İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/181 K.2024/202

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. İsviçre/Cenevre merkezli deniz yolu ile konteyner içinde yük taşıma işi ile iştigal eden ve acentesi olduğu ... ... S.A. tarafından, ... numaralı konişmento tahtında, gönderilenin ... Ltd.

Şti. olduğunu ve .../Çin limanından Gebze/Türkiye limanına taşınan yüklerin Davalı tarafından varış limanından süresinde çekilmemesi sebebiyle Müvekkil Şirket uhdesinde doğan demuraj alacakları sebebiyle düzenlenen faturanın ödenmemesi sebebiyle, bakiye bedelin tahsili için .... İcra Müdürlüğü 2021/...

E. Sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, söz konusu icra doyası kapsamında tebliğ edilen ödeme emrine davalı tarafından yapılan haksız itirazın iptali ile takibin durduğunu belirterek itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın yıllar sonra işbu davayı ikame ettiğini, davacı şirket tarafından ikame edilen işbu davanın 1 yıllık hak düşürücü sürenin dolmasının akabinde açtığını, davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddi gerektiğini, davacı şirket tarafından iddia edilenin aksine müvekkili şirkete varış ihbarında demuraj tarifesi bildirilmediğini, yükler teslim alınmadan önce demruaj hesaplaması hakkında bilgi alınması gerektiğinden bahsedilmediğini, davacı şirket tarafından müvekkiline dava dilekçesi ekinde ileri sürdüğünün aksine herhangi bir fatura düzenlenmediğini belirterek davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizin 06/07/2024 tarihli celsesinde verilen ara karar uyarınca dosyanın bilirkişiye tevdine karar verilmiş olup, bilirkişi heyetinden aldırılan raporda özetle.

Davalının kendi yasal ticari defter kayıtlarına göre davacıya 14.655,45 TL borcunun olduğu, davacı nezdindeki davalıya ait hesabın 21.05.2021 takip tarihinde 45.525,95 TL borç bakiyesi verdiği ve davacının kendi yasal ticari defter kayıtlarına göre davalıdan 45.525,95 TL alacaklı gözüktüğü, varış ihbarında yer alan tarife ve 14 gün serbest süre dikkate alınarak hesaplanan demuraj bedelinin 12.408,00 Usd olduğu, buna göre TL talep edilebilecek miktarın 92.707,10 TL hesaplandığı,

davacı tarafından 13.368,00 Usd karşılığında TL olarak 81.056,24 TL tutarlı, 7.449,12 TL tutarlı ve 11.324,44 TL tutarlı faturaların farklı kurlardan toplam 99.879,80 TL bedelle düzenlendiğinin görüldüğü, davacının 13.368,00 Usd bedele hangi tarifeden ve nasıl ulaştığının anlaşılamadığı, davacının 99.879,80 TL bedelli faturalarına istinaden giriştiği takip bakımından bakiye 45.525,95 TL alacaklı gözükmesine karşın, dayanak tarifesine göre talep edebileceği miktarın 38.422,55 TL hesaplandığı,

davacının taşıyana izafeten giriştiği takipte sıfatının sabit olduğu gibi, davalının da gönderilen-alıcı sıfatı ile hesaplanan demuraj-detention ödemesinden sorumlu olacağı, dava konusu demuraj-detention alacağının TTK m.1246 hükmünde belirlenen zamanaşımı süresine tabi olduğu, somut olayda takibe süresi içinde girişilmiş ise de; arabulucu ve dava süreçleri bakımından zamanaşımı süresi dolduktan sonra dava yoluna gidildiği, davacının alacağının zamanaşımına uğradığı, zamanaşımı süre hesabı ve değerlendirmesinin mahkemeye ait olduğu belirtilmiştir.

Taraf vekillerinin rapora karşı beyan ve itirazları doğrultusunda bilirkişi heyetinden ek rapor aldırılmasına karar verilmiş olup, aldırılan bilirkişi ek raporunda özetle; Varış ihbarında yer alan tarife ve 7 gün serbest süre ve 7 gün davacının demuraj uygulamadığı süre de dikkate alınarak hesaplanan demuraj bedelinin 13.368 USD olduğu, davanın zamanında açılması hususunda, zamanaşımı süresinin dolduğu kök rapor değerlendirme sonucunun aynen korunduğu belirtilmiştir.

Dava, deniz taşıması nedeniyle meydana gelen demuraj ücreti alacağının tahsiline yönelik başlatılan icra takibine itirazın iptali davasıdır.

.... İcra Müdürlüğünün 2021/... Esas sayılı dosyasının celbedilip incelenmesinden, davacının 45.595,25 TL asıl alacağın tahsili için davalı aleyhine ilamsız icra takibi başlatıldığı, itiraz üzerine takibin durduğu, itirazın iptali davasının ise İİK'nun 67.maddesine göre süre içerisinde açıldığı görülmüştür.

Göndereni ... ... Ltd., gönderileni davalı ... Ltd. Şti. olan konşimento ile ... , ..., ... ve ... nolu 4 adet 20 feet konteyner muhtevası emtianın ... isimli gemi ile ... limanından, Gebze limanına taşındığı, konşimentonun davacı tarafından düzenlendiği, buna göre davacının fiili taşıyan konumunda olduğu anlaşılmaktadır.

Davacı vekili taraflar arasındaki taşıma sözleşmesi nedeniyle davalı adına düzenlenen fatura bedellerinin ödenmediğini ileri sürmüş, davalı vekili davacı tarafa borçlu olmadıklarını, davacının hak düşürücü süre içinde açılmadığını ve talebin zamanaşımına uğradığını savunmuştur.

Dava konusu icra dosyasının incelenmesinden alacağın davacı tarafından davalı adına tanzim edilen ve toplam tutarı 99.879,8 TL olan 17/08/2020 tarih 81.056,24 TL tutarlı, 21/08/2020 tarih 7.449,12 TL tutarlı ve 27/08/2020 tarih 11.324,44 TL tutarlı demuraj açıklamalı faturalardan kaynaklandığı görülmektedir.

Davalı taraf süresi içinde sunulan cevap dilekçesi ile zamanaşımı itirazında bulunduğundan öncelikle bu hususta değerlendirme yapılması gerekmektedir. TTK 1246. Maddesinde " 1188. madde hükmü saklı kalmak kaydıyla gemi kira sözleşmeleri ile zaman çarteri sözleşmeleri ve navlun sözleşmelerinden veya konişmentodan veya onun düzenlenmesinden doğan bütün alacaklar bir yılda zamanaşımına uğrar. Bu süre alacağın muaccel olması ile işlemeye başlar." düzenlemesi bulunmaktadır.

Bilirkişi raporunda davacıya ait yasal ticari defter kayıtları üzerinde yapılan incelemede; davalıya ait hesapların 21.05.2021 takip tarihinde 45.525,95 TL borç bakiyesi verdiği ve davacının kendi yasal ticari defter kayıtlarına göre davalıdan bu tutarlar kadar alacaklı gözüktüğü, davalı nezdindeki davacıya ait hesabın 14.655,45 TL alacak bakiye verdiği ve davalının kendi yasal ticari defter kayıtlarına göre davacıya 14.655,45 TL borcunun olduğu, tarafların hesap bakiyeleri arasında 30.939,80 TL(45.595,25 -14.655,45) fark bulunduğu,

bu farkın davacı tarafından davalı adına tanzim edilen ve toplam tutarı 99.879,8 TL olan 81.056,24 TL tutarlı, 7.449,12 TL tutarlı ve 11.324,44 TL tutarlı ve tamamı demuraj içerikli olan faturalar ile davalı tarafından davacıya yapılan toplam tutarı 68.940 TL olan 50.000 TL ve 18.940 TL ödemlerin davalının kayıtlarında yer almamasından kaynaklandığı (99.879,80 - 68.940 TL=30.939,80 TL) belirtilmiştir.

6098 sayılı TBK'nın 154. maddesinde zamanaşımını kesen durumlar düzenlenmiş olup, buna göre, borçlu borcu ikrar etmişse, kısmen ifada bulunmuşsa ya da rehin vermiş veya kefil göstermişse veyahut alacaklı, dava veya def’i yoluyla mahkemeye veya hakeme başvurmuşsa, icra takibinde bulunmuşsa ya da iflas masasına başvurmuşsa zamanaşımı süresi kesilir.

Kural olarak demuraj ücreti alacağı, konteynerın boş olarak teslimi tarihinde muaccel hale gelip zamanaşımı da bu tarihte başlamaktadır. Dosyaya sunulan konteyner hareketlerine göre konteynerlar 27/08/2020 tarihinde boş olarak taşıyana teslim edilmiştir. Takip tarihi 21.05.2021 olup TTK m.1246 hükmüne göre bir yıllık zamanaşımı süresi içinde takibe girişilmiştir.

Takip dosyasında son usuli işlem tarihi 06.08.2021 olmakla bu tarihten itibaren zamanaşımı süresi tekrar işlemeye başlamıştır. Dava öncesi arabuluculuk başvuru tarihi 23.12.2022, dava tarihi 14.04.2023 olup davacı yanın arabulucuya zamanaşımı süresinden sonra başvurduğu anlaşılmaktadır. Dava dilekçesinde fatura tutarından davalının carisinde alacak görünen kısmın mahsup edildiği ve ödenmeyen bakiye alacak kaldığı beyan edilmiştir.

Bilirkişi raporunda tespit edilen ödemeler de davaya konu fatura tarihlerinden önceki bir tarihte yapılmış olup dava konusu alacağa ilişkin olup olmadığı belirli değildir. Kaldı ki bu tarihlere göre de zamanaşımı süresi dolmuştur.

Buna açıklamalara göre konteynerın boş teslim tarihi olan 27/08/2020 de başlayan zamanaşımının icra takip tarihinde kesildiği, icra takibinde yapılan son işlem tarihi 06.08.2021 de yeniden işlemeye başlayan zamanaşımı süresinin davacının arabulucuya başvurduğu tarih itibariyle dolmuş olduğu anlaşıldığından davanın zamanaşımı nedeniyle reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır