İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/483 K.2023/506

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili tarafından davalıya ait yüklerin ... Limanı'ndan ...

Limanı'na deniz yoluyla taşınması hizmeti verildiğini, taşımaya ilişkin olarak davalı adına 14.02.2022 tarih ve ... numaralı ve 2.240,00 USD tutarlı fatura tanzim edildiğini, faturanın davalıya tebliğ edildiğini ancak fatura bedelinin davalı tarafından ödenmediğini, müvekkili ile davalı arasından davalıya ait bir başka yükün Shenzen Limanı'ndan Kumport Limanı'na taşınması hususunda mutabakata varıldığını, ancak taşımanın davalı tarafından iptal edildiğini, gerçekleşmeyen taşıma için gemi acentesi tarafından davacı adına 1.750,00 USD faturanın tanzim edildiğini,

müvekkili davacı tarafından acente olan ... ’e ilgili 1.750,00 USD tutarlı fatura bedelinin ödendiğini, ödenen bu tutarın davalıya yansıtıldığını ve davalı adına 26.05.2022 tarih, ... numaralı ve 1.750,00 USD tutarlı faturanın 2 tanzim edildiğini, ilgili fatura bedelinin davalı tarafından ödenmediğini, müvekkilinin davalıdan 3.990,00 USD alacağının oluştuğunu, alacağın tahsili için davalı aleyhine ... İcra Müdürlüğü’nün 2022/...

Esas sayılı dosyası üzerinden takip yapıldığını yapılan bu takibe davalı tarafından itiraz edildiğini ve takibin durduğunu belirterek, mahkemeden davanın kabulü ile davalının haksız ve kötü niyetli itirazının iptaline, takibin 3.990,00 USD üzerinden devamına, gerek alacağın likit olması gerekse de davalının haksız ve kötü niyetli itirazı nedeniyle %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı şirkete yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı şirketin faturaya süresinde itirazda bulunmamış olmasının iş veya hizmetin yapıldığının kabulü anlamına gelmediğini, taşıma işleminin iptal kararının müvekkili tarafından değil davacı tarafından alındığını belirterek mahkemeden haksız davanın reddi ile davacının %20'den aşağı olamamak üzere kötü niyet tazminatı ödemesine hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, taraflar arasındaki taşıma ilişkisinden kaynaklanan navlun ve iptal ücretinin tahsili talebi ile başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup uyuşmazlığın mahkememiz yetkisine yönelik itirazın yerinde olup olmadığı, sözleşme iptalinin hangi taraf sorumluluğunda meydana geldiği, navlun alacağına konu hizmetin ifa edilip edilmediği, sözleşmenin iptali nedeni ile davacının iptal bedelini talep hakkının bulunup bulunmadığı ve var ise davacı alacak miktarının tespiti hususlarında toplandığı anlaşılmıştır.

... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Esas sayılı icra takip dosyasının incelenmesinden; davacı alacıklı tarafında davalı borçlu aleyhine 22/08/2022 tarihinde icra takibine başlandığı, ödeme emrinin davalı borçluya 19/09/2022 tarihinde tebliği üzerine davalı borçlunun 21/09/2022 tarihli borca itiraz dilekçesi ile takibin durduğu ve eldeki davanın da 06/11/2022 tarihinde İİK 67 maddesi gereğince yasal 1 yıllık süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler Serbest Mali Müşavir ..., Uzakyol Kaptanı ... ve Taşıma Uzmanı ... tarafından tanzim edilen 14/07/2023 havale tarihli raporda özetle; tüm dosya kapsamı ve tarafların sunmuş olduğu 2022 yılına ait yasal ticari defterler üzerinde yapılan incelemede; tarafların davada aktif ve pasif husumet ehliyetine haiz olduğu, davacının davalıdan takip tarihinde toplam 3.990,00 USD asıl alacağının bulunduğu, ilk taşıma bakımından taraflar arasında navlun sözleşmesinin kurulduğu, davalının davacıya karşı 2.240,00 USD navlundan doğan sorumluluğunun, ödendiği ispat edilmedikçe devam ettiği, ikinci taşıma bakımından ise davacının kendi taşıyanına ödediği 1.750,00 USD rezervasyon iptal ücretinden davalının sorumlu olduğu belirtilmiştir.

Davalı vekili tarafından dava konusu icra takibinin İstanbul Anadolu İcra Müdürlüğünde başlatıldığından bahisle yetkili mahkemenin de Anadolu Ticaret mahkemeleri olduğundan bahisle yetki itirazında bulunulmuşsa da; dava konusu alacak taraflar arasındaki deniz taşımasından kaynaklanmış olup, uyuşmazlığın TTK 5. kitabında düzenlenen Deniz Ticareti hükümlerine göre çözümlenmesi gerekmektedir. Bu kapsamda mahkememiz İstanbul ili sınırları dahilinde münhasıran deniz ticareti uyuşmazlıklarına bakmakla yetkili olup, davalı vekilinin yetki itirazının reddine karar vermek gerekmiştir.

Dosyaya sunulan e posta yazışmaları, faturalar ve konşimento kayıtları incelendiğinde; davalının Çin'den ithal ettiği emtiaların taşınması hususunda taraflar arasında anlaşma bulunduğu, bu taşıma için 2 ayrı konşimento düzenlendiği, ... numaralı 10/03/2022 tarihli konşimento kayıtlarına göre göndereni dava dışı ... , alıcısı davalı ... A.Ş. olan konşimento ile 1x40 HC konteyner muhtevası yükün Shanghai limanından ... limanına ... ... adlı gemi ile taşınacağı, konşimentoda emtia teslimi için davacı ... adresinin gösterildiği, taşıyan olarak ise dava dışı ... Ltd.

firmasının kayıtlı bulunduğu; ... numaralı 10/03/2022 tarihli konşimento kayıtlarına göre ise, göndereni dava dışı ... Ltd., alıcısı davacı ... olan konşimento ile

1x40 HC konteyner muhtevası yükün Shanghai Limanı'ndan ... Limanı'na ... ... adlı

gemi ile taşınacağı, konşimentoda emtia teslimi için dava dışı ... adresinin gösterildiği, taşıyan olarak ... Ltd.

Firmasının kayıtlı bulunduğu, dosyaya celp edilen Gümrük Müdürlüğü kayıtlarına göre de bu taşımanın gerçekleştiği ve taşıma için de 14/04/2022 tarihli davacı tarafından davalı adına düzenlenen 2.240,00 USD bedelli "Nakliye sigortası, yurtdışı liman ücreti, navlun ücreti" açıklamalı faturanın davacı tarafından davalı adına düzenlendiği, fatura üzerideki bilgiler ile anılan konşimento bilgilerinin birbiri ile uyumlu olduğu anlaşılmıştır.

Taraflara ait ticari defter kayıtları üzerinde yapılan inceleme neticesinde davacının bu bedel bakımından alacaklı bulunduğu ancak davalıya ait ticari defterlerde bu faturanın kayıtlı bulunmadığı tespit olunmuştur.

Ancak alacağa konu taşımanın ifa edildiği sabit olmakla birlikte, davalı tarafından bedelin ödendiğine dair dosyaya herhangi bir ödeme belgesi sunulmadığı gibi faturaya konu taşıma ilişkisi de inkar edilmemiş olduğundan neticede davacının bu faturadan kaynaklı olarak 2.240,00 USD alacaklı olduğu mahkemece kabul edilmiştir.

Davaya konu edilen diğer fatura ise 26/05/2022 tarihli 1.750,00 USD bedelli " booking iptal ücreti" açıklamalı faturadır.

Dosyaya ibraz edilen e posta yazışmaları incelendiğinde, davacı tarafından organize edilen taşıma hususunda davalının 11/05/2022 tarihli "uygundur, nakliyeyi organize edebiliriz" içerikli e postası ile taşıma akdinin kurulduğu, ilerleyen süreçte taşıma tarihinin birkaç defa değiştiği, davalının davacıya ertelenen taşıma tarihi ile ilgili olarak memnuniyetsizliğini ilettiği ancak taşıma ilişkisinin devam ettiği, akabinde taşınacak emtianın ölçülerinin ilk başta belirtilin ölçülerden farklılık arz ettiğinden bahisle taşıma ücretinin değiştiğinin davlıya iletildiği,

davalının "onaylıyoruz, hızlı sevkiyat için elinizden geleni yapmanızı rica ediyoruz" içerikli e postası ile bu durumun davalı taragından onaylandığı, ancak sonrasında 19/05/2022 tarihli e posta ile davalının, ölçülerin değişmediğinde belirterek, talep edilen ücreti yüksek bulduğundan bahisle daha uygun fiyatlı bir çalışma olmadığı durumda da yüklemenin ertelenmesini davacıya ilettiği anlaşılmıştır.

Taşımanın, davalının da onayı ile 29/05/2022 tarihli gemi ile yapılmasının kararlaştırılması akabinde davalının 19/05/2022 tarihli e postası ile ertelenmesini talep etmesi sonrasında davacı tarafından taşımanın iptal edilebileceğini davalıya ilettiği ancak bu durumda iptal ücreti ödenmesinin söz konusu olacağının da davalıya iletildiği ve iptal için onayının istendiği anlaşılmış, akabinde de taşımanın iptal edildiği görülmüştür.

Davaya konu 1.750,00 USD bedelli faturanın da iptal edilen rezervasyon için dava dışı firma tarafından davacı adına düzenlenen ve davacı ticari defter kayıtlarına göre davacı tarafından 08/07/2022 tarihinde ödendiği tespit olunan iptal ücretinin davalıdan rücuen tahsili amacıyla düzenlendiği anlaşılmıştır.

Anılan süreç boyunca davalının onayı ile davacı tarafından taşıma organizasyonunun yapıldığı, ancak son aşamada davalının önceden onay vermiş olduğu taşıma bedelini yüksek bulduğundan bahisle erteleme talebi üzerine, taşımanın davacı tarafından iptal edildiği anlaşılmakla, her ne kadar davalı vekili tarafından taşımanın iptalinin değil ertelenmesinin talep edildiği belirtilmişse de , deniz taşımacılığında bir gemiyi yüklemese organize edilen yükün o gemi ile taşınmasının ertelenmesi icraatta iptal sonucu doğurduğu kabul edilmiştir.

Zira yükün o gemiye yüklenmesinin ertelenmesi esasen yükün o gemiye yüklenmemesi anlamına geleceği ve gemilerin in seferde çok sayıda konteyner taşıması yapma üzere organize olduğu düşünüldüğünde, taşımanın ertelenmesinin o yük özelinde o gemi ile taşınmasının iptali anlamına geldiği mahkemece değerlendirilmiştir.

Bu kapsamda, iptal durumunda iptal ücreti ödeneceği hususu da davalıya iletilmiş olduğundan, davacının dava dışı firmaya ödediği sabit olan iptal ücreti bakımından davalının sorumlu olduğu kanaati ile bu fatura bedeli bakımından da davacının alacaklı olduğu kabul edilmiştir.

Davalı vekili tarafından her ne kadar dava dışı yük satıcısı tarafından yük boyutlarının değişmediğine ilişkin bir kısım yazışma örnekleri dosyaya sunulmuşsa da bu yazışmaların kimler arasında ve hangi yüke ilişkin yapıldığı hususunda netlik bulunmamakla birlikte, esasen yukarıda açıklandığı hali ile davalı tarafından boyut değişikliği kaynaklı ücret artırımının önce kabul edildiği akabinde bedel artırımı sebebi ile taşımanın ertelenmesinin talep edildiği taraflar arasındaki yazışmalardan anlaşılmış olmakla, davalının bu yöndeki savunmaları mahkemece yerinde görülmemiştir.

Mahkemece 10/10/2023 tarihli duruşma ara kararı ile davalı tarafından eksik sunulan e posta yazışmalarının dosyaya celbi hususunda davalı vekiline süre verilmişse de, sunulacak e posta yazışmalarının davacı tarafından dosyaya ibraz edilen yazışmalar ile aynı olduğu ve dosyada mübrez olduğu davalı vekili tarafından belirtilmiş olmakla bu arar karar gereğinin beklenmesinden sarfınazar edilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, bilirkişi raporundaki tespitler de hükme esas alınarak, neticede davanın kabulü ile İİK 67 maddesi gereğince şartları oluştuğu kanaati ile davacı lehine icra inkar tazminatı ödenmesine dair aşağıdaki hali ile karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır