İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/18 K.2022/722

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili Şirket'in ...-2 numaralı nakliyat emtea taşıma sigorta poliçesi ile sigortalanan ...A.ş'ye ait emtiaların .../... .../... nakliyesi İşinin davalı tarafından üstlenildiğini, emteanın M...... gemisine 16.1.2018 tarihli, 1 nolu konişmento tahtında tam ve sağlam olarak yüklendiğini, geminin 29.1.2018 tarihinde ... limanına ulaşmasına müteakip tahliye öncesi yapılan incelemelerde deniz suyu ile emteanın ıslanma ve paslanma tespit edildiğini, 29.1.2018 tarihinde liman ilgilisi tarafından gemi acentesine e-posta İle bildirim yapıldığını, taşıma konusu hasarsız olarak teslim alındığını,

fatura ve tespitler neticesinde 68.115 TL nin sigortalıya ödendiğini, rücuen işbu davanın açıldığını beyanla davanın kabulü ile sigortalıya ödenen 68.115,00.TL'nin ödeme tarihi 16/03/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalıya usulüne uygun olarak dava dilekçesi ve tensip zaptının tebliğ edildiği, davalının davaya yanıt vermediği anlaşılmıştır. Davanın, Tarafların husumet ehliyetinin olup olmadığı, geçerli bir sigorta sözleşmesinin bulunup bulunmadığı , geçerli bir sözleşme uyarınca ödeme yapılıp yapılmadığı, hasara ilişkin süresinde ve geçerli bir ihbarın olup olmadığı , hasarın deniz taşıması sırasında meydana gelip gelmediği, hasardan davalının sorumlu olup olmadığı, hasar miktarının tespiti ile davanın hak düşürücü süre içerisinde açılıp açılmadığı noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ...tarafından tanzim edilen 27/04/2022 tarihli raporda, Davada tarafların aktif ve pasif husumet ehliyeti olduğu, TTK m.1185'te öngörülen İhbar yükünün yerine getirildiği, Rulo sac emtiasında meydana gelen hasarın, denizyolu taşımasını yapan ... isimli geminin ambarına deniz suyu sızması neticesinde meydana geldiği, teknik tespite bağlı kalınarak, hasarın eşyanın taşıyanın hakimiyetinde bulunduğu süre içerisinde meydana geldiği sonucuna varıldığından Davalı Şirket in emtianın uğradığı hasardan sorumlu olduğu,

68.115,44 TL olup, hesaplanan hasar tutarının gerçekçi ve kadri marufunda olduğu olduğu ve bu miktann TTK m. 1186/21 uyarınca hesaplanan üst sınır toplam zarar miktarının altında olduğundan, Sayın Mahkeme davalının meydana gelen zarardan sorumlu olduğu kanaatine ulaşması hâlinde Davalı'dan zararın tamamının talep edilmesinin mümkün olduğu, TTK'nun 1188/1. maddesi uyarınca, talep hakkının bir yıllık hak düşürücü süre içinde yapılıp yapılmadığındı tespiti bakımından arabulucuya başvurma tarihi nazara alındığında, talep hakkının süresi içerisinde yapılmadığına ilişkin görüşlerini bildirmişlerdir.

Dava dilekçesi, poliçe, hasar dosyası, ödeme dekontu, ibrarname, bilirkişi raporu, Mahkememizin ... E. ... E. Sayılı dosyası, .... Asliye Ticaret mahkemesinin ... E. Sayılı dosyası, .... İcra Hukuk mahkemesinin .... Sayılı dosyası, .... İcra Hukuk mahkemesinin .... Sayılı dosyası, .... İcra Hukuk mahkemesinin .... Sayılı dosyası, ile dosya içerisinde bulunan tüm bilgi ve belgeler bir bütün değerlendirildiğinde ;

Öncelikle davanın hak düşürücü süre içinde açılıp açılmadığı yönünden yapılan incelemede ; taşıyıcıya karşı açılacak tazminat istemlerinde hak düşürücü sürenin TTK1188 .maddede düzenlendiği, bu madde de eşyanın zıyaı veya hasarı ile geç tesliminden dolayı taşıyana karşı her türlü tazminat istem hakkı, bir yıl içinde yargı yoluna başvurulmadığı takdirde düşeceği, bu süre taşıyanın eşyayı veya bir kısmını teslim ettiği veya eşya hiç teslim edilmemişse, onun teslim edilmesinin gerektiği tarihten itibaren işlemeye başlayacağı düzenlenmiştir.

Somut olayda emtiaların 29.01.2018 tarihinde ... limanında tahliye edildiği, davalı hakkında 25.09.2018 tarihinde .... İcra dairesinin ... E. Sayılı dosyası ile icra takibine girişildiği, davalı tarafın ödeme emrine itirazı sonucu bu itirazın kaldırılması için mahkememizde ...

E. Sayılı dava açıldığı, ... esas sayılı bu davaya dayanak teşkil eden bu takip hakkında icra mahkemesine yapılan şikayet sonucu 04.09.2019 tarihinde takibin iptaline karar verildiği, 25.11.2019 tarihinde bu kararın kesinleştiği, takibin iptali sebebiyle mahkememizde açılan ... E. Sayılı dosya hakkında 17.11.2020 tarihinde davanın konusuz kalması sebebiyle karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği, bu kararın 24.06.2021 tarihinde kesinleştiği, davalı hakkında ....

Asliye Ticaret mahkemesinin ...

E. Sayılı dosyasının 23.02.2016 tarihli ara kararı ile tedbiren İİK 179/a maddesi gereğince icra takip işlemlerinin durdurulması ve 179/b uyarınca yeni takip yapılmaması kararının verildiği, 12.06.2019 tarihinde iflas erteleme talebinin reddi kararının verildiği, bu kararın 13.07.2020 tarihinde kesinleştiği, davacının TTK 1188 gereğince hak düşürücü sürenin 13.07.2020 tarihli kesinleşme kararından sonra başlayacağı iş bu davanın da 20.01.2021tarihinde açıldığı görülmekle davanın hak düşürücü süre içinde açıldığı anlaşılmıştır.

Davaya konu rulo sac olan emtianın; sigortalı davadışı ... Hatayda bulunan Fabrikasında üretmiş olduğu toplam 4.215,49 kg rulo sacı Kocaeli Dilovasında bulunan fabrikasına sevk edildiği böylece gönderinin ve alıcının sigortalı ... ... olduğu, 14.01.2018 - 16.01.2018 tarihleri arasında M/V ... gemisi ile taşındığı, yükün taşıyanın davalı ... San Tic Ltd olduğu anlaşılmıştır.

Davacının dava dışı sigortalıya ait emtiayı taşıma sırasında oluşabilecek risklere karşı ... poliçe nakliyat sigortası altında sigortaladığı, hasarın sigorta teminatı süresi içerisinde gerçekleştiği, davacının 68.115,44 TL hasar bedelini 13.03.2018 tarihinde sigortalısına ödediği anlaşılmakla davacının TTK 1472 gereğince sigortalının haklarına halef olduğu ve iş davada aktif husumet ehliyetinin bulunduğu ,

17.1.2018 tarihli fatura uyarınca, dava dışı sigortalı ile davalı arasında 4220,000 ton rulo &aç emteasının ...'ne ... ... ile taşınması konusunda bir navlun sözleşmesi kurulduğu ,konîşmento tahtında taşımanın taahhüt edildiği anlaşılmakla davalının pasif husumet ehliyeti bulunduğu anlaşılmıştır.

TTK madde 1178/2 uyarınca, hasarın eşyanın taşıyanın hakimiyetinde bulunduğu sırada meydana gelmiş olması şartıyla davalı ya da davalıların sorumluluğuna gidilebileceği bilinmekte olup, ekspertiz raporu ve bilirkişi raporlarında; somut olayda, geminin 29.01.2018 tarihi saat 08.50'de ... limanına ulaştığı ve aynı tarihte ... limanına yanaştığı, boşaltma öncesi yapılan kontrollerde emtiada deniz suyuna bağlı ıslaklık ve paslanma tespit edildiği, havanın 17, 18 ve 19 Ocak.

2018 tarihlerinde Akdeniz'in doğusunda ve 24.01.2018 tarihinde Ege denizinde 8-9 bofor şiddetinde olması sebebiyle denizin çok dalgalı olduğu ve dalgaların gemi gövdesini dövmesi sonucu ambar kapaklarının zaman zaman tamamen deniz suyuyla kaplandığı fakat deniz suyunun ambar kapaklarından girmeyip geminin sintine kuyularından ambarlara girdiği, gemi henüz sefere çıkmadan önce ambar tabanında çatlak tespit edildiği, ambar tabanında su birikintilerine rastlandığı ve yapılan gümüş nitrat testi (...) sonucunda suyun deniz suyu olduğunun tespit edildiği,

üst üste iki kat olarak istif edilmiş olan rulolardan üst katta bulunanların hiçbirinde su ve pas bulunmadığı, alt kattaki ruloların, ambar zeminine temas eden ya da yakın olan kısımlarında deniz suyu ve pas bulunduğunun tespit edildiği, alt sıradaki rulolara deniz suyunun sirayet etmiş olduğunun belirtildiği, böylece mahkememizce de davaya konu emtiaların raporda belirtildiği gibi deniz suyundan kaynaklı olarak hasarlandığı kabul edilmiştir.

TTK m. 1185/1 uyarınca "zıya veya hasarın en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında taşıyana yazılı olarak" bildirilmesi şarttır, Zıya veya hasar haricen belli değilse, bildirimin eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak tlç gün içinde gönderilmesi yeterlidir.

İhbarnamede zıya veya hasarın neden ibaret olduğunun genel olarak belirtilmesi gereklidir." TTK m, 1185/2'de ise eşyanın incelenmesi tarafların katılımıyla mahkeme veya yetkili makam ya da bu husus için resmen atanmış uzmanlar tarafından yapılmışsa bildirime gerek olmadığı hüküm altına alınmıştır.

Eşyanın zıya veya hasan ne bildirilmiş ne de tespit ettirilmiş olursa, taşıyanın eşyayı denizde taşıma senedinde yazılı olduğu gîbi teslim ettiği ve eğer eşyada bir zıya veya hasarın meydana geldiği belirlenirse, bu zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği kabul olunur. Şu kadar ki, bu karinelerin aksı ispat olunabilir (TTK m. 1185/4).

Somut olayda davaya konu gemi varma limanına 29.1.2018 tarihinde ulaştığı, hasarın ... liman ilgisi ... tarafından geminin acentesi olan ... ilgilisi ...'a 29.1.2018 tarihli saat 16.44 de elektronik posta ile bildirim yapıldığı, sigortalı ilgilisi 29.1.2018 tarihinde geminin işletmecisi ... Gemi firmasına da hasar konusunda yazılı bildirimde bulunduğu, böylelikle, hasara yönelik yazılı ihbarın davalı taşıyana bildirildiği anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklandığı üzere süresinde ihbar yapılması durumunda davalının hasarın deniz yolu ile taşıma sırasında meydana gelmediğini ispatlamadıkça, bu zarar sebebiyle doğan hasardan sorumlu olduğu , mahkememizce hasarın deniz suyu kaynaklı olduğu kabul edildiğinden meydana gelen hasardan davalının sorumlu olduğu kabul edilmiştir.

TTK. m. 1186/1 uyarınca eşyanın uğradığı veya eşyaya ilişkin her türlü 7.1ya veya hasar nedeniyle taşıyan, her hâlde, hangi sınır daha yüksek ise o sınırın uygulanması kaydıyla, koli veya ünite başına 666,67 Özel Çekme Hakkına veya zıyaa ya da hasara uğrayan eşyanın gayri safi ağırlığının her bir kilogramı için iki özel Çekme Hakkını karşılayan tutan aşan zarar için sorumlu olmaz; meğer ki, eşyanın cinsi ve değeri, yüklemeden önce yükleten tarafından bildirilmiş ve denizde taşıma senedine yazılmış olsun. Özel Çekme Hakkı, fiilî ödeme günündeki veya taraflarca kararlaştırılan diğer bir tarihteki, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca belirlenen değerine göre Türk lirasına çevrilir.

Dosyaya sunulan yük taşıma senedinde emtianın ağırlığı toplamda brüt 3.601,336 kg gösterilmiştir.

Şu hâlde sorumluluğun üst sınırı hesaplanırken yükün ağırlığının esas alınması gerektiği, somut oayda üst sınıron11.279,00 kg X 2 ÖÇHx 20.01 TL: 451.385 TL olduğu, dosyada bulunan hasar raporundan toplam 38 ruloda pasın tespit edildiği, bunlardan 34'ünde deniz suyu, 4'ünde ise tatlı su olduğu, 38 rulonun toplam ağırlığı 796.080,00 kg olduğu, sigortalı ... ..., hasarlı 38 rulo (796.080,00 kg) emtiayı fabrikasında üretime aldığı ve büyük bir bölümünü kurtardığı, yalnızca 11.279,00 kg sini hurdaya ayırdığı, kalan kısımların Al, A2 ve A3 olmak üzere hasar üretim ve ayrıştırma işlemi yapıldığı,

hasar tespit raporunda hesaplanan 18.072,55 USD nin kadri maruf olduğu bilirkişi raporunda belirtildiği görülmekle mahkememizce 18.072,55 USD x 3,7690 TRY/U5D = 68,115,44 TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki gibi karar verilmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır