İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/78 K.2022/62

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin sigortalısı ... ... Ürt. Ve San. A.Ş. tarafından "..." emtialarını Kore'de mukim ... firmasında satın aldığının ve ... .... ... gemisine ... limanından .../... Limanına taşımak üzere yüklendiğini, emtiaların ... Limanına gönderildiğini, ... Limanında boşaltma esnasında emtiaların tamamının hasarlandığının tespit edildiğini, sigortalısının başvurusu üzerine 8.971,90EURO sigorta ödemesi yapıldığını, ... ....

Nın Türkiye temsilcisi görevini ifa eden ... A.Ş. Nin halef olunan borcun ödenmemesi üzerine ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibine geçildiğini beyanla davalının ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline ve %20 den aşağı olmamak üzere irca inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; aktif husumet itirazlarının bulunduğunu, müvekkilinin konşimentonun tarafı olmadığını, konşimentonun ... limited tarafından tanzim edildiğini bu nedenle pasif husumet itirazlarının da bulunduğunu, Mahkemenin yetkisiz olduğunu yetkili mahkemelerin Londa Mahkemeleri olduğunu, süresinde ve usulüne uygun bir hasar ihbarının bulunmadığını, ...

Limanında tutulan EIR ile konteynerin geminden sağlam tahliye edildiğinin tespit edildiğini ve ekspertiz raporunda da konteyner içine sızan suyun deniz suyu olduğunun tespit edilmediğini beyanla öncelikle davanın aktif ve pasif husumet yokluğu nedeni ile reddine, mahkemenin yetkisizliği nedeni ile davanın reddine, işin esasına girilmesi halinde de davanın reddine karar verilerek %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

Dava, Uyuşmazlığın konusunun; Tarafların husumet ehliyetinin olup olmadığı, geçerli bir sigorta sözleşmesinin bulunup bulunmadığı , geçerli bir sözleşme uyarınca ödeme yapılıp yapılmadığı, hasara ilişkin süresinde ve geçerli bir ihbarın olup olmadığı , hasarın deniz taşıması sırasında meydana gelip gelmediği, hasardan davalının sorumlu olup olmadığı, hasar miktarının tespiti ile davanın hak düşürücü süre içerisinde açılıp açılmadığı, milletler arası yetki itirazının yerinde olup olmadığı noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

.... İcra Müdürlüğü'nün ... E.sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklısının davacı ... Sigorta A.Ş. olduğu, borçlunun davalı "... olduğu, 9.279,91USD (63.567,38.TL)'nin tahsili için 02/03/2020 tarihinde takibe geçildiği, ödeme emrinin borçlulara 03/03/2020 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilinin 09/03/2020 tarihinde itirazın edildiği, davanın 09/03/2021 tarihinde İİK nun 67.maddesi gereğince bir yıllık hak düşürücü sürede açılmış olduğu anlaşılmıştır.

Davalı vekilince davaya konu taşımanın icra edildiği konşimentoda bulunan yetki kaydı nedeniyle mahkememizin Milletlerarası yetkisizliği itirazında bulunulmuş olmakla. MÖHUK 47. madde hükmüne göre yer itibariyle yetkinin münhasır yetki esasına göre tayin edilmediği hallerde, taraflar arasında yabancılık unsuru taşıyan ve borç ilişkisinden doğan uyuşmazlığın yabancı bir devlet mahkemesinde görülmesi konusunda anlaşmaları mümkündür.

Yetki şartı taraflar arasındaki ilişkiyi düzenleyen sözleşmeye ayrı bir madde olarak konabileceği gibi ayrı bir sözleşme olarak da düzenlenebilir. MÖHUK 47. madde hükmüne göre yetki şartının geçerli olması için uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıması, Türk mahkemelerinin yetkisinin münhasır yetki esasına göre düzenlenmemiş olması, uyuşmazlığın borç ilişkisinden doğması gerekir.

Dosya kapsamından, davadışı sigortalı ... ... Ürt. Ve San. A.Ş. tarafından yurtdışından ithal ettiği "..." emtialarını davacı sigorta şirketi nezdinde nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalandığı, taşımanın ... Limanından .../... Limanına taşımasının davalı ... ... ya ait ... numaralı konşimento tahtında ... isimli gemi ile yapıldığı, taşımaya ilişkin düzenlenen konişmentonun ... ... adına ...

Acentesi tarafından imzalandığı,... ...'nın .... 'de kurulu yabancı bir şirket olduğu, taşıyıcı şirket ile geminin yabancı olması ve emtiaların Çin - Türkiye taşımasının ifa edilmesi nedeniyle uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıdığı, konişmentonun 10. maddesindeki yetki klozu ile taşıma sözleşmesinin uygulanmasından kaynaklanan uyuşmazlıklara İngiliz Hukukunun uygulanacağı, yetkili mahkemenin ise Londra'da İngiliz Yüksek Adalet Mahkemeleri olduğunun kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır.

Her ne kadar davacı sigortalısı konşimentoda taraf olmasa da, davaya konu emtiaların yetki itirazına konu konşimento tahtında teslim alındığı anlaşılmakla, dava dışı sigortalının ve davacının yetki kaydından haberdar olduğu mahkemece kabul edilmiştir.

Yabancı unsur taşıyan uyuşmazlıkların çözümünde yetkili kanunun tayininden önce çözümü gereken sorun açılan davada mahkemenin milletlerarası yetkisinin bulunup bulunmadığı hususuna ilişkin olduğundan (Aysel Çeliker/Bahadır Erdem, Milletlerarası Özel Hukuk, Sayfa 19) uygulanacak hukuktan önce yetki konusunun karara bağlanması gerekmektedir.

MÖHUK 47.maddesinde yer itibari ile yetkinin münhasır yetki esasına göre tayin edilmediği hallerde taraflar arasında yabancılık unsuru taşıyan ve borç ilişkisinden doğan uyuşmazlığın yabancı bir devlet mahkemesinde görülmesi konusunda anlaşma yapılması mümkündür. Yetki şartı taraflar arasındaki ilişkiyi düzenleyen sözleşmeye ayrı bir madde olarak konulabileceği gibi ayrı bir sözleşme olarak da düzenlenebilecektir.

Anılan hükme göre yetki şartının geçerli olması için uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıması, Türk Mahkemelerinin yetkisinin münhasır yetki esasına göre düzenlenmemiş olması ile uyuşmazlığın borç ilişkisinden doğması gerekmektedir.

Eldeki dosyada somut uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıdığı, dava konusunun Türk mahkemelerinin yetkisinin münhasır yetki esasına göre düzenlenmiş bir konuya ilişkin olmadığı, (Yargıtay 11 Hukuk Dairesi'nin, 22/06/2020 tarihli, 2019/3799 Esas ve 2020/3051 Karar sayılı ilamına karşılık taşıma akdine davalının Türkiye acentesinin aracılık ettiğine ilişkin dosyada herhangi bir delil bulunmadığından)

deniz taşımasından yani akdi ilişkinden kaynaklandığı, konişmentonun 10. maddesinde düzenlenen yetki klozunun halefiyet hükümlerine göre davacı sigorta şirketini bağladığı, konişmentodaki yetki şartına göre somut uyuşmazlık yönünden Londra'da bulunan İngiliz Yüksek Adalet Mahkemesinin yetkili olduğu kanaatine varıldığından, davalı vekilinin milletlerarası yetki itirazının kabulü ile davanın yetkisizlik nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır