İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/87 K.2022/407

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalının Uluslararası taşımada taşıyan acentesi olduğunu, acentelik ilişkisi taşıyanla kendi arasında olup, elde edeceği kazanç, gelir veya komisyon gibi unsurlar müvekkili-taşıyan ile arasındaki anlaşmaya dayandığını, taşıyanın taşımak için teslim aldığı emtiayı, varma yerinde alıcısına-müvekkile teslim edene kadarki sürecin tamamı taşıma süreci olduğunu ve navlun karşılığı ifa edildiğini, Bu süreçte taşıyanın acente kullanması,

şube veya temsilcilerden yararlanması taşıyanın ticari kararı ve uygulaması olduğunu, bu çerçevede davalı ile müvekkil arasında bir akdi ilişki olmadığını, müvekkilinin tek borcu olduğunu o da navlunun ödenmesini temin olup, bunun dışında ancak zorunlu/gerekli masraflar ödeme yükümlülüğü olduğunu, İthalata konu emtialar hakkındaki ... numaralı konişmentoda görüleceği üzere HONGKONG Limanından yüklenmiş ve İstanbul Limanına dava dışı fiili taşıyan ...

LTD. şirketi tarafından deniz yolu ile taşınmış ve Türkiye'de yerleşik acente olarak da davalı firma, ifa yardımcısı- doğrudan temsilci olarak yer aldığını, Konişmentoda kayıt düşüldüğü üzere mallar ... yani navlun ücreti ödenmiş olarak ve CFS/CFS (yük konteynerden yük terminali-geçici depolama yerinde boşaltılmış) teslim şekli ile taşıma taahhüt edilmiş ve gerçekleştiğini, taşıyan yükü konteynerden boşaltıp geçici depolama yerinde bırakana kadar taşıma taahhüdü devam ettiğini, İthalata konu emtialar İstanbul Ambarlı Limanına vardığında davalı firma tarafından müvekkiline varış bildirimi yapıldığını,

varış bildiriminde emtiaların tesliminin "...

Geçici Depolama" dan yapılacağı ancak davalı firmadan ''..." gibi haksız şekilde faturalandırılan ücretler emtiaların tesliminden önce, peşin olarak ödenmesi gerektiği ifade edildiğini, Dava konusu taşımaya ilişkin uyuşmazlıkta Konşimento üzerine düşülen ' ... " kaydı ile beraberinde teslim yeri ise CFS, yani konteyner yük istasyonunda-geçici depolama yerinde parsiyel yük boşaltılmış olarak teslim edileceği şeklinde malların teslim edileceğine ilişkin anlaşma yapılmış,

navlun bedeli ve sigortayı da içeren faturalar düzenlenmiş ve navlun ücreti taşıyıcıya taşıma başlamadan ödenmiş veya varma yerinde gönderilenden açıkça talep edilmeyeceği bildirilmiştir. ancak davalı firma tarafından aşağıda sayılan fatura içeriği ücret ödenmediği müddetçe malın teslim edilmeyeceği bildirilmiş ve müvekkilim tarafından bu bedeller zilyetlik hak ve yetkisinin haksız ve kötüye kullanımı suretiyle, daha yüksek maliyete katlanmak istemeyen ve malın beklemesi-gecikmesinden zararı engellemek isteyen müvekkil tarafından teslim almak zorunluluğundan dolayı ve ihtirazı kayıtla ödenmek zorunda kalındığını, Diğer bir deyişle,

dava konusu taşımaya ilişkin uyuşmazlıkta Konşimento üzerine düşülen ... yani navlun ücreti ... ' a ödenmiş olarak; teslim yeri ise CFS; yani konteyner yük istasyonunda-geçici depolama yerinde parsiyel yük boşaltılmış olarak teslim edileceği şekilde taşıma taahhüt edilmiş ve gerçekleştirilmiştir. CFS kaydı karşısında, geçici depolama yerine teslim öncesi aşama için davalı yanın müvekkile yeni bir hizmet sunması söz konusu olamaz.

Zorunlu mas raflar dışında da ödeme talebinde bulunması navlun sözleşmesi ve kanun açık hükümlerine aykırıdır. Geçici depolama yerinde masraflar ise müvekkil sorumluluğunda olduğunu, Davalıya ödeme yapılmak durumunda kalınan, 15.10.2020 / ... tarih sayılı T.H.C.

1.038,40 USD ve ardiye 48,00 USD açıklamalı 1.086,40 USD tutarlı fatura olduğunu, Müvekkiline, davalının "kendi adına ve kendi hesabına" hizmet vermesi söz konusu olabilmesi için akdi ilişki olması gerektiğini, oysa böyle bir akdi ilişki yokken verilen hizmet ancak müvekkili-taşıyan adına olabileceğini, bu nedenle düzenlenen fatura sıfat bakımından haksız olduğunu, ihtirazı kayıtla 15.10.2020, tarihinde ödeme yapılmış olduğu halde herhangi bir iade olmadığından ...

İcra Müdürlüğü 2020/... E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatılmış ve karşı tarafça takibe haksız şekilde itiraz edildiğini, beyanla .... İcra Müdürlüğü 2020/... E. Sayılı dosyası üzerinden takibin devamına, borçlunun borca itirazın iptaline, %20' sinden aşağı olmamak üzere inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Davaya konu ... numaralı Konşimentoya bağlı yükleme CİF bir yükleme olduğunu, ... LTD tarafından CİF olarak ... tarafından organize edilmiş olup, ... nakliyeci firma yükü diğer bir yurt dışı firması ... 'ya göndermiş, masraflar müvekkil acentası nakliyeci PORTEVER tarafından fatura edildiğini, Davalı tarafından da sunulan ara Konşimentoda da görüleceği üzere; ... Tarım ve Hayvancılık yükün alıcısı, müvekkil ...

Ltd Şt, ihbar edilen yani yükü gümrükte karşılayacak forwarder şirket olduğunu, Emtianın yüklemesini organize eden taşıyıcı firma ... müvekkilin acentası olup, bu nedenle konşimento da müvekkil şirket "for delivery please apply to" sıfatı ile bulunduğunu, Müvekkili şirketin acenta olduğunu, Konşimento gereği yük geçici depolama verine girene kadar mal müvekkil şirkete ait olduğunu, bu nedenle malın gelmesi ile özet beyan düzenlenerek gümrüğe tescil işlemlerinin yapılması müvekkilin edimi olduğunu, ve alıcı bu işlemleri istese de yapamayacağını, Yükün Limana gelmesi ile,

mal müvekkil şirket tarafından karşılanarak liman işlemleri ve tüm edimler gerçekleştirilmiş, malın çekilmesi için gerekli işlemler yapıldığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, Tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetlerinin bulunup bulunmadığı, davacının davalıdan icra takibe dayanak faturalar nedeniyle davalıya ödediği T.H.C. Ve ardiye ücretinin iadesini talep edip edemeyeceği, talep edelebilcek ise alacak miktarının ne kadar olduğu hususunda toplandığı anlaşılmıştır.

... İcra Müdürlüğünün 2020/... esas sayılı icra dosyasının incelemesinde; alacaklısının ... olduğu, borçlusunun ... Ltd. Şti. olduğu, 1.086,40USD nin tahsili için takibe geçildiği ve ödeme emrinin borçluya 18/12/2020 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilinin 21/12/2020 tarihli itiraz dilekçesi ile takibin durduğu, iş bu davanın 13/03/2021 tarihinde İİK Md. 67 uyarınca 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ... ve ... tarafından tanzim edilen 30/05/2022 tarihli raporda, Dava dışı gemi acentesinin anılan hizmetleri çarterer acentesi olarak dava dışı taşıyan adına temsilen ifa ettiği ve yapılan bu hizmetler dolayısıyla hak ettiği acentelik hizmet ücretini kendisini atayan taşıyandan/çartererden talep etmesi gerektiği, davalı ifa yardımcısının da aynı şekilde verdiği hizmet bedelini görev ve talimat aldığı kişiden alması gerektiği, eşya sahibi davacı adına yapılmış bir masraf var ise, bu hizmeti verenin faturası da ibraz edilerek ancak ve ancak dekont ile rücu edilebileceği,

işin ifası bakımından konşimentoya işlenen CFS teslim yeri bakımından, davacıdan talep edilebilecek bir ücret bulunmadığı, davalının kesmiş olduğu faturadaki "T.H.C liman hizmeti ve ardiye hizmetinin" davalı acente tarafından ifa edilmesinin mümkün olmadığı gözetilerek, yukarıda yapılan değerlendirmeler sonucunda davacı ... 'in, ihtirazı kayıtla davalıya ödediği 1.086 USD nin tamamının iadesini talep edebileceği, Davalının somut olayda düzenlediği faturalar karşılığı kendi adına ve hesabına tahsil ettiği bedeller bakımından pasif husumet ehliyetinin bulunduğuna ilişkin görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.

Dava, deniz taşımasına ilişkin olarak ihtirazi kayıtla ödenen thc ve ardiye ücreti açıklamalı fatura bedellerinin iadesi isteği ile başlatılan icra takibine itirazın iptali davasıdır.

Davacının 06/04/2020 tarihli fatura ile satın almış olduğu motor aksamı parçaları emtiasını ... konişmento tahtında Honkong Limanından İstanbul Limanına taşınmış olup, konişmentoya göre davalı varma limanı acentesi, davacı taraf gönderilen konumundadır.

Davalı vekili müvekkilinin acente olduğunu, TTK 105/2 maddesi gereği acenteye karşı doğrudan dava açılamayacağını belirterek pasif husumet itirazında bulunmuş ise de davacı tarafça ihtirazi kayıtla ödenen davaya konu faturalar davalı ... Ltd.Şti. tarafından düzenlenmiş olduğundan davalıya doğrudan dava yöneltilebilecek olup buna göre davalının pasif husumet ehliyeti bulunmaktadır.

Davacı tarafça davalı tarafından yükün teslimi için talep edilen masrafların eşyanın varma limanında yük ilgilisine teslim borcu kapsamında yapması gereken masraflardan olduğu, konişmentoda söz konusu masraflardan gönderilenin sorumlu olduğu yönünde bir kayıt bulunmadığını, bu nedenle gönderilenden talep edilemeyeceğini ileri sürmektedir. Davalı taraf ise yükün çekilmesi için gerekli işlemlerin yapıldığını, buna ilişkin olarak kendisi adına liman işletmesi tarafından düzenlenen fatura bedellerinin ödendiğini savunmuştur.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık varma limanında thc ve ardiye masraflar açıklamalı fatura bedellerinden gönderilenin sorumlu olup olmadığı hususundadır. ... nolu konşimentoda eşyanın CFS de yani konteyner freight stationda teslim edileceği kararlaştırılmıştır. Dava konusu taşımaya ilişkin düzenlenen ana konişmentoda bulunan CFS-CFS (container freight station-container freight station) kaydı konteynerın, konteyner yük istasyonuna getirileceği anlamına gelmektedir.

Buna göre yük varma limanında CFS sahasına kadar taşıyanın hakimiyetinde ve navlun kapsamında olup CFS alanından itibaren ortaya çıkacak masraflardan gönderilenin sorumlu olduğunun kabulü gerekmektedir.

Davalı tarafın gönderilen konumundaki davacıdan talep ettiği masraf kalemlerinden THC (Terminal Handling Charges) liman içerisinde yük farkı olmaksızın gümrüklü veya gümrüksüz dış sahada yüke verilen her türlü bindirme, indirme, taşıma, aktarma, serme, istife koyma, İstiften alma vb, bütün hizmetlerin genel adı olarak kullanıldığı belirtilmiş olup buna ilişkin masrafların TTK 1203 maddesi gereğince gönderilen adına yapılan masraflardan olduğu, davalı tarafın bu hizmeti gönderilen adına liman işletmesinden almış olduğu, davalının ...

A.ş tarafından 02.11.2020 tarihli fatura ile thc ücretine ilişkin olarak kendisine 117,60 USD fatura kesildiğini ve bu faturayı ödediğini belgelediği anlaşıldığından davalının sadece kendisine fatura edilen ve ödediği 117,60 USD yönünden davacıdan talepte bulunabileceği mahkememizce kabul edilmiş, nitekim tarafları ve davacının talebinin thc ücretine yönelik bulunduğu mahkememizin 2021/88 dosyasında da hukukçu ve gümrükçü bilirkişilerin davalının ödediğini ispatlaması kaydıyla thc ücretini talep edeceği belirtildiğinden mahkememizce davalının ispatlayabildiği miktardaki thc ücretini talep edebileceği kabul edilmiş,

davalı acentenin davacı adına varsa harcamış olduğu bir ardiye ücretini ödediğini ispatlayamadığından davacının ardiye ücretinin iadesi talebinin kabulüne karar verilmiş , neticeten davalının davaya konu taşıma sebebiyle davacı adına 117,60 USD yönünden ilgili yerlere ödemede bulunduğunu kanıtladığından davanın sadece bu miktarı yönünden reddine karar verilmiş, davaya konu alacağın faturaya dayanması sebebiyle davacının icra inkar tazminatı talebinde haklığına kanaat getirilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır