İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/208 K.2022/483

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin sigortacılık işi ile iştigal eden Türkiye'nin önde gelen sigorta şirketlerinden biri olduğunu, dava dışı müvekkil sigortalısı ... ....

ŞTİ.'ye ait emtia, taşıma sırasında oluşabilecek rizikolara karşı Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ve Abonman Sözleşmesi ile müvekkili tarafından teminat altına alındığını, müvekkil şirket sigortalısına ait taş yünü asma tavan emtiası, 14.04.2020 tarihli ve ... numaralı konşimento tahtında İngiltere'den Türkiye'ye taşınmak üzere "..." gemisine hasarsız bir şekilde yüklendiğini, tahliye işlemlerinin ardından emtiaların bulunduğu konteyner, alıcı şirketin deposuna getirildiğini konteyner kapakları açıldığında emtianın ıslanarak hasar gördüğünün fark edildiğini,

söz konusu emtiaların konteyner tavanındaki delik sebebiyle ıslanarak hasarlandığı uzmanlarca yapılan eksper raporu ile de tespit edildiğini, müvekkil şirket sigortalısı tarafından söz konusu hasara ilişkin tutanak tutulduğunu ve ihtarname gönderildiğini, 1nolu Davalı, konşimentoyu düzenlemek ve taşıma işlemini fiilen gerçekleştirmek suretiyle somut olaya konu taşımada TTK m. 1191 gereğince "fiili taşıyan" olarak hareket etmiş olduğundan sorumluluğu söz konusu olduğunu,

2 nolu davalı ise navlun faturası düzenlemesi sebebiyle TTK Md. 1138 ve Yargıtay içtihatları gereğince somut olaya konu taşımada "akdi taşıyan" olarak hareket etmiş olduğundan sorumluluğu söz konusu olduğunu, bu nedenle, hasarsız bir şekilde gemiye yüklenen emtianın taşıma sırasında hasar görmesi sebebiyle her iki davalı da taşıyan sıfatıyla oluşan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, müvekkilinin hasar nedeniyle sigortalısının uğradığı zarar ve ziyanı tazmin etmiş olup, 6102 Sayılı TTK 1472.

Maddesine göre hukuken sigortalının haklarına halef olmuş ve "kanuni halef sıfatını kazandığını, .... icra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyası ile başlatılan takibe Davalılar/Borçlular tarafından yapılmış olan itiraz haksız olup, tamamen kötü niyetli olarak alacağımızı sürüncemede bırakmak amacıyla yapıldığı belirtilmiş olmakla itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar vekilinin Cevap Dilekçesinde özetle. Davalı ... Hiz.Ve Dış Tic. A.Ş.'nin pasif husumet ehliyeti olmadığını, taşıyan sıfatı konşimento ile sabit olduğunu, davanın pasif husumet yokluğundan reddedilmesi gerektiğini, dava konusu taşımaya ilişkin konşimento kapsamında, davacının selefi ile hiç bir navlun akdi bulunmayan ve konşimentoda "teslim için başvurulacak kişi/adres olarak yer alan davalı ... Hiz.Ve Dış Tic.

A.Ş.'nin, dava dilekçesi içeriğinde, taşıyanın acentesi sıfatıyla izafeten davalı gösterilmesinin yanı sıra, aynı zamanda taşıyan sıfatı yükletilerek doğrudan davalı olarak gösterilmesi, açıkça çelişkili ve hukuka aykırı olup, delil durumuna göre akdi ve fiili taşıyan sıfatları da dava dilekçesinde yanlış tanımlandığını, akdi ve fiili taşıyan sıfatları bulunmayan davalı müvekkil ...

A.Ş.'ne karşı doğrudan açılan davanın, pasif husumet yokluğundan usulden reddi gerektiğini, dava konusu emtia 29.04.2020 günü tahliye limanı İstanbul/Ambarlı limanına varmış ve emtia 29.04.2020 tarihinde dava dışı gönderilen ...'ya teslim edilmiş olup, Ambarlı limanından gönderilenin deposuna kadar son taşıma da doğrudan dava dışı gönderilen ... tarafından yapıldığını, bu sebeple, hem taşıyan asile izafeten hem de doğrudan davalı gösterilen müvekkil şirkete karşı, yapıldığı iddia edilen hasar ihbarı süresinde olmadığı gibi,

herhangi bir katılımı olmadan davalı müvekkil gıyabında yapılan hasar tespiti de açıkça usule ve hukuka aykırı olduğunu, hasarın hangi taşımanın hangi safhasında ve kimin sorumluluk sahasında meydana gelmiş olduğu maddi olaya ve hukuka uygun bir şekilde tespit edilmediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda özetle; hasarın kök sebebinin konteyner tavanında meydana gelen yırtılma olduğu.

Bunun sonucu olarak taş yünü emtianın su alarak hasarlandığı, hasara sebep olan konteyner yırtılmasının Ambarlı'da tahliye esnasında olabileceği, fakat bu aşamanın da taşıyanın sorumluluk sahasına girdiği, hasar sonucu zayi olan emtia karşılığında ödenmesi gereken sigorta bedelinin 3.548,84 TL olduğu, davacının hem halefiyet şartlarının gerçekleşmesi nedeniyle hem de dosyada bulunan temlikname sebebiyle aktif husumet ehliyetinin bulunduğu, 1 nolu davalının fiili taşıyan olduğu, 2 nolu davalının ise navlun faturası kesmesi nedeniyle akdi taşıyan olduğu, dolayısıyla ikisinin de pasif husumet ehlieytine sahip olduğu,

geçerli bir sigorta sözleşmesinin var olduğu,mahkeme, konternerdaki hasarın gözle görülür hasar kapsamında kaldığını kabul ederse ihbar süresinin geçmiş olduğu, gözle görülmeyen bir hasar kapsamında kaldığını kabul ederse hasar ihbarının süresinde yapılmış olduğu, hasarın deniz taşıması esnasında olup olmadığının, konteyner hasar teslim tutanağının dosyada bulunmaması sebebiyle tam olarak anlaşılamadığı,

zarardan davalıların sorumlu olup olmadığının belirlenmesi konusunda ise, Sayın mahkeme ihbarın zamanında yapılmadığı kanaatindeyse, zararın davalı taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten meydana geldiğinin kabul edilmesi gerektiği, bunun karşılığında davacının aksi ispat faaliyetini yerine getiremediği belirtilmiştir.

Dava; nakliyat sigorta poliçesi kapsamında sigortalıya ödenen hasar bedelinin rücuan tahsili isteğine ilişkindir.

Dava dışı sigortalı ... Sistemleri San.Tic.Ltd. Tarafından satın alınan karton taş yünü asma tavan emtiasının ... Limanından İstanbul Limanına sevkedildiği, emtianın nakliyat rizikolarına karşı nakliyat emtia sigorta poliçesi ile sigortalandığı, varma yerinde emtianın ambalajının hasarlı olduğunun tespit edildiği, ekspertiz incelemesi sonucunda tespit edilen hasar bedelinin davacı tarafça dava dışı sigortalısına ödendiği ve bu bedelin rücuan tahsilini talep ettiği görülmüştür.

Taşımaya ilişkin düzenlenen konişmento incelendiğinde; konişmentonun davalı ... Lımıted tarafından düzenlendiği, navlun faturasının davalı ... ... Şirketi tarafından düzenlendiği, buna göre davalıların akdi taşıyan konumunda oldukları ve pasif husumet ehliyetlerinin bulunduğu anlaşılmıştır.

TTK 1188. maddesinde göre kısmi hasar ve geç teslim halinde taşıyana karşı açılacak davanın eşyanın teslim edildiği tarihten itibaren 1 yıl içinde açılmaması halinde hakkın düşeceği belirtilmiştir. Rücu hakkının ise teslim tarihinden itibaren 1 yıllık süreye malın teslim tarihinden itibaren işlemeye başlamakla birlikte hak sahibine ödeme yaptıktan sonra 90 günlük ek sürede kullanılması gerekmektedir. Somut olayda emtianın 05/05/2020 tarihinde tesliminin gerçekleştiği, hasar bedeline ilişkin ödemenin 04/06/2020 tarihinde yapıldığı, icra takibinin 16/06/2020 tarihinde başlatıldığı, davanın 25/05/2021 tarihinde hak düşürücü süre içerisinde açıldığı görülmüştür.

Davacı taraf hasarın deniz taşıması sırasında davalı tarafın sorumluluğunda meydana geldiği iddiasında olup, TTK 1185. Maddesinde "Zıya veya hasarın en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında taşıyana yazılı olarak bildirilmesi şarttır.

Zıya veya hasar haricen belli değilse, bildirimin eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde gönderilmesi yeterlidir, Eşyanın zıya veya hasarı ne bildirilmiş ne de tespit ettirilmiş olursa, taşıyanın eşyayı denizde taşıma senedinde yazılı olduğu gibi teslim ettiği ve eğer eşyada bir zıya veya hasarın meydana geldiği belirlenirse, bu zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği kabul olunur.

Şu kadar ki, bu karinelerin aksi ispat olunabilir." düzenlemesi bulunmaktadır. Yükün 05/05/2020 tarihinde teslim edildiği, dosyada bulunan hasarlı malzeme tespit tutanağının taşıyana hitaben düzenlenmediği, süresi içerisinde hasar ihbarı yapılmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda taşıyıcı lehine doğan karinenin aksini ispat yükü davacı taraftadır. Dava konusu konişmentoda ayrıca bir varma yeri belirtilmediğinden davalının sadece deniz taşımasını üstlendiği anlaşılmaktadır.

Eksperiz raporunda emtianın konteyner tavanındaki delikten su sızması nedeniyle zarar gördüğü belirtilmiş ise de raporun dosya üzeri inceleme ile düzenlendiği, konteyner tavanındaki deliğe ilişkin konteyner hasar tespit tutanağının bulunmadığı, gümüş nitrat testinin yapılmadığı anlaşılmaktadır.

Bilirkişi raporunda da konteynerdaki deliğin hangi aşamada oluştuğunun belirlenemeyeceğinin belirtildiği, buna göre davacının hasarın taşıyanın sorumluluğunda meydana geldiğini uygun delillerle ispatlayamadığı kanaatine varılarak davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim .. · e-imzalıdır