İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/278 K.2023/29

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından Nakliyat Abonman/Emtia Sigorta Poliçesi ile sigortalı ...

A.Ş.'nin ilgili bulunduğu buzdolabı emtiasının davalının sorumluluğuna tam ve hasarsız olarak teslim edildiğini, emtianın ...'den ...'ya sevki esnasında davalının sorumluluğunu gerektirecek şekilde alıcısına hasarlı teslim edildiğini, olay sonrası düzenlenen rezerve tutanakları ve ekspertiz raporuna göre davalının kendisinden beklenen gerekli dikkat ve ağırlaştırılmış özenin gösterilmediğini, müvekkili şirkete yapılan hasar ihbarına müteakip yapılan inceleme sonucuna göre hasarın nevi ve miktarının kesin olarak belirlendiğini, müvekkili şirketçe sigortalısına sigorta tazminatı ödendiğini,

hasar nedeniyle davalıların Nakliyat/Taşıma Hukuku gereğince objektif/kusursuz sorumluluğu bulunduğunu, söz konusu emtianın hasar ve zarara uğramasından B.K. ve TTK'nın amir hükümleri gereğince emtiayı teslim aldığı andan teslim edeceği ana kadar meydana gelecek tüm zarar ve ziyadan sorumlu olduklarını, müvekkili ... A.Ş.'nin TTK.

Madde 1472 ve devamı maddeleri gereğince ve Nakliyat Emtia Sigortası Genel Şartları Madde 26 uyarınca sigortalısının haklarına halef olduğunu, münhasıran ödeme yaparak temlik alacaklısı sıfatıyla dava hakkı kazandığını, dava öncesi davalı aleyhine dava konusu alacağın müzakere edilmesi ve dava şartının yerine getirilmesi amacıyla ...Arabuluculuk Bürosu'nun ... numaralı dosyası ile başvuruda bulunulduğunu, tarafların anlaşamaması üzerine işbu alacak davasının açıldığını, 2.921,58 Euro hasar bedelinin ödeme tarihi olan 09.02.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi,

yargılama giderleri ve vekalet ücreti ile birlikte davalılardan müştereken müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davalı ...'e izafeten ... yönünden;...ile yine ... arasında herhangi bir acentelik ilişkisi bulunmadığı, bu sebeple ...'nin ...'e izafeten dava edilmesinin mümkün olmadığını, dava konusu ihtilafın ve taşımanın ...ile hiçbir ilgisi ve alakası bulunmadığını, dava konusu yüklerin denizyolu ile taşınması işini davalı ...'nin üstlendiğini, bu hususta ...'nin ... numaralı konşimentoyu düzenlediğini, aynı zamanda yine bu firma ve bu taşıma için navlun faturasının da sigortalı adına düzenlendiğini, dava konusu taşıma bakımından taşıyan sıfatına haiz olan davalının... olduğunu,

... ile ... arasında bir acentelik ya da temsilcilik ilişkisinin bulunmadığını, iki farklı tüzel kişilikler olduklarını, davanın taraf teşkili yönünden reddi gerektiğini, mahkeme aksi kanaatte ise dava ...'e yönlendirilir ise ...'e milletlerarası tebligat yapılmasını talep ettiklerini, Davalı ... yönünden;

milletlerarası yetki itirazları bulunduğunu, sigorta poliçesinin geçersiz olduğunu, sigortalının sigortalanabilir bir menfaatinin bulunmadığını, sigortalının yan mal bedelini tam ve eksiksiz olarak tahsil ettiğini, iddia edilen hasarın taşımanın hangi bacağında meydana geldiğinin belli olmadığını, konteyner iç istifinden ve ambalaj yetersizliğinden kaynaklanan hasarların taşıyanlara sorumsuzluk bahşettiğini, TTK.

Madde 1185 gereğince taşıyana süresinde hasar ihbarı yapılmadığını, buna göre yükün konşimentoda yazdığı şekilde taşındığı ve alıcısına teslim edildiğinin kabul edildiğini, TTK.

Madde 1185/2 uyarınca hasarlı olduğu iddia edilen yük üzerinde her iki tarafın iştiraki ile ve mahkemeler vasıtası ile yapılmış bir tespit bulunmadığını, hasar hesabının hatalı yapıldığını, CIF satış birimi üzerinden hasar hesabının yapılmasının mümkün olmadığını, hasar miktarına ayrıca %10 oranında bir ilave bedelin eklenmesinin ve bu bedelin rücu edilmesinin hukuki dayanağı bulunmadığını belirterek ...'e izafeten ... olarak kurulan husumet nedeniyle davanın bu davalı bakımından taraf teşkili yönünden reddi ile milletlerarası yetki şartı uyarınca yetki yönünden reddini, aktif dava ehliyeti yokluğu nedeniyle reddini,

ex-gratia yönünden reddini ve davanın esas yönünden reddini talep etmiştir.

Mahkememizin 31/01/2023 tarihli celsesinde davacı vekilince "Davalılardan ... hakkındaki davayı takip etmiyoruz, diğer davalı ... bakımından davaya devam edilmesini talep ediyoruz." beyan edilmesi doğrultusunda ara karar ile davalılardan ... hakkındaki davanın işbu dosyadan tefrik edilmesine karar verildiği ve tefrik edilen dosyanın mahkememizin 2023/36 Esasa kaydının yapıldığı anlaşılmıştır.

Dava, davacı sigortalısına ait emtiaların, davalı sorumluluğunda deniz taşımasında hasarlandığı iddiası ile sigortalıya ödenen hasar tazminatının rücuen davalıdan tahsili talepli alacak davası olup, uyuşmazlığın konusunun, davalı vekilinin milletlerarası yetki itirazının yerinde olup olmadığı, davanın hak düşürücü süre içinde açılıp açılmadığı, tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı, sigorta sözleşmesinin geçerli olup olmadığı, geçerli bir sözleşme uyarınca ödemenin yapılıp yapılmadığı, hasara ilişkin süresinde ve geçerli bir ihbarın bulunup bulunmadığı ve hasarın deniz taşıması esnasında meydana gelip gelmediği, hasarda davalının sorumlu olup olmadığı ve hasarın miktarının tespiti noktasında toplandığı görülmüştür.

Davalı vekilince davaya konu taşımanın icra edildiği konşimentoda bulunan yetki kaydı nedeniyle davalı bakımından mahkememizin Milletlerarası yetkisizliği itirazında bulunulmuş olmakla öncelikle bu hususun incelenmesi gerekmiştir.

Dosya kapsamından, davacı sigortalısı ...AŞ'nin yurtdışına ihraç ettiği buzdolabı emtiasının, ... Liman'ından ...Limanına davalı ... tarafından ... numaralı konşimento tahtında taşındığı, taşımaya ilişkin düzenlenen konşimentonun davalı ... tarafından imzalandığı, ...' nin Danimarka da mukim yabancı bir şirket olduğu, taşıyıcı şirket ile geminin yabancı olması ve emtiaların ... taşımasının ifa edilmesi nedeniyle uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıdığı, konişmentoların arka sayfasında taşıma şartaları 26. bölümünde yer alan yetki klozu ile taşıma sözleşmesinin uygulanmasından kaynaklanan uyuşmazlıklara ... Hukukunun uygulanacağı, yetkili mahkemenin ise Londra Yüksek Adalet Mahkemesi olduğunun kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır.

Yabancı unsur taşıyan uyuşmazlıkların çözümünde yetkili kanunun tayininden önce çözümü gereken sorun açılan davada mahkemenin milletlerarası yetkisinin bulunup bulunmadığı hususuna ilişkin olduğundan uygulanacak hukuktan önce yetki konusunun karara bağlanması gerekmektedir.

MÖHUK 47.maddesinde yer itibari ile yetkinin münhasır yetki esasına göre tayin edilmediği hallerde taraflar arasında yabancılık unsuru taşıyan ve borç ilişkisinden doğan uyuşmazlığın yabancı bir devlet mahkemesinde görülmesi konusunda anlaşma yapılması mümkündür. Yetki şartı taraflar arasındaki ilişkiyi düzenleyen sözleşmeye ayrı bir madde olarak konulabileceği gibi ayrı bir sözleşme olarak da düzenlenebilecektir.

Anılan hükme göre yetki şartının geçerli olması için uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıması, Türk Mahkemelerinin yetkisinin münhasır yetki esasına göre düzenlenmemiş olması ile uyuşmazlığın borç ilişkisinden doğması gerekmektedir.

Eldeki dosyada somut uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıdığı, dava konusunun Türk mahkemelerinin yetkisinin münhasır yetki esasına göre düzenlenmiş bir konuya ilişkin olmadığı, (Yargıtay 11 Hukuk Dairesi'nin, 22/06/2020 tarihli, 2019/3799 Esas ve 2020/3051 Karar sayılı ilamına karşılık taşıma akdine davalının Türkiye acentesinin aracılık ettiğine ilişkin dosyada herhangi bir delil bulunmadığından) (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi'nin 05/12/2022 tarihli 2022/1260 Esas ve 2022/1332 Karar sayılı ilamı da dikkate alınarak) uyuşmazlığın deniz taşımasından yani akdi ilişkinden kaynaklandığı,

konişmentonun arka sayfası 26. bölümüde bulunan yetki klozunun halefiyet hükümlerine göre davacı sigorta şirketini bağladığı, konişmentodaki yetki şartına göre somut uyuşmazlık yönünden Londra Yüksek Adalet Mahkemesi'nin yetkili olduğu kanaatine varıldığından, davalılardan Sealand vekilinin milletlerarası yetki itirazının kabulü ile davanın mahkememizin yetkisizliği nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır