İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/44 K.2022/713

Mahkememizde görülmekte olan Tanıma Ve Tenfiz davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Müvekkilinin mülkiyetindeki ... isimli 19800 tonluk tankerini davalı ... ... isimli ... merkezli şirkete Çıplak Gemi Kira Sözleşmesi ile 20 Ağustos 2018 tarihinde kiraya verdiğini ve gemiyi teslim ettiğini, davalı ... ... kira süresinin bitimine kısa bir süre kala gemiyi geri teslim noktasında teslime hazır etmediği,

gibi kendi ülkesi olan ...'da ... sözleşmesi uyarınca bir milyon ABD üzerinden alacağı olduğundan bahisle geminin İhtiyaten Haczini talep ettiğini ve ... yerel mahkemesince Temmuz 2020 ayında geminin ihtiyaten haczine karar verdiğini, taraflar arasında akdedilen ... sözleşmesinde yer alan Tahkim Klozu uyarınca, ... tarafından Londra Deniz Hakemleri Birliği tahkim prosedürüne göre tahkim yargılaması süreci başlatıldığını, gemi maliki tarafından ise karşı dava açıldığını, söz konusu uyuşmalık Tahkim Heyetini oluşturan Hakem... tarafından 6 Ekim 2021 tarihinde karara bağlandığını,

ve aleyhinde ihtiyati haciz talep edilen ...'in davasını tamamıyla reddettiğini ve ihtiyati haciz talep eden gemi malikinin karşı davasını kabul etmek suretiyle İngiliz yasaları uyarınca nihai ve bağlayıcı olarak hüküm verdiğini, dosyaya sunulan tahkim kararında 112.sayfa 8.madde başlığı altında detaylarının görüleceğini, davacının davasının bütünüyle başarısız olduğunun tespit ve kabul ettiklerini, davalının ...'da mukim bir şirket olduğunu, Türkiye'de yerleşim yeri, olağan oturma yeri veya iş yeri olmadığını,

ancak davalının İstanbul'da üçüncü şahıslardan alacağının olduğunun bilindiğini,1958 New York Sözleşmesinin V numaralı maddesinde aranan tüm şartlar somut olayda mevcut olduğunu 06.10.2021 tarihli tahkim kararının tanınması ve tenfizine karar verilmesi gerektiğini, tanıma ve tenfiz davasına bakmakla İstanbul 17.ATM'nin yetkili ve görevli olduğunu, beyan etmekle Londra Deniz Hakemler Birliği tahkim yargılaması usullerine göre 06.10.2021 tarihli 17.08.2018 tarihli M/T ... gemi kira sözleşmesi nihai karar no:1 Tahkim Kararının aynen tanınması ve aynen tenfizini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini,

dava ve talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacı tarafından işbu huzurdaki dava ikame edilirken gerekli evraklar dilekçe ekinde sunulmadığını, usulüne uygun olarak açılmadığını işbu davanın reddi gerektiğini, davacı tarafın kesinleşmemiş ve taraflar için bağlayıcılığı bulunmayan yabancı hakem kararını delil olarak gösterdiğini, bu nedenle davanın esasa girilmeden usulden reddi gerektiğini, davacının yurt dışında mukim bir şirket olduğunu, huzurdaki davayı ikame etmeden önce yabancılık teminatı yatırması gerektiğini, davacı tarafından dosyaya ibraz edilen yabancı hakem kararında ve vekaletnamede Apostil bulunmadığını, delil niteliği olmayan hakem kararına dayanıldığını,

kesinlememiş ve taraflar için bağlayıcı olmayan bir yabancı hakem kararının Türk mahkemeleri nezdinde tenfizi mümkün olmadığını, davacının davaya konu hakem kararının taraflar için kesin ve bağlayıcı olduğunu iddia ettiğini, ancak iddiasının tamamen gerçeğe aykırı olduğunu, müvekkilinin 06.10.2021 tarihinde verilen hakem kararına karşı Londra Yüksek Mahkemesinde itirazda bulunduğunu, iptali istenen hakem kararına ilişkin yargı süreci devam ettiğinden nihai kararının bekletici mesele yapılması gerektiğini beyanla, öncelikle davanın usulden ve esastan reddini,

mahkeme aksi kanaatte ise yurt dışını yetkili makamlarınca görülmekte olan iptal davasının huzurdaki davada bekletici mesele yapılmasını, tüm yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

Dava, İngiltere/Londra' da verilen hakem kararının Türkiye'de tenfiz'i istemine ilişkindir.

Yabancı hakem kararlarının tenfiz'i mahiyeti gereği mahkemenin kararını zorunlu kıldığından ve yalnızca tarafların iradesine bağlı olmadığından arabuluculuk dava şartına tabi değildir. Davada gözetilmesi gereken bir başka dava şartı ise MÖHUK 48. Maddesinde düzenlenen yabancılık teminatıdır. Davacı Malta'da mukim yabancı bir şirket olduğundan yabancılık teminatına tabi ise de, Malta, Lahey Sözleşmesine taraf olduğundan MÖHUK m. 48/2 uyarınca teminatından muaf tutulmuştur.

Tenfiz davalarında mahkemenin görevi davanın konusuna göre belirlenmektedir. Yargıtay uygulamaları bu yöndedir. (bkz. Yargıtay 20.HD'nin 02/10/2017 tarihli, 2017/7998-7167 sayılı kararı ve Yargıtay 11.HD'nin 05/02/2018 tarihli, 2016/12178 E. ve 2018/718 K. sayılı kararı) Uyuşmazlık hangi mahkemede görülmesi gerekiyor ise, tenfiz davası bakımından da o mahkeme görevlidir. Dava konusu hakem kararı Çıplak Gemi Kira Sözleşmesinden( Bareboat) kaynaklanan alacağa ilişkindir. Bu nedenle iş bu tenfiz davasında Deniz İhtisas Mahkemesi sıfatıyla mahkememiz görelidir.

Yabancı hakem kararlarının tenfizi 5718 sayılı MÖHÜK'de düzenlenmiştir. Bu konudaki diğer bir düzenleme ise Türkiye tarafından 1991 yılında onaylanan (RG. 25.9 1991/21002) Yabancı Hakem Kararlarının Tanınması ve Tenfizi Hakkındaki New York Konvansiyonudur.

Anayasamızın 90/V.maddesine göre usulüne uygun olarak onaylanan milletlerarası antlaşmalar kanun hükmünde olup 5718 sayılı MÖHÜK m. 1/f.2'de, Türkiye Cumhuriyetinin taraf olduğu milletlerarası antlaşma hükümleri saklı tutulmuştur.New York Konvansiyonu hükümlerinin uygulanması Türkiye'nin yanı sıra kararı verildiği ülkenin de konvansiyona taraf olması halinde mümkündür.

Dava konusu hakem kararı İngiltere'de verildiğine göre, İngiltere'nin Konvansiyona taraf olup olmadığının tespiti önem taşımaktadır. İngiltere 1975 yılında Konvansiyona taraf olmuştur.( Prof.Dr.Nuray Ekşi, Milletlerarası Özel Hukuka İlişkin Temel Mevzuat 14.bası İstanbul 2020 s 549-554) Yabancı hakem kararlarının Türkiye’de icra edilebilmesi tenfiz prosedürüne tabi olduğundan, tenfiz şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediği New York Konvansiyonu'na göre incelenmelidir.

Yabancı hakem kararlarının tenfizini engelleyen haller New York Sözleşmesinin (V). maddesinde düzenlenmiştir. Sözleşmenin (V). maddesindeki şartlardan bir kısmını tenfiz mahkemesi re’sen dikkate almak zorundadır.

Diğer şartları ise tarafların iddia ve ispat etmesi gerekir.New York Konvansiyonu'nda hakem kararının tenfizi şartları, "aleyhine hakem kararı ileri sürülen tarafın ispat edilmesi gerekli olan şartlar" ve "mahkeme tarafından resen incelenecek şartlar" olmak üzere iki bölümde düzenlenmiştir.

Mahkeme tarafından re’sen dikkate alınacak şartlar; hakem kararının konusunu teşkil eden uyuşmazlığın tanıma veya tenfiz istenilen ülkenin hukukuna göre tahkim yoluyla çözümünün mümkün olmaması, hakem kararının kamu düzenine aykırı olmasıdır.

New York Konvansiyonu'nun (V). maddesinde hakem kararının tenfizinde davalı tarafından iddia ve ispat edilmesi gerekli olan şartlar ise; (a) tarafların tahkim sözleşmesi yapma ehliyetlerinin olmaması veya tahkim sözleşmesinin taraflarca tabi kilindiği kanuna ya da taraflarca hukük seçimi yapılmamışsa hakem kararının verildiği yer kanununa göre hükümsüz olması, (b)aleyhine hakem hükmü dermeyan olunan tarafin. hakemin tayininden veya hakemlik ptosedüründen usulü dairesinde haberdar edilmemiş olması veyahut delillerini ikame etmek imkanını elde edememiş olması,

(c)Hakem kararının, hakem sözleşmesinde veya hakem şartında derpiş edilmeyen bir ihtilâfa ilişkin olması yahur hakemı sözleşmesi veya hakem şartının şümulünü aşan hükümleri mühtevi bulunması, (d)Hakem mahkemesinin teşkilinin veya hakemlik prosedürünün tarafların anlaşmasına ve anlaşmada açıklık olmayan hallerde hakemliğin cereyan etiği yer kanunu hükümlerine uygun olmaması,(e) hakem kararının, taraflar için bağlayıcılık kazanmamış veya verildiği yer kanunu veya tabi olduğu kanun bakımından yetkili bir makam tarafından iptal edilmiş veya hükmün icrası geri bırakılmış olması şeklinde düzenlenmiştir.

Sayılan hükümlere göre yabancı hakem kararının Türkiye'de tenfiz edilebilmesi için kararın tarafları açısından bağlayıcılık kazanmış olması, bir başka ifade ile kesinleşmiş olması gerekmektedir. Eldeki dosyada cevap dilekçesi ekinde sunulan Londra Yüksek Mahkemesi'nin 14 Mart 2022 tarihli kararının tercümesinden, "Davacının 17 Ağustos 2018 tarihli değiştirilmiş ... 89 şeklinde bir zaman çarteri ile ilgili ...

(Tahkim Mahkemesi) tarafından verilen 6 Ekim 2021 tarihli Tahkim kararı aleyhine , 1966 tarihli Tahkim Kanunun 69.bölümü kapsamında temyiz müsaadesi başvurusu üzerine ve söz konusu başvuru ile ilgili olarak taraflarca ibraz edilen belgeler göz önünde bulundurularak temyiz müsaadesi verilmesine" karar verildiği görülmektedir. Bu durumda tenfiz talebine konu Hakem Kararı dava tarihi itibariyle kesinleşmemiştir.

New York Konvansiyonu madde (V-e)'ye göre kesinleşmemiş bir kararın tenfiz edilmesi mümkün olamayacağından, bu doğrultuda davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM/Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere, 1-Davanın REDDİNE, 2-Harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına, 3-Davalı vekili için takdir edilen 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine, 4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 5-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.28/12/2022

Başkan ... ✍e-imzalıdır. · Üye ... ✍e-imzalıdır. · Üye ... ✍e-imzalıdır. · Katip ... ✍e-imzalıdır.