İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/135 K.2021/315

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin maliki olduğu "..." isimli, 11.9 metre uzunluğundaki 1998 yılında inşa edilen ticari yatını 21.07.2015-21.07.2016 tarihleri arasını kapsayacak şekilde ... Paket Poliçe ile davalı sigortacıya sigortalattığını, sigorta teminatı olarak yat gövde, harp ek ve yat çatma/çatışma sorumluluğu teminatının 300.000,00 TL olarak belirlendiğini, 17.02.2016 tarihinde davalı sigorta firması ile yaptırılan ...

Paket Poliçesi Sigorta Bedeli Artış Ekbelgesi ile yatın sigorta teminatı olarak yat gövde, harp ek ve yat çatma/çatışma sorumluluğu teminatının 50.000,00 TL arttırılmak suretiyle aynı sorumluluk teminatlarının 350.000,00 TL'ye çıkarıldığını, ticari yatın İstanbul'da 3. şahsa kiralandığı ve yasal donanımları tamamlanarak mürettebatı ile birlikte Kaş'tan İstanbul'a teslim edilmek üzere seyri sırasında, elektrik akşamından kaynaklanan bir yangın sebebiyle 01.04.2016 tarihinde battığını, davalı sigortacıya hasar ihbarı yapıldığını, sigoratacının 16.05.2016 tarihinde 250.000,00 TL ödeme yaptığını,

müvekkiline ödenmesi gereken tutardan 100.000,00 TL'nin haksız ve hukuka aykırı şekilde kesildiğini, tekne projesinin Antalya Liman Başkanlığımdan alınması mümkğn iken, ekspertiz raporu baz alınarak eksik ödeme yapıldığını, ticari bir yatta her kabinin min.

20.000,00 TL'ye imal edilebildiğini, yatta 6 kabin bulunduğunu, 120.000,00 TL kabin bedeline mutfak, personel kabini, elektrik ve mekanik akşamın teknenin ticari yata çevrilmesi sırasında sıfırdan yapıldığını, söz konusu teknenin daha önce hiç kimseye kiraya verilmediğini, bakımsızlık iddialarının asılsız olduğunu, 2006 yılında bakım yapıldığının ruhsatında kayıtlı olduğunu, satın alındığı 2012 yılında yolcu motoru iken, 2013 yılında ...

Marina'da ticari yata dönüştürüldüğünü, 2015 yılında Kaş Marina'da komple bakımının yapıldığını, kara sörveyi ve denize elverişlilik belgesinin alındığını, 2016 yılında ise yola çıkmadan önce motor, mekanik ve elektrik bakımlarının yapıldığını, mobilya yenileme ve boya vernik işlerinin yapıldığını belirterek,

fazlaya ilişkin tüm hak ve tazminat talepleri saklı kalmak kaydıyla müvekkilinin maliki bulunduğu ticari yatın yanması nedeniyle uğradığı ve poliçe sözleşmesine karşı eda etmediği 9167522 hasar dosya numarası üzerinden 100.000,00 TL zararın hasar ihbar ret tarihi olan 16.05.2016 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Müvekkili sigorta şirketine ... numaralı ... Paket Sigorta Poliçesi ile sigortalı olan ... isimli teknenin 01.04.2016 tarihinde yanması ve batması nedeniyle hasar ihbarında bulunulduğunu, müvekkili tarafından hasar dosyası açılarak eksper görevlendirildiğini, teknenin özellikleri ve rizikonun gerçekleşme şekline ilişkin inceleme yapılarak,

tam ziya olarak kabul edilmesinin uygun olacağı kanaatine varıldığını, yapılan araştırma sonucunda sigortalı teknenin emsal değerinin 250.000 TL olduğu kanaatine varılarak Ekspertiz Raporu'nun kapatıldığını, müvekkili şirketin uzmanları tarafından da inceleme yapıldığını ve 250.000 TL'nin uygun bulunarak davacıya 16.05.2016 tarihinde ödendiğini, görevlendirilen eksperin yaptığı inceleme sonucundaki tespitlerini raporunda belirttiğini, sigortalı davacının tekneye yapılan bakım ve yenilemelerle teknenin değer kazandığını iddia ettiğini, oysa yapılan bu işlemlerin tekneye değer katmak için değil, teknenin ömrünü uzatmak için yapıldığını,

bu konuda eksper raporunda da saptamalar bulunduğunu, sigorta mevzuatı ve Yargıtay kararlarıyla da sabit olduğu üzere, davacının gerçek zarardan fazlasını talep edemeyeceğini, gerçek zararı ispat etmek yükümlülüğünün zarara uğradığını iddia eden sigortalıya ait bulunduğunu, faiz başlangıcının 16.05.2016 olmasına dair talebin haksız olup, mevzuata uygun olmadığını belirterek, haksız davanın reddini talep etmiştir.

Mahkememizde açılan işbu davanın, ... BAM ... HD nin 2018/... Esas, 2018/... karar sayılı, görev yönünden kararın kaldırılması kararı sonrası, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 18/01/2021 tarih, 2020/... Esas, 2021/... Karar sayılı görevsizlik kararı ile geldiği anlaşıldı.

Dava; davalı sigorta şirketince tekne sigortası kapsamında sigortalanan davacıya ait "..." isimli yatın yangın nedeniyle hasarlanması sonucu ödenmeyen (eksik ödendiği beyan edilen) sigorta tazminatının tahsili talepli alacak davası olup; uyuşmazlığın, teknenin rayiç değeri, yangın sonucu gerçek hasar miktarı ile buna göre varsa davacı alacak miktarının tespiti hususlarında toplandığı anlaşılmıştır.

... Asliye Ticaret Mahkemesince resen seçilen bilirkişiler ..., ... tarafından tanzim edilen 26/02/2018 tarihli raporda, ... isimli ticari yatın, 01/04/2016 tarihinde batarak tam ziya olmadan önceki değerinin, dosyaya yansımış özellik ve donanımları bakımından yapılacak bir değerlendirme ile 300.000,00 TL mertebesinde bulunduğu, ... isimli teknenin davalı ... Sigorta A.Ş. nezdinde ... numaralı poliçe ile 21.07.2015/2016 tarihleri arasında ... Paket Poliçesi ile sigortalanmış olduğu; olayın poliçe süresi içinde gerçekleştiği; Poliçe Yat Gövde Teminatının 350.000,00 TL olduğu ve sigorta poliçe içeriği konusunda herhangi bir uyuşmazlığın olmadığı, dava konusu olayda, temerrüt faizinin kısmi ödemenin yapıldığı 16/05/2016 tarihi olması gerektiğine ilişkin görüş ve tespitlerini bildirmişlerdir.

Davacın maliki olduğu, davaya konu ... isimli tekne, davalı ... Sigorta A.Ş. nezdinde ... numaralı poliçe ile 21/07/2015 - 21/07/2016 tarihleri arasında ... Paket Poliçesi ile sigortalanmıştır. İlgili poliçe'de, teknenin beyan edilen sigorta bedelinin Yat Gövde Teminatı 350.000,00 TL, Yat Çatma/Çatışma Sorumluluğu 350.000,00 TL olmak üzere sigortalandığı tespit edilmiştir. Davaya konu ... Paket Poliçe içeriği incelendiğinde.

Tekne Poliçesi Genel Şartları'nın A.l. maddesi uyarıca, "Sigortanın Konusu Bu sigorta, poliçede belirtilen süre içinde gemi veya diğer deniz ve göl araçları ya da bunlara ilişkin diğer sigorta ettirilebilir menfaatlerin maruz kalabileceği rizikoları, poliçede belirlenen koşullara bağlı olarak güvence altına alır(...)". Genel Şartların A.3. Sigorta Teminatının Kapsamı maddesine göre ise.

"Bu sigorta, rizikonun gerçekleşmesi sonucu gemi veya diğer deniz ve göl araçlarının yahut bunlara ilişkin diğer menfaatlerin uğrayacağı ziya ve hasarı, ayrıca teminata dahil edilmişse sorumluluk tazminatını, yahut bunlarla ilgili masrafları kapsar. Ziya veya hasar yahut sorumluluk tazminat ile bunlara ilişkin masrafların kapsam ve içeriği, teminata dahil ve istisna edilen rizikolar, bu poliçeye eklenen özel şartlarla belirlenir."

Genel Şartların A.4. maddesi uyarınca Sigorta Değeri "Taraflar başka bir esas kararlaştırmamışlarsa, gemi veya diğer deniz ve göl açlarının sigorta değeri, rizikonun başladığı andaki değerdir. Aksi kararlaştınlmadıkça, yakıt, kumanya ve levazım, gemi adamlarının ücretleri, sigorta ücreti bu değere dahil değildir." şeklinde düzenlenmiştir.

Buna göre, dava konusu tekne sigorta değeri her ne kadar 350.000 TL olarak belirlenmişse de, davalı sigorta şirketince ödenmesi gereken hasar tazminatı teknenin kaza anındaki gerçek değeri kadar olmalıdır. ... isimli davacı teknesinin 01/04/2016 tarihinde yanarak battığı ve tam zayi olduğu dosya kapsamında anlaşılmakla bu husus uyuşmazlık konusu da değildir.

Uyuşmazlık ise esasen teknenin kaza esnasındaki gerçek değeri ve dolayısı ile ödenmesi gereken sigorta tazminatının tespiti hususlarında toplanmıştır. Bu doğrultuda teknenin kaza öncesi gerçek değerinin tespiti hususunda görevi bilirkişilere görev verilmiştir. ... yatı, 1998 yılında inşa edildikten sonra 1.5 metre boy verilerek, 2013/2014 yıllarında kapsamlı bir yenileme geçirmiştir. Teknede toplam 8 adet kabin bulunduğu belirtilmektedir. Toplam yolcu sayısı 12'dir.

Dosyaya emsal olarak sunulan diğer teknelerin ise yolcu motoru tarzında olduğu, 25-100 kişi aralığında yolcu taşımaya elverişli tekneler olduğu bilirkişilerce raporlanmıştır. Yine bu teknelerde kabin bulunmadığı belirtilmekle, ... yatının kamaralı olması, yolcu motoru tarzında olan diğer teknelere göre değer bakımından avantaj sağladığı da raporda belirtilmiştir.

Bu tip ve büyüklükte yolcu teknelerinin değerini belirleyen faktörlerin başında inşa yılı, inşa malzemesi, makine gücü ve kullanım tarzı (yolcu/kabin sayısı, özel/ticari tipte olması) gibi parametreler gelmektedir. ... yatı hasar tarihinde 18 yaşında bulunmaktadır. Yolcu motoru tarzında inşa edilmiş olmasına rağmen, 2013 yılında tadilat geçirerek ticari yata dönüştürülmüştür.

Tadilat sırasında tekneye konan yeni malzemeler ve yapılan bakım onarım işleri, tekneye elbette ilave bir kıymet kazandıracaktır. Ancak tabi ki bu değer artışının, tekneye yapılan harcamaların tutarı kadar olacağı da beklenmemelidir.

Teknenin değerinin belirlenmesi çalışmaları yapılırken, başvurulması gereken bir başka hesap tarzının da, bu teknenin bugün yeni inşa edilmesi durumunda ne kadara malolacağının bilinmesi, daha sonra da 18 yaşında bulunması nedeniyle eskime payının bu değerden tenzil edilmesi yöntemi olacağı bilirkişilerce ifade edilmiştir.

Toplam 8 kabinli, 12 metre boyunda ve 135 beygir gücünde 1 adet makinası bulunan bir ticari yat, elbette içine konacak malzemelerin kalitesine de bağlı olarak, bugünün koşullarında 700.000,00 -800.000,00 TL aralığında bir harcama ile yeni inşa edilebilmektedir. Her yıl için %5 değer kaybı olacağı değerlendirildiğinde, bu teknenin 18 yıl sonra değeri ortalama 300.000,00 TL'ye düşecektir.

Bu değer, satışa çıkarılmış tekneler bakımından da bir karşılaştırma yapıldığında (...'ın diğerlerine göre kabinli olması ve yenileme geçirmesi), makul bir kıymet ifade edeceği bilirkişilerce belirlenmiştir.

Davacı vekilince her ne kadar bilirkişi raporuna itiraz edilmişse de, rapor düzenlenirken bilirkişilerce dayanak olarak sunulan dayanaklar mahkemece hükme ve denetime elverişli bulunduğundan davacı vekilinin itirazı talebi doğrultusunda hesap yapılmasına yönelik bir itiraz olarak değerlendirilerek esas alınmamış ve talebi doğrultusunda yeni bir rapor alınması yoluna gidilmemiştir.

Netice itibariyle ... isimli ticari yatın, 01/04/2016 tarihinde batarak tam zayi olmadan önceki değerinin, dosyaya yansımış özellik ve donanımları bakımından yapılacak bir değerlendirme ile 300.000 TL mertebesinde bulunduğu tespiti mahkemece de yerinde bulunmuştur.

Yargıtay 1. Hukuk Dairesi'nin 03/03/2014 tarih, 2014/1137 E. Ve 2014/2864 K. Sayılı kararı doğrultusunda davalı sigorta şirketlerinin kısmi ödeme tarihleri itibariyle temerrüde düştüğü kabul edilerek, davacıya kısmi ödeme yapılan 16/05/2016 tarihinden itibaren faiz işletilmesine karar vermek gerekmiştir.

Açıklanan nedenlerle; dosyaya sunulan bilirkişi raporundaki tespitler mahkemece denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulunmuş ve dayandıkları gerekçeler ile ulaştıkları tespitler ise mahkemece dosya kapsamı ve deliller ile uyumlu bulunduğundan bilirkişi raporu da hükme esas alınarak davanın kısmen kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip ... Hakim ... · ¸e-imzalıdır