İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/246 K.2025/132

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkil ... A.Ş.'ye ... no.lu Abonman Sigorta Poliçesi ile ... ve ... no.lu Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunan .... Ltd. Şti. Firmasının satın alınan 2 ayrı hasar dosyasına konu edilen Çin'de yerleşik ... Ltd. firmasından 648 ... (Net: 648,00 MT / Brüt: 649,94 MT) muhteviyatı ..., Ltd. Firmasından ise 200 ...

(Net:270,00 MT / Brüt: 270,20 MT) muhteviyatında...' (...) emtiasının deniz yolu ile nakliyesi işi, dosyada mübrez navlun faturası karşılığında 1 nolu davalının akdi taşıyan sıfatıyla. 2 no.lu davalının ise donatan sıfatıyla sorumluluğunda gerçekleştirildiğini, sigortalı tarafından iki farklı firmadan satın alınan emtianın organize edilen nakliye planı kapsamında, emtiaların Çin'in ... Limanı'nda '... isimli gemiye Parsiyel Yük olarak yüklenerek İskenderun ...

Limanı'na hareket ettiğini, geminin İskenderun ...

Limanı'na varışına mütekip emtianın gemi ambarlarından limana tahliye işlemlerine başlandığında sigortalıya ait emtianın bulunduğu ... çuvalların gemiden tahliyesi öncesi ve esnasında, 4 numaralı ambarda ve başka firmalara ait rulo saclar üzerinde istifli haldeki çuvallardan bir kısmının yırtıldığını ve muhteviyatı emtianın ambar içine dökülmüş olduğunun tespit edildiğini, ekspertiz raporlarındaki tespitler üzerine müvekkil şirket ödeme hazırlığındayken sigortalı ...ve Tiç.

Ltd. Şti. vekili tarafından dava konusu taşıma nedeniyle meydana gelen zararın tazmini için müvekkili şirket ile davalılardan ... A.Ş., ... ...A.Ş. aleyhine .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, müvekkili ...

A.Ş. tarafından icra dosyasına kısmen itiraz edilerek ekspertiz raporunda tespit olunan ... no.lu hasar dosyası için 649.393,24 TL asıl alacak, ... no.lu hasar dosyası için ise 210.614,67 TL asıl alacak olmak üzere ferileri ile birlikte toplam 907.414,15.-TL tazminat ödemesi yaptığını, borçlu/davalılara yapılan rücu ihtarından her hangi bir sonuç almamaması üzerine borçlu/davalılar aleyhine iki ayrı hasar için gerçek zarar miktarı olan 770.726,37.-TL asıl alacak ve işlemiş ticari avans faizinin tazmini için ....

İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını ancak davalıların itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek icra dosyasına itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... ...Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkili ... ...Anonim Şirketi'nin Türkiye’nin en eski acentelik firmalarından biri olup; taşımacılık, lojistik ve sigorta hizmetleri olmak üzere üç ana grup altında 1885 yılından bu yana ...acenteliği işlerini Türkiye’nin dört bir yanında yürüttüğünü, genellikle gemi maliki olan müşterilerinden gelen talimatlar aracılığıyla denizcilik kurumları nezdinde acentelik hizmeti verdiğini, 648 büyük paket ... olduğu beyan edilen yükün ...

Çin’den İskenderun limanına taşınması amacıyla kaptan ... acentesi sıfatıyla ... (...) Limited tarafından .../035/036 numaralı konişmento ve 200 paket WFA olduğu beyan edilen yükün ... Çin’den İskenderun limanına taşınması amacıyla kabul anlamına gelmemek taşıyan ...&Co. Ltd acentesi sıfatıyla ... (...) Limited tarafından ... numaralı bir diğer konişmento tanzim edildiğini, konişmento tahtında ... Limited taşıtan, Davacının sigortalısı ...ve Tic. Ltd.

Şti. yük alıcısı sıfatına haiz olduğunu, konişmento-2 tahtında ise .... Ltd. Taşıtan, davacının sigortalısı ...ve Tic. Ltd. Şti. Yük Alıcısı sıfatını haiz olduğunu, konişmentolarda taşımanın ... gemisi ile gerçekleştirilmesi kararlaştırılmış olup konişmentolar taşıyanın acentesi sıfatıyla ... (...) Limited (“...”ve/veya “Alt Taşıyan”) tarafından imzalandığını, buna göre TTK 1238/1 maddesi uyarınca ...

Taşıyan sıfatına haiz olduğunu, yine dosyaya sunulan navlun faturası da davalılardan ... A.Ş. ... adlı şirket tarafından düzenlendiğini, davacı tarafından dava dışı sigortalılarına meydana geldiği iddia edilen zarar sebebiyle tazminat ödemesi yapıldığı iddia edilerek İcra dosyası tahtında ... Co.

Ltd.’e İzafeten Müvekkil Şirket ve diğer davalılara karşı ilamsız icra takibi başlatıldığını, müvekkili şirket tarafından izafeten işbu haksız ve hukuki mesnetten yoksun takibe itiraz edilmesi üzerine takip 30 Mayıs 2023 tarihinde durdurulduğunu,

davaya konu taşıma kapsamında yalnızca Gemi’nin İskenderun Limanı’na yanaşması ve İskenderun Limanı’ndan ayrılması için acentelik görevi üstlenmiş olan müvekkili şirketin ifa etmiş olduğu hizmet işbu davanın konusu kapsamı dışında kaldığından müvekkili şirketin ... isimli şirketi işbu davaya konu talepler yönünden temsil yetkisi bulunmadığından kendisine husumet yöneltilebilecek bir sıfatı bulunmamakta olup talep edilen hasardan da sorumlu tutulması mümkün olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle.

Malların hatalı ve hasarlı yüklendiğini, sigortanın tazminat ödememesi gerekirken ödemesi sebebi ile müvekkiline rücu edilemeyeceğini, ... başlıklı ikinci kaptan alındısı (ordinoda) açıkça malların hasarlı ve/veya pis yüklendiklerinin yazılı olduğunu, malların paketlenmesinin pislik içinde olduğunu, kısmen yırtık olduğunu ve malların içerik durumlarının belli olmadığı gibi tamamının etkilendiği açıkça yazılı olduğunu, Letter Of Protest başlıklı protesto mektubunda “malların yükleme sebebi ile hasar göreceği ve bundan da sorumlu olmayacaklarını açıkça belirttiklerini,

davacı sigorta şirketi poliçeye aykırı olarak yaptığı tazminat ödemesi sebebi ile müvekkiline rücu edemeyeceğini, müvekkilimin sorumluluğu bulunmamaktadır. ekspertiz raporuna göre de müvekkilinin sorumsuz olduğunun belli olduğunu, 15.11.2022 tarihli raporun 6. sayfasında gemi ambarında ıslanmadığı, tahliyeden sonra limanda olan yağmurda ıslandığının yazılı olduğunu, . bu sebeple, kontamine olan maldan sorumluluk olamayacağını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizin 2024/246 Esas sayılı duruşmasının 17/12/2024 tarihli celsesinde verilen 1 nolu ara karar uyarınca Davalılar ... Ltd. Şti ile ... Limited'e İzafeten ...A.Ş. yönünden açılan davalar tefrik edilerek Mahkememizin ... ve ... esaslarına kaydı yapılmıştır.

Dava; Nakliyat sigorta poliçesi kapsamında sigortalıya ödenen hasar bedelinin davalılara rücu edilmesi istemine ilişkindir.

Dava dışı sigortalının satın aldığı emtianın Çin'in ... Limanı'ndan '... isimli gemiye yüklenerek İskenderun Limanı'na sevkedildiği, varma yerinde emtianın hasarlandığının tespit edildiği, iki ayrı hasar dosyasında ekspertiz incelemesi sonucunda belirlenen hasar bedelinin davacı tarafça dava dışı sigortalısına ödendiği ve davacının bu bedeli TTK 1472. Maddesi uyarınca rücuan tahsilini talep ettiği görülmüştür.

Davaya konu emtianın FOB teslim şartı ile satın alındığı anlaşılmaktadır. Bu satış türünde emtia gemi küpeştesini geçtikten sonra her türlü risk alıcıda olup buna göre dava dışı alıcının sigortalanabilir menfaatinin bulunduğu ve davacının TTK 1472. maddesi gereğince halefiyete istinaden aktif husumet ehliyetini haiz olduğu anlaşılmıştır.

Dava konusu ... sayılı konişmentonun taşıyan ... Co.Ltd adına acentesi ... Limited düzenlendiği, .../035/036 sayılı konişmentonun kaptan tarafından düzenlendiği, yük teslim formunun ... ...tarafından düzenlendiği ve taşıyan aleyhine izafeten husumet yöneltilebileceği, davalı ... in navlun faturası düzenlemiş olduğu buna göre davalıların davada pasif husumet ehliyetini haiz oldukları kabul edilmiştir.

TTK 1188. Maddesinde “ (1) Eşyanın zıyaı veya hasarı ile geç tesliminden dolayı taşıyana karşı her türlü tazminat istem hakkı, bir yıl içinde yargı yoluna başvurulmadığı takdirde düşer. (2) Bu süre taşıyanın eşyayı veya bir kısmını teslim ettiği veya eşya hiç teslim edilmemişse, onun teslim edilmesinin gerektiği tarihten itibaren işlemeye başlar. (3) Sorumlu tutulan kişinin rücu davası, birinci fıkrada öngörülen hak düşürücü sürenin sona ermesinden sonra da açılabilir.

Ancak, rücu davası açma hakkı, bu hakka sahip olan kişinin, istenen tazminat bedelini ödediği veya aleyhine açılan tazminat davasında dava dilekçesini tebellüğ ettiği tarihten itibaren doksan gün içinde kullanılmadıkça düşer.” Düzenlemesi bulunmaktadır. Somut olayda nakliyat sigortacısı olan davacının sigortalısına ödediği sigorta hasar tazminatının davalı taşıyana rücu talep edilmektedir. Sigorta şirketleri rücu ilişkisinde, sigortalının hukukuna tabi olduğundan TTK'nın 1188.

Maddesinde düzenlenen bir yıllık hak düşürücü süreye tabidir. Ekspertiz raporlarına göre emtianın 09/03/2022 tarihinde tesliminin gerçekleştiği, icra takibinin 26/05/2023 tarihinde başlatıldığı, bu durumda davanın TTK'nın 1188/1 de düzenlenen bir yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığı anlaşıldığından davanın hakdüşürücü süre nedeni ile reddine karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır