İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/430 K.2023/269

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili tarafından, ... numaralı Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ile sigortalanan ... ... San. Tic. A.Ş.'ye ait muhtelif kumaş emtiasının, borçluların sorumluluğunda ...

Kampala gemisi ile Mısır/Port Sair'den Türkiye -Ambarlı'ya nakliyesi sırasında hasarlandığını, fatura ve yapılan tespitler gereğince sovtaj durumu da dikkate alınarak oluşan 2.451,39 USD sigortalı zararının müvekkili şirket tarafından sigortalısına 28.07.2020 tarihinde tazmin edildiğini ve halefiyet ve sigortalının temlik talebi gereğince TBK ilgili hükümleri temlik esasına göre sigortalısının haklarını devraldığını, müvekkilinin davalıya rücu hakkının doğduğunu, 1 no.lu davalı aleyhine, kombine taşıma konşimento belgesine istinaden taşıyan - forwarder sıfatıyla, 2 no.lu davalı aleyhine,

kombine taşıma konşimento belgesi ve konşimento alıcı nüshası belgesine istinaden taşıyan sıfatıyla , 3 no.lu davalı ... şirketine izafeten ... aleyhine, yük teslim talimat formu belgesine istinaden dava açıldığını, davaya konu emtiaların Mısır'dan Ambarlı'ya nakliyesinin akabinde tahliye esnasında 6 top kumaş emtiasının eksik olduğunun tespit edildiğini, emtiaların nakliye esnasında ve davalıların sorumluluğunda hasara uğradığının tartışmasız olduğunu ve hasarın nakliye esnasında meydana geldiğinin eksperce tespit edildiğini, davalılara müracaatta bulunulduğunu, akabinde arabuluculuk görüşmesi yapıldığını ancak, sonuç alınamadığını,

Alacağın tahsili için davalılar aleyhine.... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası üzerinden takip yapıldığını, yapılan bu takibe davalılar tarafından itiraz edildiğini ve takibin durduğunu belirterek davalıların.... İcra Müdürlüğü'nün ...

E. sayılı dosyası yapmış olduğu itirazın iptali İle takibin 2.451,39 USD üzerinden devamına, bu taleplerinin kabul edilmemesi halinde davanın, alacak davası olarak devamına, dava dışı sigortalıya ödeme tarihinden itibaren işleyecek en yüksek kamu banka USD faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, alacaklarının likit ve belirlenebilir olması nedeniyle %20'dan az olmayan oranda icra inkar tazminatına, yargılama giderlerinin davalılara yükletilmesine, avukatlık ücretinin adlarına hükmedilmesine karar verilmesine talep ve dava etmiştir.

1 no.lu davalı ... Tas. A.Ş. ve 2 no.lu davalı ... ... ...'e İzafeten ... Taş. A.Ş. vekili davaya cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirketin pasif husumet ehliyetinin ispat edilemediğini, davanın TTK'da öngörülen zaman aşımı süresi içerisinde açılmadığını, müvekkili şirkete TTK 1185 uyarınca 3 günlük süre içerisinde hasar bildirimi yapılmadığını, hasarın, taşıma sırasında olup olmadığının veya taşımanın hangi aşamasında, hangi nedenle oluştuğunun dosya kapsamında sabit olmadığını, bir hasar varsa bile TTK ve Roterdam kuralları gereği emtianın ambalajlanması ve yüklenmesindeki sorumluluğun, göndericiye ait olduğunun kabul edilmesi gerektiğini, hasar kabul edilse bile bu husustaki sorumluluğun, sınırlı sorumluluk olduğunu belirterek sayın mahkemeden,

öncelikle usuli itirazlarının dikkate alınarak, davalı müvekkili şirket bakımından pasif husumet eksikliğinden ve zamanaşımı itirazlarından kaynaklı olarak davanın usulden reddine, sayın mahkemenin aksi kanaati halinde ise davanın, esastan reddine, haksız icra takibinden dolayı %20 kötüniyet tazminatı ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

3 no.lu davalı ...'ye İzafeten ... ... A.S. vekili davaya cevap dilekçesinde özetle.

Nakliyat Abonman Sigorta Poliçesine göre hasarın, Nakliyat sigortası Genel Şartları Madde 22 uyarınca gemiden tahliyesini müteakip 15 gün içinde ve her halükarda teslimden önce ihbar edilmemesi ve /veya hasarın bu sürelerde tespit edilerek resmi makamlara onaylatılmaması halinde zararın tazmin edilemeyeceğini düzenlediğini, dosya sunulan belgeler incelendiğinde, dava konusu konteynerin dava dışı sigortalının tesislerinde 25.09.2019 tarihinde açılarak boşaltıldığının anlaşıldığını, ekspertiz talep tarihinin 11.11.2019 olduğunu, 25.09.2019 tarihinden önce yapılmış bir ihbar bulunmadığını, yapılan ödemenin Ex -Gratia (hatır ödemesi) olduğunu,

sigortalının alım -satım akdine konu mal bedelini ödemediğini, ... ... ...'nin davacının sigortalısına karşı taşıyan sıfatının bulunmadığını, ... ...'nin sigortalıya karşı fiili taşıyan sıfatının bulunmadığını, taşımaya ilişkin olarak tanzim edilen konşimentoya göre konteynerlerin yükleme limanında davadışı yükleten tarafından yüklendiği, iç istifinin yapıldığı tartıldığı, sayıldığı ve mühürlendiği, buna göre yük eksikliği için taşıyanların sorumlu tutulmalarının mümkün olmadığını, ... ... ...'nin, dava konusu taşımanın sadece limandan limana denizyolu ile taşıma bacağını üstlendiğini, Türkiye'deki kara nakliyesi bacağını üstlenmediğini, TTK.

1185 gereğince taşıyana süresinde ziya ihbarı yapılmadığını, TTK. 1185/2 uyarınca eksik çıktığı iddia edilen yük üzerinde her iki tarafın iştiraki ile yapılmış bir tespit bulunmadığını belirterek davacının davasının reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizce bilirkişi MM ...'tan aldırılan raporda özetle; Davadışı sigortalı ... ... San. Tic. A.Ş'nin grup şirketi ...'ten almış olduğu mal bedelinin tamamını ...'e cari hesaba mahsuben şeklinde ödediği, meydana gelen hasar(6 top eksiklik) nedeniyle davadışı sigortalı ... ... San. Tic. A.Ş. nezdinde oluşan 2.451,39 USD zararın, sigorta kapsamında davacı sigorta şirketince karşılandığı, davalıların kusurlu taşıma yaptığının ve meydana gelen hasardan sorumlu olduğunun kabul edilmesi halinde; davacı ... A.Ş.'nin hasar ödemesi nedeniyle oluşan zararı nedeniyle davalılardan 10.09.2020 takip tarihi itibariyle toplam 2.451,39 USD rücuen alacağının bulunduğu, 2.451,39 USD alacağa takip tarihinden tahsil tarihine kadar yıllık %2,05 ve değişen oranlarda faiz hesaplanabileceği belirtilmiştir.

Mahkememizce bilirkişi Tekstil Müh. ..., Uzakyol Kaptanı ...'den aldırılan raporda özetle.

Davacı sigortacı ile sigortalısı arasında abonman sigorta poliçesi düzenlendiği, uyuşmazlık konusu taşımaya ilişkin menfaatin sigorta himayesine girebilmesi için söz konusu taşımanın sigortacıya bildirilmesi ve sigortacı tarafından bu taşımaya ilişkin spesifik bir poliçe hazırlanması gerektiği, ancak dosyaya sunulan poliçenin bu nitelikte olmadığı, dolayısıyla taraflar arasında dava konusu taşımaya dair menfaati teminat altına alan spesifik bir poliçe bulunmadığından davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı, (1) ve (3) no'lu davalıların ve (2) no'lu davalının acente olup olmadıklarının dosyadan anlaşılamadığı,

ana konişmentoda yer alan kayıtlar uyarınca emtianın konteynere yükleten tarafından yüklendiği, istiflendiği sayıldığı ve bunun taşıyana bildirildiği, taşıyanın konteyner içerisindeki yükün sayısı ve harici durumu hakkında bilgi sahibi olmadığı, dolayısıyla varma limanında emtia adedinin eksik çıkmasından taşıyanın sorumlu tutulamayacağı, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde; gerçek zarar miktarının 2.451,39 USD olacağı belirtmiştir.

Dava; taşınan emtiada meydana gelen hasar nedeniyle davacının sigortalısına ödediği hasar bedelinin rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir. Dava dışı sigortalı ... ... Sanayi ve Tic. A.Ş. tarafından satın alınan kumaş emtiasının ... Limanından İstanbul Limanına sevkedildiği, varma yerinde 6 top kumaşın eksik olduğunun tespit edildiği, ekspertiz incelemesi sonucunda belirlenen hasar bedelinin davacı tarafça dava dışı sigortalısına ödendiği ve bu bedelin rücuan tahsilini talep ettiği görülmüştür.

Dava konusu taşımaya ilişkin olarak dosyaya iki adet konişmento sunulmuş olup; ... tarafından düzenlenmiş bulunan ... sayılı konişmentoda yükleten olarak ..., gönderilen ve ihbar adresi olarak ... A.Ş. nin gösterildiği, davalı ... tarafından düzenlenmiş olan ... sayılı konişmentoda alıcının ... A.Ş. olarak gösterildiği görülmektedir.

Buna göre davalı ... nin üstlendiği taşıma işini fiilen davalı ... ye yaptırdığı ve akdi taşıyan konumunda olduğu, davalı ... ... ın fiili taşıyan konumunda olduğu, pasif husumet ehliyetini haiz oldukları görülmüştür. Davalı ... A.Ş. nin ise akdi taşıyanın acentesi olduğu, varma limanında gümrük işlemlerini yerine getirdiği anlaşılmaktadır. Dava dilekçesinde akdi taşıyan acentesi ... A.Ş. karşı da doğrudan husumet yöneltilmiştir.

TTK'nun 105.maddesinde "acentenin aracılık ettiği sözleşmelerden doğan uyuşmazlıklardan dolayı acente tarafından müvekkili adına dava açılabileceği gibi kendisine karşı da aynı sıfatla dava yöneltilebileceği" hükmü düzenlenmiş olup anılan yasa maddesine göre acenteye karşı doğrudan dava açılması mümkün değildir.

Dava konusu konişmentonun taşıyan ... tarafından düzenlendiği, davalının taşımayı üstlendiğine dair başkaca bir delilin sunulmadığı, acentenin kişisel kusuruna da dayanılmadığı görülmekle bu davalı yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili, müvekkili şirket tarafından ... numaralı Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ile sigortalanan Sigortalı ... ... San. Ve Tic.

A.Ş.'ye ait Muhtelif Kumaş cinsi emtiaların, eksik teslim edildiğini, 2.451,39 USD sigortalı zararının müvekkilli şirket tarafından sigortalısına 28.07.2020 tarihinde tazmin edildiğini, halefiyet ve sigortalının temlik talebi gereğince TBK ilgili hükümleri temlik esasına göre sigortalısının haklarını devraldığını, müvekkilinin davalıya rücu hakkı doğduğunu, emtianın eksik teslim edilmesinde davalıların sorumluluğunun bulunduğunu ileri sürmektedir.

Dosyaya ... numaralı "Nakliye Emtia Sigorta Poliçesi Abonman Sigorta Poliçesi" sunulmuştur. Poliçede, emtia cinsi ve varış yeri hakkında genel bilgilere yer verilmiş olup dava konusu taşımaya ilişkin bilgilere yer verilmemiştir. Abonman sigorta sözleşmeleri birer çerçeve anlaşma niteliğinde olup, sigortacı ile sigorta ettiren arasında, sigorta ile ilgili bir hukuki ilişkiyi oluşturur. Bu hukuki ilişkiden dolayı her taşıma için ayrı bir sigorta sözleşmesi düzenlenir.

Dava konusu taşımaya ilişkin spesifik poliçe dosyaya sunulmamıştır. Buna göre davacı tarafından emtianın sigorta örtüsü altında olup olmadığı uygun delillerle ispatlanamadığından diğer davalılar yönünden davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır