İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/184 K.2021/478

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili tarafından davalı aracılığı ... 'den Türkiye'ye emtia getirildiğini, davalı firma tarafından düzenlenen ancak müvekkili tarafından alınmamış hizmetlerden kaynaklanan faturayı müvekkilinin ihtirazi kayıt ile ödediğini, işbu ihtirazi kayıt ile ödenen bedellerin tahsili için ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibine geçildiğini, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu beyanla, ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; milletlerarası yetki itirazlarının bulunduğunu, yetkili mahkemenin konşimentonun 25 maddesinde belirlendiğini ve Singapur Yüksek Mahkemelerinin davaya bakmakta yetkili olduğunu, mü TTK 1203 maddesi uyarınca eşyayı teslim almak isteyen tarafın eşyaya ilişkin tüm borçları ve masrafları ödemek zorunda olduğunu, taraflar arasında bulunan konşimento ve ticari teamül ile mutat uygulama uyarınca boşaltma giderlerinin de davacı tarafa ait olduğunu, bu giderlerin ... tarafından davacı tarafa fatura edildiğini,

hapis hakkı tehdidi ile kanundan veya ticari teamülden doğmayan hiçbir alacağın tahsil edilmediğini beyanla davanın öncelikle usulden reddine ve her halükarda davanın esastan reddi ile %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava, taraflar arasındaki taşıma ilişkisi kapsamında oluşan ve ihtirazi kayıtla ödenen masrafların tahsili talebi ile başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup, uyuşmazlığın davalı vekilinin milletlerarası yetki itirazının yerinde olup olmadığı, taraflar arasındaki taşıma hizmeti nedeni ile davalının, davacıdan dokümantasyon, ithalat tahliye, ithalat thc, üsp, ithalat geçici kabul ve gözlemleme ücreti talep edip edemeyeceği ve buna göre varsa davacı alacak miktarının tespiti noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.

Davacı vekili tarafından dava dilekçesi ile husumet...'ye yöneltilmiş olmakla birlikte, davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde taşımanın müvekkili ... ... LTD tarafından ifa edildiği belirtilmekle dava dilekçesinde gösterilen adresin ise davalının Türkiye ofisi adresi olduğu açıklanmıştır.

Davacı vekiline, dava dilekçesindeki bu hususun açıklanması ve taraf teşkilinin sağlanması için mahkemece 14/10/2021 tarihli celse ara kararı ile süre verilmiş olup, davacı vekilince 20/10/2021 tarihli dilekçesi ile HMK 124 maddesi kapsamında tarafta yanılgı nedeni ile davalının ... ... LTD 'ye izafeten acentesi ... AŞ olarak kabulü talep edilmiştir.

Mahkememiz 09/12/2021 tarihli 2. Celsesinde davacının taraf değişikliği talebinin kabulüne karar verilerek davalının HMK 124.Madde gereğince... 'ye izafeten acentesi ... AŞ olarak değiştirilmesine UYAP kayıtlarının bu şekilde düzenlenmesine karar verilmiştir.

Davalı vekilince davaya konu taşımanın icra edildiği konşimentoda bulunan yetki kaydı nedeniyle mahkememizin Milletlerarası yetkisizliği itirazında bulunulmuş olmakla öncelikle bu hususun incelenmesi gerekmiştir.

Dosya kapsamından, davacı ... taarfından ithal edilen hammadde ürünlerinin ... ... Limanından Türkiye Ambarlı Limanına davalı ... tarafından ... numaralı 3 ayrı konşimento tahtında taşındığı, taşımaya ilişkin düzenlenen konişmentoların daval ... ... LTD adına ... ... (...) LTD tarafından imzalandığı, davalının yabancı bir şirket olduğu, davalı taşıyıcı şirket ile geminin yabancı olması ve emtiaların ...-Türkiye taşımasının ifa edilmesi nedeniyle uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıdığı, konişmentonun arka sayfasında taşıma şartaları 25. bölümünde yer alan yetki klozu ile taşıma sözleşmesinin uygulanmasından kaynaklanan uyuşmazlıklara Singapur Hukukunun uygulanacağı, yetkili mahkemenin ise Singapur Yüksek Mahkemesi olduğunun kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır.

Yabancı unsur taşıyan uyuşmazlıkların çözümünde yetkili kanunun tayininden önce çözümü gereken sorun açılan davada mahkemenin milletlerarası yetkisinin bulunup bulunmadığı hususuna ilişkin olduğundan (Aysel Çeliker/Bahadır Erdem, Milletlerarası Özel Hukuk, Sayfa 19) uygulanacak hukuktan önce yetki konusunun karara bağlanması gerekmektedir.

MÖHUK 47.maddesinde yer itibari ile yetkinin münhasır yetki esasına göre tayin edilmediği hallerde taraflar arasında yabancılık unsuru taşıyan ve borç ilişkisinden doğan uyuşmazlığın yabancı bir devlet mahkemesinde görülmesi konusunda anlaşma yapılması mümkündür. Yetki şartı taraflar arasındaki ilişkiyi düzenleyen sözleşmeye ayrı bir madde olarak konulabileceği gibi ayrı bir sözleşme olarak da düzenlenebilecektir.

Anılan hükme göre yetki şartının geçerli olması için uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıması, Türk Mahkemelerinin yetkisinin münhasır yetki esasına göre düzenlenmemiş olması ile uyuşmazlığın borç ilişkisinden doğması gerekmektedir.

Eldeki dosyada somut uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıdığı, dava konusunun Türk mahkemelerinin yetkisinin münhasır yetki esasına göre düzenlenmiş bir konuya ilişkin olmadığı, (Yargıtay 11 Hukuk Dairesi'nin, 22/06/2020 tarihli, 2019/3799 Esas ve 2020/3051 Karar sayılı ilamına karşılık taşıma akdine davalının Türkiye acentesinin aracılık ettiğine ilişkin dosyada herhangi bir delil bulunmadığından)

deniz taşımasından yani akdi ilişkinden kaynaklandığı, konişmentonun arka sayfası 25. bölümüde bulunan yetki klozunun davacı şirketi bağladığı, konişmentodaki yetki şartına göre somut uyuşmazlık yönünden Singapur Yüksek Mahkemesi'nin yetkili olduğu kanaatine varıldığından, davalı vekilinin milletlerarası yetki itirazının kabulü ile davanın yetkisizlik nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır