İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/145 K.2024/15

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili ... A.Ş.'nin sigortacılık işi ile iştigal eden Türkiye’nin önde gelen şirketlerinden biri olduğunu, müvekkili tarafından ...

A.Ş.'ye ait elma suyu konsantresi emtiası, taşıma sırasında oluşabilecek rizikolara karşı Emtia Nakliyat Sigortası Abonman Sözleşmesi ile teminat altına alındığını, müvekkili şirket sigortalısı, Amerika Birleşik Devletleri'nde bulunan "... ... ... ...." isimli firmaya elma suyu konsantresi emtiası satmış olup, söz konusu emtia "..." gemisine hasarsız bir şekilde yüklenerek, 29.03.2021 tarihli ... numaralı konşimento tahtında Türkiye'den Amerika Birleşik Devletleri'ne taşınmıştır.

Emtialar Baltimore Limanında tahliye edildiğini, söz konusu emtianın tahliye işlemleri sırasında, ... ... sahasında ...-8 numaralı konteynerd sızıntı olduğu tespit edildiğini, hasarın fark edilmesi akabinde söz konusu hasarla ilgili olarak ekspertiz incelemesi gerçekleştirildiğini ve emtiaların flexi tanktan sızdırma yaparak hasarlandığı açık bir şekilde tespit edildiğini, meydana gelen hasarın fark edilmesinin ardından, sigortalı şirketçe konu hasara ilişkin olarak davalı şirketlere ihtarname gönderildiğini, 1 Numaralı davalı şirket, sigortalı şirkete flexi tankları tedarik ettiğini, davalı,

emtiaların taşındığı flexi tankların üreticisi olup flexi tankların taşımaya elverişli olmasından sorumlu olduğunu, konu torbaların taşıma sırasında yırtılmış olmasından dolayı özen yükümlülüğüne aykırı davranarak emtianın hasar görmesinden sorumlu olduğunu, 2 numaralı davalı, taşımaya ilişkin konşimentoyu düzenlemek ve taşıma işlemini fiilen gerçekleştirmek suretiyle somut olaya konu taşımada hem TTK md. 1191 uyarınca "fiili taşıyan" hem de taşımaya ilişkin navlun faturasını düzenleyerek TTK md. 1138 uyarınca "akdi taşıyan" olarak hareket ettiğini, bu nedenle,

hasarsız bir şekilde gemiye yüklenen elma suyu konsantresi emtiasının taşıma sırasında hasar görmesi sebebiyle davalılar, müştereken ve müteselsilen zarardan sorumlu olduklarını, müvekkilinin hasar nedeniyle sigortalısının uğradığı zarar ve ziyanı tazmin etmiş olup, 6102 Sayılı TTK'nun 1472.

Maddesine göre hukuken sigortalının haklarına halef olduğunu ve "kanuni halef" sıfatını kazandığını, taşıyan, hem kendisinden beklenen dikkat ve özeni göstermemiş hem de hasar, eşyanın kendi hâkimiyetinde bulunduğu sırada meydana geldiğini, dolayısıyla TTK md. 1178 uyarınca taşıyanın sorumluluğu söz konusu olduğunu, borçlu aleyhine ....

İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile başlattıkları takibe davalılar tarafından yapılmış olan itiraz haksız olup, tamamen kötü niyetli olarak alacağımızı sürüncemede bırakmak amacıyla yapıldığını beyanla ....

İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası sayılı dosyasına davalı tarafından yapılan haksız itirazın iptali ile takibin devamına, haksız itirazı ile takibin durmasına sebebiyet veren davalılar aleyhine %20’den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle.

Taşımaya ilişkin olan ... numaralı konişmentonun yer alan taşıma şartları arasında yer alan madde 26'da yetki anlaşması bulunduğunu, anlaşması bulunmakta olup, konişmento tahtındaki taşımalardan kaynaklanacak tüm uyuşmazlıklarda uygulanması gereken yasaların İngiliz Yasaları olduğu ve yetkili mahkemenin ise Londra' daki İngiliz Yüksek Adalet Mahkemesi olduğu taraflarca kabul edildiğini ve diğer tüm mahkemelerin yetkisi ortadan kaldırıldığını, dava konusu sıvı haldeki konsantre elma suyu yükü flexitank içerisinde, 1 adet standart (DRY) tipi konteyner ile taşındığını,

fakat davacı tarafından dosyaya sadece abonman (blok) poliçesi sunulmuş olup, tüm özel şartlar ve klozların belirtildiği poliçe orijinali ve sefer bazlı nakliyat sigorta poliçesi dosyaya ibraz edilmediğini, dava konusu taşımanın teminat dışı olup olmadığının anlaşılamadığını, Emtea Nakliyat Sigortaları Genel Şartları uyarınca mutad dışı akmadan ileri gelen hasarlar sigorta kuvertürü dışında olduğunu, mal faturasında,

sigorta ekspertiz raporunda ve gümrük beyannamesinde satıcı konumunda olan sigortalı ile dava dışı yük alıcısı arasındaki alım satım akdine konu teslim şeklinin Denizaşırı Satış Sözleşmelerinden CFR teslim şekli olduğunun belirtildiğini, CFR teslim şeklinde sigortalı satıcının kendi lehine yapmış olduğu sigorta geçersiz olduğundan davacı sigortacının sigortalısına bir ödeme yapmaması gerektiğini, buna rağmen eğer davacı sigorta şirketi sigortalısına bir ödeme yapmış ise, bu ödeme ... (kuvertür dışı ödeme) olarak adlandırılacağını ... ödemelerin rücu mümkün olmadığını, iddia olunan hasar,

elma suyu konsantresi yükünde meydana gelen mikrobiyolojik faaliyeti müteakip, yükün kendine has mahiyetinden kaynaklı aşırı gaz ve köpük oluşması, flexitank içindeki sıvı yükün üst kısımda oluşan köpük sebebiyle flexitank üzerindeki gaz tahliye valflerinin tıkanması ve valften gaz tahliyesi yapılamaması sebebiyle oluşan aşırı genleşmeden flexitankın patlaması sonucu meydana geldiğinin rapor edildiğini, dava konusu taşımaya ilişkin konişmento üzerinde “saıd to contaın” ve shıppers stow load weight and count” rezerveleri bulunduğunu, bu rezervlere göre taşıyan,

taşımaya konu konteynerlerin içinde ne olduğunu ve nasıl halde bulunduğunu bilmediğini, dava konusu taşımada kullanılan ve konteynerin içine yerleştirilen flexitank 'ın üreticisi ve tedarikçisi diğer davalı olduğunu, imalatına göre yükletenler tarafından taşıma kapasitesi üzerinde yükleme yapılan flexitanklarda meydana gelen hasarlardan taşıyanın sorumlu tutulabilmesi mümkün olmadığını, iddia olunan hasarın ne zaman ne şekilde ve nasıl meydana geldiği ile bu yöndeki hasarın yükün taşıyanın hakimiyetindeyken meydana geldiğinin belli olmadığını, TTK m. 1185 gereğince taşıyana süresinde hasar ihbarı yapılmadığını,

zayi bildiriminde bulunulmadığını, hasar hesabı hatalı yapıldığını, içinde mal bedeline ek olarak navlun ve taşıma ücretlerini de barındıran “CFR baltımore” teslim şekline konu satış bedeli üzerinden hasar hesabının yapılması mümkün olmadığını, sigorta ekspertiz raporlarında iddia edilen hasarın miktarı tespit edildikten sonra bu hasar meblağına %10 oranında ...

Euro tutarlı ilave bedel eklendiğini, hasar miktarına %10'luk ilave bedelin eklenmesi sigortacı ile sigortalı arasındaki bir sözleşmesel ilişkidir ancak sigortacı ile sigortalının bir araya gelerek yaptığı biz sözleşme ile 3.kişileri hasardan daha fazla borçlu çıkarmaları hukuken mümkün olmadığını beyanla davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşi tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... ... Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle. Üretim aşamasında flexitankta yapılan testlerin sonuçları ile flexilanktın hasarlanan kısmı üzerinde yapılan testlerin sonucu dikkate alınarak düzenlenmiş olan Sörvey Raporu, flexitankta üretim/dikiş hatası, kusur ve ayıp bulunmadığını ortaya koyarak tartışmasız olarak ispat ettiğini, davacı taraf ...

A.Ş., ... ve A.Ş tarafından düzenlenmiş olan 22 Mart 2021 tarih ve ... numaralı ticari fatura tahtında Amerika'da mukim ... ..., şirketine satılmış ve gönderilmiş olan 155.025 USD bedelli 155.025,00 kg elma suyu konsantresinin nakliye rizikolarını teminat altına almış olan sigorla şirketi olduğunu, bu emtia, davacının selefi olan ...

Gıda taratından, Karaman tesislerinde 24 Mart 2021 tarihinde ...-... numaralı konteynerler içerisindeki flexitanklara dolum yapıldığını ve akabinde bu konteynerler karayoluyla yine davacının yedinde ... Limanı'na sevk edildiğini, ...

Limanı'na gelen könteynerler kamyonlardan liman sahasına indirildiğini ve 28 Mart 2021 tarihinde “...” isimli gemiye yüklendiğini, konteynerler 2.davalı tarafından düzenlenmiş olan ... numaralı konişmento tahtında geminin 112S numaralı seferi ile taşındığını, konteynerler Mersin Limanı'ndan deniz yoluyla ... ...

Limanı'na taşındığını, burada 13 Nisan 2021 tarihinde “...” adlı başka bir gemiye yüklendiğini, konteynerler bu gemi ile İspanya'nın ... limanına taşınmış ve burada 23 Nisan 2021 tarihinde gemiden tahliye edildiğini, konteynerler burada 27 Nisan 2021 tarihinde “..." isimli gemiye yüklendiğini ve bu gemiden de 3 Haziran 2021 tarihinde Amerika Baltimore Limanı'nda tahliye edildiğini, liman sahasına tahliye edilen konteynerler, ... ... ...&... sahasında istife alındığını, 11 Haziran 2021 tarihinde,

bu sahada ... numaralı konteynerin içerisindeki ... seri numaralı flexitankın akarlı olduğu tespit edildiğini ve akan emtia zararının tespiti için 24 Haziran 2021 tarihinde Ekspertiz Raporu yapıldığını, raporda aynı ambalaj yapısı ile taşınan diğer 4 konteynerin içerisindeki flexitanklarda ise bir hasar/sızıntı bulunmadığı, flexitarık imalatında herhangi bir kusur bulunmadığı, konteynerin liman sahasına taşınmasında kaba elleçleme nedeniyle flaxitanıkın konteyner içinde istifi bozularak konteyner yapılarına çarpması neticesinde delinerek zayi olduğu kanaatine varıldığını, davacının selefi olan ...

A.Ş., ihtarname ile uğradığı zarar kalemleri olarak akan cmlianın bedeli ve sair diğer masraf kalemlerinin tazminine ilişkin hasar bildirimini ihtar ettiğini, ihtarnameye karşı müvekkilinin emtiaların taşıma sırasında ötürü herhangi bir flexitankların yırtılması sonucu akara zarara uğramasından sorumluluğu bulunmadığına yönelik cevabi ihtarnamc gönderdiğini, davacının deniz taşımasından bahisle müvekkili aleyhine deniz ihtisas mahkemesi olarak mahkeme nezdinde işbu davayı ikame etmesi mümkün olmadığını, İstanbul Anadolu Asliye Ticarct Mahkemeleri görevli ve yetkili olduğunu, somut uyuşmazlığa Amerikan Hukuku'nun uygulanması gerektiğini,

davacının dava konusu rizikoya/hasara yönelik sigorta tazminatını ödediğini ispatlanamadığından davacı sigortalıya halef olamadığını ve dolayısıyla işbu dava bakımından aktif husumet ehliyetini haiz olmadığını, eğer bu hasar için bir ödeme yapıldıysa bile,

bu ödeme ex gratia niteliğinde bir ödeme olduğunu, TTK m.1188 uyarınca zararlardan dolayı ileri sürülen talepler, 1 yıllık hak düşürücü süreye tabi olduğunu, hak düşürücüsü sürenin geçirilmiş olmasından ötürü düştüğünü, talep konusu alacak, TBK m. 231 hükmü uyarınca zamanaşımına uğradığını, davacının sigortalısı muayene ve ihbar külfetini yerine getirmediğinden hak talep edemeyeceğini, hasarın flexitanktaki bir üretim hatasından değil emtiadan kaynaklandığını, davacının talep miktarı ve faiz talebi fahiş ve hukuka aykırı olduğunu beyanla davanın reddine,

takibin ve derdest davanın haksız ve kötüniyeli başlatılması nedeniyle davacının İcra İllas Kanunu m. 67 uyarınca talep konusunun %20'sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatı ödemeye mahküm edilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava; nakliyat sigorta poliçesi kapsamında sigortalıya ödenen hasar bedelinin TTK 1472.maddesine göre davalılara rücu edilmesi için başlatılan icra takibine itirazın iptali davası istemine ilişkindir.

HMK'nun 166.maddesinde aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış davaların, aralarında bağlantı bulunması durumunda davanın her aşamasında talep üzerine veya kendiliğinden ilk davanın açıldığı mahkemede birleştirilebileceği hükmü düzenlenmiştir.

Mahkememizin ... Esasa sayılı dosyası incelendiğinde, davanın nakliyat sigorta poliçesi kapsamında sigortalıya ödenen hasar bedelinin TTK 1472.maddesine göre davalılara rücu edilmesi için başlatılan icra takibine itirazın iptali davası olduğu, uyuşmazlığın davalıların milletlerarası yetki itirazının yerinde olup olmadığına ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Böylelikle eldeki dosya ile incelenen dosya arasında hukuki ve fiili yönden irtibat bulunduğu, bu nedenle davaların birlikte görülmesi gerektiği kanaatine varıldığından, HMK.nın 166. maddesi gereğince eldeki dosyanın mahkememizin 2023/146 esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM/Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,

1-Eldeki dosya ile mahkememizin ... esas sayılı dosyası arasında hukuki ve fiili yönden irtibat bulunduğundan dosyaların HMK'nun 166/1.maddesi gereğince BİRLEŞTİRİLMESİNE, bundan sonraki yargılama işlemlerinin İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosya üzerinden YÜRÜTÜLMESİNE,

2-Esasın bu şekilde KAPATILMASINA,

3-Yargılama harç ve masrafların birleşen dosya üzerinde belirlenmesine,

Başkan ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Katip ... · e-imzalıdır