İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/94 K.2023/260

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Dava dışı sigortalı ... Tekstil San ve Tic AŞ, Endonezya'dan ithal ettiği polyester emteasını .../0 nolu 201-Nakliyat Emtea Sigorta Poliçesi ile müvekkil ... Sigorta ya sigorta ettirdiğini, müvekkil sigortalısı olan ...AŞ'de müvekkil ile .../0 nolu 202-Nakliyat Abonman Sözleşmesini imzalandığını, bu sözleşmede yer alan diğer sigortalılardan biri de ...

Tekstil San ve Tic AŞ olduğunu, söz konusu emtianın taşınması işini müvekkilinin sigortalısı olan ... Lojistik Hizmetleri ve Tic AŞ (akdi taşıyıcı) üstlenmiş ise de ... taşıma işini davalı ...

Lojistik AŞ'ne (Alt taşıyıcı) yaptırdığını, ... tarafından kesilmiş olan navlun faturası bunu kanıtladığını, 06/09/2021 tarihinde gümrüklü depoda tutulan tutanakta hasarlı ipliklerin 216 Kg olduğunun tespit edildiğini, sigortalının hasar ihbarı ve tazminat talebi üzerine müvekkilince ... nolu hasar dosyası açıldığını ekspertiz raporuyla belirlenmiş olan 5.524,85 TL sigorta tazminatı müvekkilince sigortalıya 22/11/2021 tarihinde ... dekontu ile ödendiğini,

söz konusu emtiayı Endonezya'dan Türkiye 'ye taşıma işini davalının üstlendiği sabit olup sağlam olarak teslim aldığı yükü hasarlı olarak teslim ettiği için de dava konusu zarardan sorumlu olduğunun açık olduğunu, davalı aleyhine ... İcra Dairesinin ...

E. sayılı dosyasıyla ödenen 5.524,85 TL asıl alacak ve işlemiş faizi = 91,27 TL üzerinden icra takibi açıldığını ancak borçlunun itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; sigorta poliçesindeki sigortalılardan birisinin asıl taşıyıcı ... Lojistik A.Ş., diğerinin ise hasarlı malın sahibi olan ... A.Ş. olduğunu beyan ettiğini, davalı müvekkili ise alt taşıyıcı sıfatı ile gösterdiğini, taşıma hukukuna göre asıl sorumlu olan kendi sigortalısı iken, alt taşıyıcı olarak müvekkile dava açmasının düşünülemeyeğini, konşimentoya Göre Müvekkil ...

Lojistik, Aslında Konşimentoyu İmzalayan Amerika'daki ... ... 'nın Türkiye 'deki Acentası konumunda olduğunu, faturanın müvekkili tarafından kesilmesinin konşimentonun ve Navlun Sözleşmesinin gereği olduğunu, Davacı taraf, navlun faturasının müvekkil tarafından kesilmesi sebebi ile müvekkilin taşıyıcı olduğunu iddia etmekte ise de bu iddia hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, ekspertiz raporuna göre konteynerın Sınar Sunda gemisinden Mısır 'da indirildiğini, sonra da Trader gemisine yüklendiğini, halbuki dosyadaki bilgilerde sadece Trader gemisine yüklendiği belli olduğunu, bu gemi ile taşıma poliçe kapsamında olmadığını,

Mısır 'a inen ve orada bekleyen mallar teminat kapsamı dışında olduğunu, yükleme rizikoları teminata dahil olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Dava, itirazın iptali davası olup, uyuşmazlığın konusunun; tarafların aktif ve pasif dava ehliyetlerinin olup olmadığı, emtianın gümrükten çekilip çekilmediği, çekilmiş ise ne kadar süre sonra çekildiğinin ve varsa Demuraj süresi ile taşıma dolayısı ile gerçekten demuraj ücreti ödenip ödenmediği, ödenmiş ise yapılan ödemenin rayice uygun olarak yapılıp yapılmadığı, davalının demuraj ücretinden sorumlu olup olmadığı hususunda toplandığı anlaşılmıştır.

... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra dosyasının incelemesinde; alacaklısının ... Sigorta A.Ş. olduğu, borçlunun ... Lojistik A.Ş. olduğu, 29/12/2021 tarihinde 5.618,66 TL nin tahsili için takibe geçildiği ve ödeme emrinin borçluya 01/10/2022 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilinin 05/10/2022 tarihli itiraz dilekçesi ile takibin durduğu ve eldeki davanın da 22/02/2022 tarihinde İİK 67 maddesi gereğince yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce resen seçiler bilirkişiler ..., ... ve ...' tarafından tanzim edilen 29/09/2022 tarihli raporda; hasarın fiili taşıyan MIO ...'in sorumluluk sahasında yani deniz taşımasının aktarma limanı ayağında meydana geldiği, davalı alt taşıyanın bu sıfatla taşımanın tamamından sorumlu olduğu ve deniz yolu taşımasını gerçekleştirmiş olan fiili taşıyan ile aynı zarardan sorumlu oldukları takdirde ve ölçüde sorumlulukları müteselsil olmakla birlikte bu sorumluluğun kendi akidi dava dışı ... karşı olduğu, bu nedenle davada pasif dava ehliyetinin olmadığı, sovtaj tutarının piyasa koşullarına uygun olduğu, 1.150,00 TL sovtaj tutarı düşüldükten sonra, hasarlı emtia bedelinin 4.315,46 TL olduğuna ilişkin görüşlerini bildirmişlerdir.

Mahkememizce resen seçilen bilirkişi ... tarafından tanzim edilen 01/03/2023 tarihli raporda.

Davacının hem TTK m. 1472'de düzenlenen halefıyet hükmü uyarınca, hem de TBK m. 183'te düzenlenen alacağın temliki hükmü uyarınca dava açma hakkı bulunduğu, bu sebeple aktif husumet ehliyetinin var olduğu, davalının navlun faturası kesmesi ve konişmentoda imzası olması sebebiyle pasif husumet ehliyetinin bulunduğu, taşıma yapılan geminin isminin, poliçede adı yer alan gemi ile uyuşmadığı, fakat bu hususta dosyada yeterli delil bulunmadığı,

hal böyle olup poliç teminatı dışında bir zararın ödenmesi söz konusu olsa dahi dosyada bulunan temlikname sebebiyle bu zararın tazmin talebinin ileri sürülebileceği, Nakliyat Abonman Poliçesinin 6. maddesinin, somut uyuşmazlıkta uygulanabilir bir madde olmadığı, dolayısıyla taminat ödemeye engel bir durum yaratmadığı, taşıyana ihbar yapılmadığı, fakat gemi Mısır limanında iken oluşan zararın davalı taşıyana bildirildiği, bu nedenle ihbar külfetinin yerine getirildiğine ilişkin görüşlerini bildirmiştir.

Davacı sigorta şirketi, dava dışı sigortalısına ait olan emtiada meydana gelen hasar nedeniyle dava dışı sigortalısına yaptığı ödemeden, davalı taşıyıcının sorumlu olduğunu ileri sürerek eldeki davayı açmıştır.

Davacı tarafından sigortalısına yapılan ödemeye ilişkin dekont, eksper raporu, navlun faturası, konşimento ve diğer deliller ile belgeler sunulmuştur. Davacı sigorta şirketinin sigortalısına yaptığı bu ödeme nedeniyle TTK'nın 1472. maddesi uyarınca hasardan sorumlu olanlara karşı rücu hakkı bulunmaktadır.

Ancak dava konusu taşıma davalı şirketin acenteliğini yaptığı ... ... tarafından tanzim edilmiş olan 24.06.2021 tarih ve ... nolu koşimento kapsamında yapıldığı, konişmentonun ... ... in Endonezya şubesi tarafından tanzim edildiği dava dilekçesinde doğrudan davalı gösterilen ... ...

A.Ş nin konişmentoyu düzenlemediği ve aracılık etmediği, TTK 105/2 e göre Acenteye karşı sadece aracılıkta bulunduğu veya yaptığı sözleşmelerle ilgili müvekkili adına dava açabileceği gibi, kendisine karşı da aynı sıfatla dava açılabileceği düzenlendiği, buna göre davalı acente konişmentonun düzenlenmesinde aracılık etmediğinden davalı acentenin pasif husumet ehliyeti bulunmamaktadır.

Ayrıca TTK'nın 105/2. maddesi gereğince acente aleyhine ancak müvekkile izafeten dava açılabilir. Doğrudan hasım gösterilerek acente aleyhine dava açılamaz.Bu sebeple de doğrudan davalı acenteye karşı da husumet yöneltilemeyeceğinden davalının pasif husumet ehliyetinin bulunmaması sebebiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır