İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/361 K.2025/64

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacı yana, Nakliyat Emtea Sigorta Poliçesi ile sigortalı ... A.Ş tarafından ...'de yerleşik ...

Şirketinden 10.06.2022 tarihinde ... nolu satış faturası karşılığı 571 paket / 5.282 KG muhtelif oto yedek parçası emtiası satın alındığını, sigortalı tarafından satın alınan emtiaların Türkiye'ye deniz ve kara taşıma yolu ile nakliyesi için davalı taraf ile anlaşıldığın, ... nolu konteyner içerisinde parsiyel yük şeklinde ...'den gemiyle ...

Limanı'na taşınan emtiaların hasara uğradığı tespit edildiğini, hasara uğrayan emtialardan dolayı zarara uğrayan sigortalının müvekkili şirkete ihbarda bulunması üzerine sigorta poliçesi kapsamında açılan ... sayılı hasar dosyası kapsamında gerçekleştirilen ve Sigortacılık Kanunu Madde 22/17'ye göre delil niteliğinde olan ekspertiz raporu incelemesi sonucu 23/08/2022 tarihinde dava dışı sigortalıya emtialarda meydana gelen hasarına ilişkin 2.796,00.-TL tazminat ödemesi yapıldığını, davaya konu hasarın meydana gelmesinde davalı taşıyan 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununun 1178/1.

Maddesi gereğince asli kusurludur ve maddi hasardan %100 oranında sorumlu olduğunu, ekspertiz raporunda emtialarda meydana gelen zararın 2.796.00-TL olduğu tespit edildiğini ve tespit edilen tutar sigortalının bizzat hesabına ödendiğini, hasar tazminatının ve ödeme tarihinden itibaren yürütülen avans faizinin rücuen tahsil edilmesi talebiyle .. 18. İcra Müdürlüğü'nün ...

E. Sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, davalı, icra takibine haksız ve kötüniyetli olarak itiraz ederek takibin durduğunu belirterek itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Husumet ve milletlerarası yetki itirazları ile birlikte, dava dosyasına konu hasarın 6102 sayılı TTK'nın 1178 maddesi hükmü gereği deniz taşımasından kaynaklı taşıyanın zarardan sorumluluğuna gidilebilmesi için zararın taşıyanın hakimiyetinde olduğu sırada gerçekleşmiş olması gerekmekte olup, taşıyanın hakimiyeti de boşaltma limanında geçerli kanun ve düzenlemeler uyarınca eşyanın teslimi ile sona erdiğini, dava dosyasına sunulu olan hasar tespit tutanağına bakıldığında taşıyanın hakimiyeti sona erene kadar tutulmuş hiçbir hasar kaydı bulunmamakta olup,

iddia olunan hasara ilişkin ilk tespit taşıyanın sorumluluk alanı ve liman sahası dışında davadışı sigortalı Şirket yetkilileri tarafından tutulmuştur.

Yani taşıyan tarafından dava konusu malın teslimi sırasında (hakimiyet sahasından çıktığı sırada) herhangi bir hasar tespiti veyahut ihtirazi kayıt düşülmeden malların teslim alındığının ortada olduğunu, davacı tarafın ibraz etmiş olduğu hasar tutanağı kara nakliyesinden sonra düzenlenmiş olup, liman sahası içerisinde herhangi bir hasar tespit tutanağı bulunmadığını, bu sebeple söz konusu tutanak 1885.madde hükmü gereği taşıyanın sorumlu olmayacağına yönelik karinenin aksini ispat eder nitelikte bir belge olmadığını,

söz konusu ürünlerde bulunan hasarın ürünlerin/ konteynera istiflenmesi/boşaltılması /elleçlenmesi sırasında oluşma olasılığı kuvvetle muhtemel olduğunu, kaldı ki, söz konusu raporda aşağıda görüleceği üzere hasarın hangi sırada ve yahut hangi sebeple meydana geldiği belirli olmayıp, hangi aşamada ve ne sebeple meydana geldiği belirli olmayan bir hasar için salt taşıyıcı olması sebebi ile hasardan sorumlu tutulmasının hukuken kabulünün mümkün olmadığını, dava dosyasına konu taşımaya ilişkin konşimento üzerindeki kayıtlara bakıldığında yükün istiflenmesi,

elleçlenmesi de gönderici tarafından yapıldığını, 19.07.2022 tarihinde yük dava dışı ... tarafından teslim alındığını, hasar bildirimini içerir ihtarname hem deniz hem kara taşımasına ilişkin TTK hükümleri çerçevesinde yasal süresi içerisinde gönderilmemiş olup, müvekkile bildirim yapılmadan önce ekspertiz çalışmaları yapıldığını ve müvekkilinin sürece katılımı engellendiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizin 18/12/2023 tarihli celsesinde verilen ara karar uyarınca dosyanın bilirkişi heyetine tevdine karar verilmiş olup, bilirkişi heyetinden aldırılan raporda özetle.

Dayanak konişmento tahtında fiili deniz taşıma sürecinde hasarın sabit olmadığı, dosya konusu olay liman sahası dışında kara taşımacılığı sırasında meydana gelmiş olabilecek yük hasarından ibaret olduğu, deniz ve kara nakliyesi Sigorta poliçe kapsamında hasarın sigorta firması sorumluluğunda olduğu, dosya muhteviyatı olayda geçerli bir sigorta sözleşmesinin olduğu ve geçerli sigorta sözleşmesi kapsamında zararın malın alıcısına ödendiği,

hasar miktarı sigorta ekspertiz raporu ile tespit edilmiş ve malın alıcısına sigorta firması tarafından ödenmiş olduğu anlaşılmış olup hasar bedeli 166,65 USD,= 2.896.08 TL olup (poliçe tarihindeki kur 1 USD=17,3782 TL) 100 (yüz) TL sovtaj bedeli düşüldükten sonraki hasar bedelinin 2.796.- (ikibinyediyüzdoksanaltı) TL olduğu, davalı ... firması taşıyan ve/veya taşıma işleri organizatörü sıfatı ile akdi taşıyan onumunda olduğundan dosya konusu yük hasarından sorumlu tutulabileceği, karine olarak hasarın liman aktarma ve kara taşıma sürecinde meydana geldiğinin değerlendirildiği, bu sürecin de akden davalı sorumluluk alanında olduğu,

davalının deniz yolu + karayolu şeklinde tüm taşıma sürecini üstlendiği, karayolu taşıması bakımından TTK m.902 ve devamı gereği m.875/1 hükmüne göre sorumlu olduğu, hesaplanan zarar ve tazminatın TTK m.880 ve devamına uygun belirlendiği, davalının sorumluluktan kurtulma savunması yönünden TTK m.878 hükmüne uygun bir savunma ve delillerini sunmadığı, meydana gelen dosya muhteviyatı hasarda ... firmasının taşımada yararlandığı alt taşıyıcı, fiili taşıyıcı ve sair adam ve yardımcıların fiil ve ihmallerinden kendi fiil ve ihmali gibi sorumlu olduğu belirtilmiştir.

Dava; taşınan emtiada meydana gelen hasar nedeniyle davacının sigortalısına ödediği hasar bedelinin rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.

Dava dışı sigortalı tarafından satın alınan oto yedek parça emtiasının ... sayılı konişmento tahtında ... den ... Limanı'na taşındığı, emtianın nakliyat rizikolarına karşı nakliyat emtia sigorta poliçesi ile sigortalandığı, sigortalı tesisinde emtianın hasarlandığının tespit edildiği, ekspertiz incelemesi sonucunda tespit edilen hasar bedelinin davacı tarafça dava dışı sigortalıya ödendiği ve davacının bu bedelin davalı taşıyandan rücuan tahsilini talep ettiği görülmüştür.

Dosyaya sunulan konişmentoda sigortalı ... A.Ş. Nin gönderilen, teslim için başvurulacak kişinin davalı ... A.Ş. Olarak kayıtlı olduğu, konişmentonun Unitex International Forwarding tarafından düzenlendiği, ...tarafından, dava dışı ... şirketine taşıma faturaları düzenlemiş olup buna göre davalının akdi taşıyan olarak olarak pasif husumet ehliyetinin bulunduğu anlaşılmıştır.

Davaya konu mal faturasına göre emtianın ... teslim şartı ile satın alındığı anlaşılmaktadır. Bu satış türünde emtia gemi küpeştesini geçtikten sonra her türlü risk alıcıdadır. Dosyaya mevcut gümrük beyannamesinde satışın “peşin “ olarak belirtildiği , buna göre de sigortalının sigortalanabilir menfaatinin bulunduğu anlaşılmaktadır. Emtianın taşınması sırasında hasar gördüğünün ekspertiz raporu ile tespitine bağlı olarak davacının dava dışı sigortalısına hasar ödemesi yapmış olduğu, ayrıca sigortalının temlikname ile hasardan dolayı her türlü rücu hakkını davacıya devir ve temlik ettiği anlaşıldığından davacının TTK 1472. Maddesi ve TBK’nun 183. Maddesine göre aktif husumet ehliyetinin bulunduğu değerlendirilmiştir.

Taşıyan aleyhine tazminat istemi TTK'nın 1188.maddesindeki hak düşürücü süreye tabi olup anılan maddede "(1) Eşyanın zıyaı veya hasarı ile geç tesliminden dolayı taşıyana karşı her türlü tazminat istem hakkı, bir yıl içinde yargı yoluna başvurulmadığı takdirde düşer. (2) Bu süre taşıyanın eşyayı veya bir kısmını teslim ettiği veya eşya hiç teslim edilmemişse, onun teslim edilmesinin gerektiği tarihten itibaren işlemeye başlar.

(3) Sorumlu tutulan kişinin rücu davası, birinci fıkrada öngörülen hak düşürücü sürenin sona ermesinden sonra da açılabilir. Ancak, rücu davası açma hakkı, bu hakka sahip olan kişinin, istenen tazminat bedelini ödediği veya aleyhine açılan tazminat davasında dava dilekçesini tebellüğ ettiği tarihten itibaren doksan gün içinde kullanılmadıkça düşer. (4) Bu süre, tarafların dava sebebinin doğmasından sonra yapacakları bir anlaşma ile uzatılabilir." Düzenlemesi bulunmaktadır.

Somut olayda hak düşürücü sürenin TTK 1188/1 kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir. Ekspertiz raporuna göre emtianın teslim 23/07/2022 tarihinde tesliminin gerçekleştiği, icra takibinin 03/03/2023 tarihinde hak düşürücü süre içerisinde başlatıldığı tespit edilmiştir.

Dosyaya sunulan ekspertiz raporunda hasarın hangi aşamada meydana geldiği tam olarak tespit edilemediği belirtilmiştir.

Bilirkişi raporunda tahliye limanında malın alıcı ve/veya temsilcisine teslimi safhasında herhangi bir mal hasarını belirten tutanak, ihbar ve benzeri hiçbir yazışma dosya muhteviyatında bulunmadığı, hasarın fiili deniz taşıma sürecinde meydana geldiğinin sabit olmadığı, bahse konu yükün parsiyel taşındığı bulunduğu konteynerden çıkartılıp liman sahasından kara nakliye aracına yüklenerek taşındığı ve bahse konu mahalle getirildiği, meydana gelen hasarın parsiyel taşıma sürecinde malın liman sahasından alıcı deposuna götürülmesi sırasındaki elleçleme ve nakliyesi sırasında meydana geldiğinin değerlendirildiği belirtilmiştir.

Dosyaya sunulan belgelerden hasarın hangi aşamada meydana geldiği kesin olarak tespit edilememekle beraber, yükün hasarlı olarak yüklendiğinin davalı tarafından ortaya konulamadığı, hasarın konteyner aktarma ya da kara taşıma sırasında meydana gelmiş olduğu, davalının deniz ve kara taşımasını üstlenmiş olduğu buna göre taşıma aşamasında meydana geldiği sabit olan yük hasarından sorumluluğunun bulunduğu anlaşıldığından davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır