İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/58 K.2022/661

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin sahip olduğu ... gemileri ile

Türkiye’den ihracat ve transit geçiş yapan komple araçların, yarı römorkların (dorse) ağır ve hacimli

yüklerin, yine müvekkili şirket tarafından işletilen gümrüklü liman sahalarından Akdeniz Limanlarına

(İtalya ve Fransa) deniz yoluyla taşınması faaliyetinde bulunduğunu, müvekkili tarafından davalıya bu kapsamda hizmetler verildiğini, verilen hizmetler nedeniyle müvekkilinin davalıdan 4.961,90

Euro (42.598,70 TL) alacağının bulunduğunu, alacağın davalı tarafından ödenmediğini, alacağın

tahsili için davalı aleyhine ... İcra Müdürlüğü’nün 2021/... Esas sayılı dosyası üzerinden takip yapıldığını, yapılan bu takibe davalı tarafından itiraz edildiğini ve takibin durduğunu,

taraflar arasında yapılan arabuluculuk görüşmelerinin anlaşamama ile sonuçlandığını belirterek davalının yapmış olduğu itirazın iptaline ve takibin devamına, davalının takip tutarının %20’sinden

az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet

ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin, uluslararası nakliye işi yaptığını ve ... ve ... plakalı dorselerin taşınması işini üstlendiğini, davacı şirketin taşımacılık faaliyetini yerine getirirken, müvekkili şirkete ait araçlara hasar verdiğini, hasarın oluşmasından

hemen sonra davacıya mail ile bilgi verildiğini, oluşan hasarlar için ekspertiz raporunun tanzim

edildiğini, belirlenen hasar tutarı için davacı adına 12.08.2020 tarihli elektronik fatura tanzim

edilerek gönderildiğini ve faturanın davacıya tebliğ edildiğini ancak faturanın tebliğ edilmesinden

yaklaşık 1 ay sonra yasal 8 günlük itiraz süresi geçtikten sonra davacı tarafından müvekkili şirkete

iade faturası tanzim edildiğini, davacı tarafından tanzim edilen bu faturanın müvekkili tarafından

kayıtlara alınmadığını, yasal süresinde itiraz etmeyen ve usulüne uygun şekilde faturayı iade

etmeyen davacıya, ... Noterliği’nin 16 Eylül 2020 tarih ve ... yevmiye numaralı

ihtarnamesinin keşide edildiğini, müvekkilinin oluşan hasar bedeli nedeniyle davacıdan 23.600,00 TL alacağının bulunduğunu ve takas definde bulunduklarını belirterek, müvekkilinin 23.600,00 TL tutarındaki alacağının, davacıdan mahsup edilmesine, bu tutar açısından davanın reddine, aracın çalıştırılamadığı dönemlere ilişkin de müvekkilinin zararlarının bulunduğunu ve reklamasyona maruz kalması

sebebiyle diğer alacaklara ilişkin davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı

tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, taraflar arasındaki davalıya ait dorselerin taşıması ilişkisinden doğan alacağın tahsili talebi ile başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup, uyuşmazlığın, davacı tarafın alacağa konu hizmetin ifası nedeni ile alacağının bulunup bulunmadığı, davalıya ait dorselerin zarara uğramasında davacının kusur ve sorumluluğunun bulunup bulunmadığı, buna göre takas definin yerinde olup olmadığı ve sonuçta varsa davacı alacak miktarının tespiti hususlarında toplandığı anlaşılmıştır.

... İcra Müdürlüğü'nün 2021/... Esas sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde, davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine 13/01/2021 tarihinde icra takibine başlandığı, ödeme emrinin davalı borçluya 18/01/2021 tarihinde tebliği üzerine davalı borçlunun 19/01/2021 tarihli borca itiraz dilekçesi ile takibin durduğu ve eldeki davanın da 23/02/2021 tarihinde İİK 67 maddesi gereğince yasal sürede açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler Serbest Mali Müşavir ... tarafından tanzim edilen 02/07/2022 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; ... Gümrük Müdürlüğü tarafından ... plakalı dorselerin 03.07.2019

tarihinde liman sahasına giriş yaptıklarının bildirildiği dikkate alındığında, ...

plakalı dorselerin davacı ... A.Ş.’nin deniz taşıması sırasında

hasar gördüğünün kabulünün mahkemenin takdirinde olduğu, davalı ... A.Ş.’nin 7.800 Euro onarım bedeli ile 300 Euro kazanç

kaybı olmak üzere toplam 8.100 Euro talep edebileceği, Davacı ... A.Ş.’nin mali kayıtlarına göre 4.691,90 Euro cari hesap alacağının olduğu, Davalı ... A.Ş.’nin talep edebileceği 7.800,00 Euro onarım

bedelinden davacı ... A.Ş.’nin 4.691,90 Euro cari hesap alacağı

mahsup edildiğinde davalı ... A.Ş.’nin 3.108,10 Euro alacaklı

olduğu ve onarım süresince davalı ... A.Ş.’nin 300,00 Euro

kazanç kaybı da değerlendirildiğinde davalı ... A.Ş.’nin

3.408,10 Euro alacaklı olduğu dikkate alındığında davacı ...

A.Ş.’nin talep edebileceği tazminat olmadığı, dorselerdeki hasardan kaynaklı zarardan taşıyan sıfatını haiz olmakla davacı ... A.Ş.’nin TTK m. 1178 uyarınca sorumlu olacağı, bu sorumluluğu sebebiyle ortaya

çıkan zararı tazminat alacağı ile davacı ile arasındaki cari hesap ilişkisinde varlığı tespit edilen

borcunu takas edebileceği belirtilmiştir.

Dosya kapsamında taraf vekillerinin beyanları ile dosyaya sunulan belgeleri göre davanın tarafları arasında davacının taşıyan, davalının da taşıtan sıfatını haiz olduğu deniz yolu ile taşıma (navlun) sözleşmesi ilişkisinin bulunduğu hususu sabit olup bu kondua bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Bu taşımadan kaynaklanan ve davaya konu edilen

4.691,90 EURO bedelli hizmetin verildiği hususunda da davalının herhangi bir itarazı bulunmadığı gibi bedelin ödendiğine dair bir savunması da yoktur. Dosya kapsamında alınan bilirkişi raporundaki muhasip incelemesi ile davacı tarafından davaya konu edilen tutar 4.691,90 Euro olup, bu tutar, davacı tarafından davalıya

ait araçlara verilen navlun hizmetleri için davalı adına tanzim edilen fatura tutarlarından

oluştuğu, davacı tarafından davalı adına tanzim edilen fatura tutarlarına ve içeriklerine

davalının herhangi bir itirazının bulunmadığı hususu da dikkate alındığında davacının davalıdan 4.691,90 Euro alacaklı olduğunun kabul edilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Dosya kapsamanda esas uyuşmazlık davalı vekilinin cevap dilekçesi ile ileri sürdüğü takas define ilişkin olarak, taşımaya konu ... plakalı dorselerin 23.600 TL lik onarım bedeline sebep olan hasarın davacı sorumluluğunda meydana gelip gelmediği ve buna göre takas definin yerinde olup olmadığı hususlarında toplanmıştır.

... Gümrük Müdürlüğü tarafından ... plakalı dorselerin 03/07/2019 tarihinde liman sahasına giriş yaptıkları belirtilmiştir. Davalı ... A.Ş.’nin sunduğu fotoğraflarda ... plakalı dorsenin tavanında, tavan arka sağ ve sol köşelerinde, yan duvar perçinlerinde ve boynuz lambasında hasar olduğu, ... plakalı dorsenin ise sadece yan duvar perçinlerinde basit bir hasar olduğu bilirkişilerce belirtilmiştir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nın 139. madde düzenlemesine göre, iki şahıs karşılıklı bir miktar meblâğı veya yekdiğerine mümasil başka malları birbirine borçlu oldukları takdirde her iki borç muaccel ise iki taraftan her biri borcunu alacağı ile takas edebilir. Zamanaşımına uğramış bir alacağın takası ise ancak takas edilebileceği anda henüz zamanaşımına uğramamış olması koşuluyla ileri sürülebilir.

Takas, hukuki niteliği itibariyle bozucu yenilik doğuran bir hak olup, takas hakkının kullanılabilmesi için olumlu ve olumsuz şartların gerçekleşmiş olması gerekir. Takas edilecek alacağın karşılıklı, aynı nitelikte, muaccel, dava edilebilir olması takasın olumlu şartlarını oluşturur. Takas, tek taraflı, şekle bağlı olmayan ve karşı tarafa varması gerekli bir irade beyanıyla kullanılır.

Takasın olumlu şartlarından olan alacağın karşılıklı olmasını, tarafların birbirine karşı aynı zamanda hem alacaklı hem de borçlu olması şeklinde anlamak gerekir. Alacaklı ile borçlu arasında karşılık ilişkisi mevcut değil ise, yani aynı anda karşılıklı olarak alacaklılık ve borçluluk durumu söz konusu değil ise, takas beyanının ileri sürülmesi de mümkün olmayacaktır (EREN, Fikret. Borçlar Hukuku Genel Hükümler, 8. Bası, İstanbul 2003, s. 1226).

Takasa konu edilen alacak, dava konusu taşımada taşınan dorselerin zarar görmesinden kaynaklı onarım bedeline ilişkin olup, TTK 1188 maddesi gereğince eşyanın zıyaı veya hasarı ile geç teslimden dolayı taşıyana karşı her türlü tazminat istem hakkı bir yıl içinde yargı yoluna başvurulmadığı takdirde düşer ve bu süre taşıyanın eşyayı teslimi tarihinden itibaren işlemeye başlar.

Açıklandığı hali ile Takas, tek taraflı, şekle bağlı olmayan ve karşı tarafa varması gerekli bir irade beyanıyla kullanılır ve takasa konu alacağın muaccel yani talep edilebilir olması gerekmektedir. Dosya kapsamında hasarlı olduğu belirtilen dorselerin davacı tarafça davalıya 04/07/2019 tarihinde teslim edildiği sabit olup buna göre takas definin hak düşürücü süre içerisinde davacıya iletilmediği yahut davaya konu edilmediği anlaşılmıştır.

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde belirttiği hali ile takasa konu onarım bedeline ilişkin ilk olarak 12/08/2020 tarihinde elektronik fatura davacıya gönderilmiştir. Davacı tarafça takibe başlanan 13/01/2021 tarihinde da TTK 1188 maddesi uyarınca hasara ilişkin onarım bedeli bakımından talebin hak düşümüne uğradığı kaldı ki icra müdürlüğüne sunulan borca itiraz dilekçesi ile de takasın ileri sürülmediği anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, davacının taşımada kaynaklı alacağı bulunduğu hususunda taraflar arasında çekişmenin bulunmaması ve davalı vekilinin takas define konu alacağın TTK 1188 maddesi gereğince hak düşümüne uğramış olması nedeni ile davanın kabulüne ve takas defisi nedeni ile alacağın yargılama neticesinde tespit edilmesi nedeni ile icra inkar tazminatı talebinin reddine dair aşağıdaki hali ile karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır