOB kuralı bunu gerektirmekte olduğunu; bu husus, iki hasara ilişkin tanzim edilen ekspertiz raporlarında da açık bir şekilde belirtilmiş olduğunu.

(Ek.2. 04.I0.201S ve 08.10.2018 tarihli Nakliyat Sigortası Ekspertiz Raporları) davacı tarafin dilekçesinde belirttiği iki hasar da müvekkil şirket tarafından tanzim edilen poliçe teminatı kapsamı dışında olduğununu, hiçbir şekilde dava konusu hasarın şirketimiz tarafından tanzim edilen Emtea Nakliyat Sigorta Poliçe kapsamında olduğunun kabulü anlamına gelmemek kaydıyla birlikte, dava konusu hasatlar, dava dışı ... ...

Liman Hizmetleri tarafından yapılan hatalı lashing işlemleri sebebiyle meydana geldiğinden, şirketi mirin sorumluluğuna hiikmedilmesi durumunda, şirketimiz aleyhine hükmedilen tutar, ... ... Liman Hizmetlerine rücu edileceğinden, davanın " ... Mah. ... Sk. ..., İzmir" adresinde yerleşik ... ...

Liman Hizmetleri'ne ihbar edilmesini; bu nedenlerle öncelikle aktif husumet yokluğu sebebiyle davanın reddini, herhalükarda dava konusu hasarların müvekkil şirket tarafından tanzim edilen poliçe teminatı kapsamı dışında kaldığının tespiti ile davanın reddini,i şbu taleplerin mahkememiz tarafından kabul edilmemesi halinde, davanın "... Mah. ... Sk. ... , İzmir adresinde yerleşik ... ... Liman Hizmetleri'ne ihbar edilmesini talep ettikleri görülmüştür.

... Asliye Ticaret Mahkemesinde yapılan yargılama neticesinde 29/09/2020 tarih, 2019/... esas, 2020/... karar sayılı kararı ile görevsizlik kararı verilmiş olup, davacı vekilinin talebi üzerine dosya mahkememize gönderilmiş ve yukarıdaki esasına kaydı yapılmıştır.

Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda özetle.

İşbu davada ihracatçı davacının ABD ve POLONYA için gönderdiği iki (2) seferde meydana gelen zarar için; ithalatçısının kendisine yansıttığı zararı, davalı emtia nakliyat sigortacısından tazmin talep ettiği, davacının, taşınan malda menfaati olduğu, alıcısının kendisine yansıttığı zarar bakımından sorumlu kişi veya sorumlu olması halinde emtia nakliyat sigortacısına husumet yöneltebileceği, davalı ile davacı arasında geçerli, ... teminatlarına atıf ile akdedilen emtia nakliyat sigorta sözleşmesi ve düzenlenen sigorta poliçelerinin dosyada bulunduğu,

bu ihtilafa konu her iki taşımada da meydana gelen hasar "konteyner için yükleme-istifleme- bağlama sorunlarından" kaynaklandığı değerlendirilmekle, bu risklerin sigorta kapsamında olmadığı gözetilerek davalının sorumlu tutulamayacağı, her iki taşıma açısından da sigorta sözleşmelerinin geçerli olduğu, ancak gerçekleşen riskin sigorta teminatında olmadığı, hasarın konteynerler açılınca fotoğraflar ve gerekli belgeler İle teyit edildiği, hasarın taşıma sürecinde ancak taşıma başlangıcında konteyner içine yükleme-istifleme- sabitleme kaynaklı meydana geldiği, hasara ilişkin süresinde ve geçerli bildirimin yapıldığının değerlendirildiği,

hasarın deniz taşıması sonrasında tespit edildiği, taşıma sürecinde meydana gelmiş olabileceği; ancak konteyner içinde meydana geldiği, konteynerlerde dıştan bir hasar iddiası olmadığı, meydana gelen hasardan davalı sigortacının sorumlu olup olmadığı, her iki seferde toplam 8.673,40 usd karşılığı 48.674,25 TL olarak hesaplanan hasar zararının meydana geldiği, davacı ihracatçının, uğradığı zararı, davalı sigorta şirketinden dayanak sigorta poliçelerine göre talep edemeyeceğinin değerlendirildiği belirtilmiştir.

Dava, nakliyat sigorta poliçesi kapsamında yük hasarı nedeniyle meydana gelen zarar bedelinin sigortacıdan tahsili istemine ilişkindir.

Dava konusu taşımalara ilişkin düzenlenen ... numaralı konşimento incelendiğinde, yükletenin davacı olduğu, taşıma konusu 8 bundle mermerin içerisine istiflendiği 1 adet ... numaralı 20' konteynerin, 25.07.2018 tarihinde İzmir/Türkiye limanında "..." isimli gemiye yüklendikten sonra, ... limanına deniz yoluyla sevk edilmiş olduğu, ... numaralı konşimento incelendiğinde yükleteninin yine davacı olduğu, taşıma konusu mermerlerin içerisine istiflendiği 1 adet .../3 numaralı konteynerin, İzmir Aliağa/Türkiye limanında "..." isimli gemiye yüklendikten sonra, geminin ... seferi ile ... limanına deniz yoluyla sevk edilmiş olduğu görülmektedir.

Taşımaya konu yükün emtia nakliyat sigortası ile sigortalandığı, poliçeler incelendiğinde davacının sigortalı, davalının sigortalı olduğu, buna göre tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetlerinin bulunduğu anlaşılmaktadır.

Davacı taraf yük hasarı nedeniyle meydana gelen zarar bedelinin tahsilinin talep etmekte, davalı taraf satımın FOB teslim şekline göre yapıldığı, bu nedenle satıcı konumundaki davacının tazminat talep edemeyeceği, rizikonun teminat kapsamında olmadığını ileri sürmektedir. Dosyaya sunulan mal faturaları incelendiğinde satış FOB teslim şekline göre yapıldığı görülmektedir.

Bu satış türünde mallar gemi küpeştesini aştıktan sonra her türlü hasar, kayıp ve masraflar alıcının sorumluluğunda ise de satıcı mal bedelini tahsil etmediğinde yük üzerindeki menfaati devam edecektir. Davacı taraf alıcılar ile arasındaki ticari ilişki kapsamında sonraki satışlarda davaya konusu hasar nedeniyle indirim yapıldığını belirterek buna ilişkin faturalar sunmuş olup, buna göre davacının zarar bedelini talep edebileceği anlaşılmaktadır.

Dosyaya sunulan ekpertiz raporlarında konteynırlar üzerinde herhangi bir fiziksel hasarın olmadığı, hasarın konteynır içerisinde yapılan sabitlemenin yetersizliğinden kaynaklandığı belirtilmektedir.

Dosyaya sunulan bilirkişi raporunda ise uygulamada, yükün konteyner içerisine istiflenmesi ve sabitleme işlemleri yükleyici tarafından ya kendi fabrikasında kendi işçileri tarafından ya da kendisi namına liman sahasında liman işçileri tarafından yapıldığı, yük konteyner içerisine istiflenip lashingi/sabitlenmesi yapıldıktan sonra kapıları kapatılarak mühürlenip taşıyana teslim edildiği,

tüm konteynerlerın yükleme limanında gemiye yüklenmeden önce ve tahliye limanında gemiden indirildikten sonra gerek liman ve acente görevlileri gerekse gemi görevlileri tarafından kontrol edilerek varsa gözle görülen hasarlar tespit edilip "Konteyner El Değiştirme Ve Hasar Tutanağına" kaydedildiği,

ancak dava konusu olayda konteynırların dış gövdesinde herhangi bir fiziki hasar olduğuna ve içerisinde bulunan emtia hasarının denizyolu taşıması sırasında meydana geldiğine dair, gerek yükleme ve/veya tahliye limanlarında liman, gümrük ve acente yetkilileri tarafından, gerekse gemi görevlileri tarafından düzenlenmiş herhangi bir hasar tutanağına rastlanmadığı,

uygulamada, deniz yolculuğu sırasında maruz kalınabilecek deniz tehlikelerine karşı malzemelerin konteyner içerisinde kaymasını/savrulmasını önlemek için, yüklemeden hemen sonra yükün tahta takoz, spanzet ve bağlama halatı kullanılmak suretiyle konteyner içerisinde sabitlenmesi gerektiği, hasarın oluş sebebinin, taşıma konusu emtiaların içerisinde bulunduğu konteynerlerın iç ambalajlama/sabitlemenin uygun olmamasından, yani lashing yetersizliğinden kaynaklanmış olduğunun belirtildiği,

dava konusu poliçelere ilişkin Enstitü Yük Klozları 4.İstisnalar bölümünü düzenleyen 4.3 maddesinin " Sigorta edilen şeyin sigortalı seferin olağan olaylarına dayanıklı olarak ambalajlanması veya hazırlanması, sigortalı veya adamları tarafından ya da bu sigorta başlamadan Önce yapıldığında, ambalajlanmast veya hazırlanmasındaki yetersizlik ya da uygunsuzluğun neden olduğu zıya, hasar veya masraf.

(Bu klozlar bakımından "ambalaj" konteynır İçine yapılan istiflemeyi kapsar sayılır ve "sigortalının adamları" bağımsız yüklenicilere dahil edilemez. " şeklinde düzenlendiği, somut olayda taşınan mermer emtiasının ambalajlanması, hazırlanması, konteyner içerisine istiflenmesi ve sabitlenmesi/lashing işlemlerinin davacı satıcı ... tarafından tayin edilen dava dışı ... ...

Liman Hizmetleri firması tarafından yapıldığı ve hasarın lashing yetersizliğinden kaynaklandığı göz önüne alındığında rizikonun teminat haricinde kaldığı anlaşıldığından davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır