İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/299 K.2022/598

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... nolu nakliyat abonman sigorta poliçesi ile sigortalanan ... San. ve Tic. A.Ş.'ne ait 11 adet transformatörün Türkiye'den İspanya'ya deniz taşıması işinin davalı tarafından üstlenildiği, söz konusu transformatörlerden ... nolu konteynerde bulunan ...-... seri nolu transformatörde 3V fazı düşük volta regülatörünün çatladığı,

harasının eğrildiği ve sair hasarların oluştuğu, ... nolu konteynerde bulunan ...-... seri nolu transformatörd düşük voltaj regülatörünün çatladığını, harasında hasarlar oluştuğunu, ... seri nolu transformatöründe üst kısmındaki switch kolunun kırıldığını, ekspertiz raporu ve teknik rapora istinaden 67.490,54 TL hasar bedelinin 29.07.2020 tarihine sigortalıya ödendiği ve sigortalının haklarına halef olunduğu beyanları ile 67.490,54 TL alacağın ödeme yapılan 29.07.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi birlikte davalıdan tahsili talep edilmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

TTK m.1185 hükmünde hasar ihbarının yapılmadığı, hasara sebebiyet veren olayın sigortalının yanlış konteyner seçiminden kaynaklandığı, ekspertiz raporuna göre hasar sebebinin üstü açık konteynere yüklenen emtianın üzerine başkaca konteynerlenn istiflenmesi olarak gösterildiğini, emtiadan daha yüksek konteyner seçimi yapılmış olsa hasarın meydana gelmeyeceğini, zararın TTK m.1179 uyarınca taşıyana yüklenemeyecek sebeplerden kaynaklandığı,

talep edilen miktarın fahiş, soyut ve sınırlı sorumluluklarının haricinde olduğunu, makemenin sorumlu oldukları yönünde kanaati olması durumunda eşyanın uğradığı doğrudan zararlar olan 5.110,13 TL den sorumlu tutulabileceklerini, TTK m.1186 ve devamı uyarınca sınırlı sorumluluklarının bulunduğu beyanları ile davanın reddi talep edilmiştir.

Mahkememizce bilirkişi Metalurji Müh. ...'den aldırılan raporda özetle.

Meydana gelen hasar ve hasar oranı değerendirmesine göre 67,490.54 TL olarak hesaplanan zarar bedelinin kadri marufunda olduğu, davacının aktif husumet ehliyeti olduğu, davacının sigortalısının taşıma sürecimle hak sahibi olduğu emtiada meydana gelen hasar zararının tazmin edildiği, geçerli bir sigorta poliçesine göre yapılmış ödeme gözetilerek halefiyete dayalı rücuen tazmin talebinde bulunabileceği, davalının Li mandan-kapıya teslim şekli ile yükün taşınmasını üstlendiği, akdi taşıyan konumunda olduğu ve pasif husumete ehil olduğu, TTK. m,1185'te öngörülen en geç üç (3) gün içinde muayene vc ihbar yüküm! ül üğimiin yerine getiri1mediği,

böy1ece zararın deniz laşı ma süreci ndc meydana gelmediği karinesinden davalının yararlanabileceği, öte yandan, meydana gelen hasarın open top konleynerde taşma kaynaklı olduğu kabul edilecek olursa, meydana gelen hasardan davalının sorumlu tutulabileceği, zira kapıya teslim aşamasına kadar taşımayı taahhüt ettiğinin gözetilmesi gerektiği, ancak bu şekilde basarın taşıma tamamlanmadan meydana geldiği hususunun tam olarak sabit olmadığı,

mahkemece hasarın taşıma sürecinde meydana geldiği kabul cdilecek olursa, bu durumda davalının ve gönderenin müterafık kusurları sebebi ile taşkın yükleme ve istiflemeden ortak sorumlu tutulabileceği, zira konişmentoda da açıkça taşkın yükleme bilgisi olduğu ve davalının da en az gönderen kadar konteynerde oluşan istifleme kaynaklı taşkınlık riskini gözeterek taşımayı yapmayı üstlendiğinin değerlendirildiği, ortak - müterafık kusur kabul edilmesi halinde davalının ancak 33.745,27 TL tazminattan sorumlu tutulabileceği belirtilmiştir.

Dava; nakliyat sigorta poliçesi kapsamında sigortalıya ödenen hasar bedelinin rücuan tahsili isteğine ilişkindir.

Dava dışı sigortalı ... San. ve Tic. tarafından satışı yapılan 11 adet transformer +1 adet hermetik koruma rölesi/ Emtiasının ... Limanından ... Limanına sevkedildiği, emtianın nakliyat rizikolarına karşı nakliyat emtia sigorta poliçesi ile sigortalandığı, varma yerinde konteyner içindeki emtianın hasarlanmış olduğunu tespit edildiği, ekspertiz incelemesi sonucunda tespit edilen hasar bedelinin davacı tarafça dava dışı sigortalısına ödendiği ve bu bedelin rücuan tahsilini talep ettiği görülmüştür.

Dava konusu taşımanın ... sayılı konişmento tahtında yapıldığı, konişmentoların davalı adına düzenlenmiş olduğu, buna göre davalının taşıyan konumunda olup pasif husumet ehliyetini haiz olduğu görülmüştür.

Dosyaya sunulan satış faturasının DAP teslim şeklinde olduğu,bu satım şekline göre emtianın teslim yerinde teslimine kadar malla ilgili bütün masraflar ve riskler satıcıya ait olduğu, dava dışı sigortalının dava konusu yük bakımından sigortalanabilir menfaati bulunduğu, buna göre davacının TTK 1472. Maddesi uyarınca aktif husumet ehliyetine haiz olduğu anlaşılmaktadır.

TTK 1188. maddesinde göre kısmi hasar ve geç teslim halinde taşıyana karşı açılacak davanın eşyanın teslim edildiği tarihten itibaren 1 yıl içinde açılmaması halinde hakkın düşeceği belirtilmiştir. Rücu hakkının ise teslim tarihinden itibaren 1 yıllık süreye malın teslim tarihinden itibaren işlemeye başlamakla birlikte hak sahibine ödeme yaptıktan sonra 90 günlük ek sürede kullanılması gerekmektedir. Somut olayda emtianın 20/12/2019 tarihinde hasarlı olarak tesliminin gerçekleştiği, hasar bedeline ilişkin ödemenin 29/07/2020 tarihinde yapıldığı, takibin 20/11/2020 tarihinde hak düşürücü süre içerisinde başlatıldığı görülmüştür.

Davacı taraf yük hasarının davalı tarafın sorumluluğunda meydana geldiği iddiasında olup, TK 1185. Maddesinde "Zıya veya hasarın en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında taşıyana yazılı olarak bildirilmesi şarttır.

Zıya veya hasar haricen belli değilse, bildirimin eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde gönderilmesi yeterlidir, Eşyanın zıya veya hasarı ne bildirilmiş ne de tespit ettirilmiş olursa, taşıyanın eşyayı denizde taşıma senedinde yazılı olduğu gibi teslim ettiği ve eğer eşyada bir zıya veya hasarın meydana geldiği belirlenirse, bu zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği kabul olunur.

Şu kadar ki, bu karinelerin aksi ispat olunabilir." düzenlemesi bulunmaktadır.Yükün gönderilen tarafından 20/12/2019 tarihinde teslim alındığı sabit olup süresi içinde taşıyana hasar ihbarı yapılmadığı anlaşılmaktadır. Buna göre hasarın taşıyandan kaynaklı bir sebeple meydana geldiğini ispat yükü davacı taraftadır.

Alıcı firmanın sahasına ulaşan emtia üzerinde yapılan kontrollerde ...- 6 nolu konteyner muhteviyatı ...-... seri no lu ve ... no lu konteyner muhteviyatı YT-... seri nolu transformatör de muhtelif hasar tespit edilmiştir.

Ekspertiz raporunda yükleme gözetimi/lashing raporuna ve yükleme fotoğraflarına istinaden söz konusu transformatörlerin open top konteynerlerin yan panellerinden 5 cm kadar taştığı bu durumun ekli konşimentolarda da belirtilmiş olduğu, lokasyonları ile nitelikleri dikkate alındığında rapora konu hasarların bahse konu opentop konteynerler üzerine başka konteynerlerin istiflenmesi nedeni ile meydana gelen çarpma ve ezilmelerden kaynaklandığının değerlendirildiği,

bilirkişi raporunda hasarın oluş sebebi konteyner içerisindeki yükün, üstü açık tip (open top) konteyner üzerinden taşma yapacak şekilde yüklenmiş olması ve konteynerler üzerine başka konteynerlerin istiflenmesi olduğu, konteyner taşımacılığında, konteynerler üzerine konteyner istiflenmesi doğal olarak kabul edildiği, dava dışı sigortalının 20.01.2020 tarihli Eltaş antetli "8D Form" başlıklı hasarın sebebinin araştırıldığı belgede "çözüm" başlığı altında; problemin bir daha tekrarlamaması adına çözüm olarak high cube (standart dışı hacme sahip daha yüksek konteyner) open top (üstü açık) konteyner kullanılması gerektiğinin belirtildiği,

high cube open top (standart dışı hacme sahip daha yüksek üstü açık) konteyner kullanılması durumunda hasarın meydana gelmeyeceği, ancak konteyner ölçülerini aşan taşkın istifleme hususunun konişmentoda açıkça kayıt edildiği, gerek sigortalı taşıtan ve gerekse davalı taşıyanın bunu kabul etmeleriyle taşımanın yapıldığı belirtilmiştir.

Dava konişmentoda nihai varış yeri belirtilmiş ise de anılan konişmentoda taşımanın limandan limana yapılacağını gösterir CY/CY kaydının bulunduğu, dosyaya sunulan ... ... tarafından düzenlenen faturanın navlun bedeline ilişkin olmadığı, davalı tarafça da düzenlenmediği, dosyada bulunan ithalat kontrol belgesinde kara taşımasına ilişkin olarak yükleyici, nakliyeci, lojistik operatörü bilgilerinin yer aldığı, bu belgede de davalının kara taşımasını üstlendiğine dair bir bilginin yer almadığı anlaşıldığından davalının sadece deniz taşımasını üstlendiği görülmektedir.

Dava konusu taşıma open top olarak belitilen üstü açık konteynerlar ile yapıldığından hasar tespit edilebilir niteliktedir ancak limanda tahliye sırasında ya da kara taşıması başlamadan önce buna ilişkin bir tutanak bulunmamaktadır. Buna göre hasarın deniz taşıması sırasında konteynerın üzerine başka konteynerların istiflenmesi nedeniyle meydana geldiği ispatlanamamıştır.

Ekspertiz raporu ise alıcı tarafından gönderilen fotoğraflar incelenerek yapılmış, yerinde inceleme yapılmamıştır. Dosyaya sunulan tutanak ve belgelere göre hasarın hangi aşamada ve neden meydana geldiği uygun delillerle ispatlanamadığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır