İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2016/992 K.2019/777

Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA VE TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...' in 2014 model ... marka motosikletin sahibi olduğu, 15/05/2016 tarihinde saat 16:00 sıralarında 1. Çevre yolu Darülaceze- Perpa yönünden Çağlayan - Ankara istikametine seyir halinde iken; ... plaka sayılı aracın, müvekkiline arkadan çarptığını, müvekkilinin çarpmanın etkisi ile önünde seyir halinde olan ... plaka sayılı araca arkadan çarptığını, müvekkiline ait motosikletin hasara uğramasına neden olan kazanın meydana gelmesinde ...' ın % 100 oranında kusurlu olduğunu, müvekkilinin aracından onarım bedelinin KDV dahil 70.969,00-TL olduğu,

...plakalı aracın sigortacısı davalı...Sigorta A.Ş. Olduğu, müvekkiline ait aracın değer kaybına uğradığını, meydana gelen olay nedeni ile müvekkilinin motosiklete binmekten korktuğunu, en önemli tutkusundan mahrum kaldığını, müvekkiline ait motosikletin Türkiye' de 7 adet satışa sunulan özel üretim bir motosiklet olduğunu ve müvekkilinin bu nedenle manevi zarara uğradığını, beyan ederek; hasar bedeli ve değer kaybının 6100 sayılı HMK' nın 107. Maddesine göre, davalı ...

Sigorta A.Ş. Açısından sigorta poiçesi üst limiti ile sınırlı olmak üzerine, şimdilik 10.000,00-TL hasar bedelinin, 5.000,00-TL değer kaybı tazminatın davalı ... şirketinden 27/05/2016, diğer davalılardan kaza tarihinden itibaren,5.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 15/05/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Ve ...' tan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA VE KARŞI TALEP

Davalı...Sigorta A.Ş. vekilinin cevap dilekçesinde özetle; manevi tazminat talebinin sigorta poliçesi kapsamında olmadığı, meydana gelen kazada araç sürücülerinin kusurlarının ve hasar bedelinin alanında uzman bilirkişilerce tespit edilmesi gerektiğini, davacının değer kaybı bedeli talebinin poliçe teminat kapsamında olmadığını, müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limitleriyle sınırlı olduğu, davanın kabulüne karar verilecekse dava tarihinden itibaren yasal faizi işletilmesi gerektiğini beyan ederek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davaya konu kazaya karışan aracının malikinin müvekkili şirket olmakla birlikte,... plakalı aracı müvekkili şirketten ...' ın uzun süreli olarak kiraladığı, ...' ın işleten sıfatıyla haiz olduğu, davaya konu kaza müvekkiline ait araçtan kaynaklanmadığı, kaza esnasında sürücü ...' ın alkollü olmadığını, zararın sigortacı...sigorta A.Ş. Den temin edilmesi gerektiğini, kusur oranının belirlenmesi gerektiğini, davacı yanın manevi zarara uğradığını beyan ederek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...' a dava dilekçesi ve ekleri tebliğ edilmesine rağmen; davalı ...' ın cevap dilekçesi ibraz etmediği görüldü.

Davacı vekilinin Islah dilekçesinde özetle; talep arttırım dilekçesi ile artırarak neticeten 51.000,00-TL olarak talep ettiği hasar bedelinin davalı ... bakımından 27/05/2016 tarihinden, diğer davalılar açısından kaza tarihi olan 15/05/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... sigorta A.Ş.

İçin 79.000,00-TL ile sınırlı olmak üzere tüm davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsilini, dava dilekçesi ile talep ettiği 5.000,00-TL değer kaybı tazminatının davalı ... şirketi açısından 27/05/2016 tarihinden, diğer davalılar açısından kaza tarihi olan 15/05/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birikte davalı ...sigorta A.Ş.

İçin 79.000,00-TL ile sınırlı olmak üzere tüm davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsilini, dava dilekçesinde talep ettiği 5.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 15/05/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalılar ... Ve ...' tan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, Dava;Mahkememizce dava konusu araçta meydana gelen hasarın bedelinin tespiti, değer

kaybı bedeli olup olmadığı, var ise ne kadar olduğu, kazanın meydana gelmesin de tarafların kusur oranlarının tespiti noktasında bir trafik kusur bilirkişisi ve makine mühendisi bilirkişilerden rapor alınmasına karar verilmiş olup; alınan bilirkişi raporunda özetle; davaya konu trafik kazasının.

15/05/2016 günü, İstanbul İli, 0-1 Devlet kara yolunun Okmeydanı Metrobüs durağı yaya üst geçidi altında, sürücü... sevk ve idaresindeki... plaka numaralı taşıt ile Çağlayan - Ankara istikametinde seyir halinde iken önünde seyreden sürücü ...' in sevk ve idaresindeki ...plaka numaralı motosiklet sürücüsünün de motosikletin önünde seyir halinde bulunan sürücü ... sevk ve idaresindeki... plaka numaralı taşıtın sağ arka tampon yan kısımları ve sağ arka çamurluk kısımlarına çarpması neticesinde vuku bulduğu, kazanın meydana gelmesinde sürücü ...' ın KTK' nun 50/c maddesinde belirtilen; " araçlar arasındaki mesafe;

sürücüler önlerinde giden araçları yönetmelikte belirtilen güvenli ve yeterli bir mesafeden izlemek zorundadırlar." maddesini ihlal etmesi ve asli kusurlara ilişkin 84/d maddesinde belirtilen " arkadan çarpma" fiilin işlemesi ve diğer sürücünün bunu engelleyebilmek için alabilecekleri herhangi bir tedbir olmaması ve diğer sürücünün kural ihlali yapmaması nedeniyle, davalı ...' ın % 100 oranında kusurlu olduğu, davacıya atfedilecek bir kusurun olmadığı, ...plaka numaralı motosikletin onarım bedelinin KDV dahil 52.668,15-TL olduğu, ikinci el piyasa değerinin 71.000,00-TL, hasarlı haldeki sovtaj değerinin 20.000,00-TL olduğu,

onarımının ekonomik olmadığı, pert - total kabulünün uygun olduğu ifade edilmiştir.

Mahkememizce alınan bilirkişi raporuna taraf vekillerince itiraz edilmesi üzerine aynı hususlarda makine mühendisi ...' tan yeni bir bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiştir. Alınan raporda özetle; kusur tespiti yönünden önceki raporla mutabık kalındığı, hasar değeri yönünden önceki raporla mutabık kalındığı, dava konusu aracın 2014 model, ... marka, ... tipi motosiklet olduğu, aracın 5989 km' de olduğu, 2016 yılında aracın hasarsız rayiç değerinin 71.000,00-TL olduğu, olayın olduğu 15/05/2016 tarihindeki araçtaki değer kaybının 8.400,00-TL olduğu ifade edilmiştir.

Mahkememizce dosyanın Adli Tıp Kurumuna gönderilmesine, davaya konu trafik kazası nedeniyle davacıya ait araçta oluşan hasarın tespiti ile kaza tarihi itibari ile aracın modeli, yaşı, özellikleri, piyasa rayiç değeri ve hasarlı kısımları dikkate alınarak, tamirin mümkün ve ekonomik olması halinde parça ve işçilik bedelinden oluşan tamir bedelinin, ekonomik değilsearacın kaza tarihindeki 2. El piyasa rayiç bedelinden sovtaj değerinin mahsubu ile karar miktarının hesaplaması, tamirinin mümkün ve ekonomik olması halinde hasar bedelinin ve değer kaybının belirlenmesi hususunda rapor alınmasına karar verilmiştir.

Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi' nden alınan raporda özetle; kazaya karışan aracın ...plaka sayılı motosikletin 2014 model, ... marka, ...Competition tipi motosiklet olduğu, kaza tarihinde 5.988 km olduğu, motosikleni ön, arka ve yan kısımlarından darbe aldığının belge ve fotosraflardan anlaşıldığı, 25/08/2016 tarihli ekspertiz raporunda kaza sonrası aracın onarım bedelinin malzeme 60.403,91-TL işçilik 3.875,00-TL olmak üzere KDV hariç toplam 64.403,91-TL olduğu, araca pert - total işlemi uygulanması gerektiği, aracın kaza tarihindeki 2. El piyasa değerinin 80.000,00-TL olduğu, araçta herhangi bir değer kaybı olmadığı, pert - total işlemi sonucunda davacı tarafın uğradığı zarar toplamının 51.000,00-TL olacağı ifade edilmiştir.

Mahkememizce davalı ...LTD. ŞTİ' nin bağlı olduğu, vergi dairesine müzekkere yazılarak davalı ...LTD. ŞTİ' nın davaya konu kazaya karışan maliki olduğu aracın kiralanmasına ilişkin olarak kira bedellerini bildirip bildirmediği sorulmuş verilen cevapta davalının herhangi bir bildirimde bulunmadığının ifade edildiği görülmüştür.

Mahkememizce davalı ...LTD. ŞTİ' nin ticari defter ve kayıtları üzerinde mali müşavir bilirkişiye inceleme yapılarak ... plakalı araca ilişkin olarak aracın ...' a kiralanıp kiralanmadığı, kiralanmış ise ne kadar süre ile kiralandığı, ...' ın bu kiralama kapsamında ne kadar ödeme yaptığı hususunda rapor alınmasına karar verilmiştir.

Alınan rapor da özetle; davalının ibraz ettiği 2017 yılı Yevmiye, Kebir ve Envanter defterlerinin açılıp onaylarının yasal süresinde yapıldığı, ayrıca yevmiye defterinin kapanış tasdikinin mevcut olduğu, davalının ...' a ... plakalı aracı 18/04/2019 tarihli,... no' lu sözleşme, 03/05/2019 tarihli, ... sözleşme numaralı sözleşme ve 18/05/2019 tarihli 100583 sözleşme numaralı sözleşmeler ile 15' er gün süre ile kiraladığı, ... ve... no' lu sözleşmeler de karşılıklı imza olmadığı ifade edilmiştir.

KTK.'nun Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası, 2918 sayılı Kara Yolları Trafik Kanunu m.91 gereği, işletenlerin KTK.'nun 85.maddesinin birinci fıkrasına göre, olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere yasaca yaptırımları zorunlu kılınan veKTK.'nun kapsamında motorlu bir aracın kara yolunda işletmesi sırasında bir kimsenin ölümüne, yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğu belli limitler ve kusur oranı dahilinde ve gerçek zarar miktarı ile karşılamayı amaçlayan sorumluluk sigortasıdır. Sigortacının sorumluluğu işletenin KTK.'nun 85/1 maddesindeki sorumluyla eşdeğerdir.

Davaya konu ... plakalı aracın davalı ... şirketine 08/06/2015-04/06/2016 tarihleri arasında ZMMS sigortası sigortalandığı anlaşılmıştır.

Kaza 15/05/2016 tarihinde sigorta teminatları süresi içinde meydana gelmiştir.

Davalı ... şirketinin sigortalısının vermiş olduğu davacının maddi zararından dolayı, sigortalanın kusuru oranında, poliçe limiti olan 29.000,00 TL miktar ile sınırlı olmak üzere sorumludur.

2918 sayılı KTK.nun hükümlerine göre, trafik kaydı "işletenin" kesin olarak gösteren bir karine değilse de, onun kim olduğunu belirleyen güçlü bir kanıt niteliğindedir. Ancak, trafik kaydına rağmen işletenliğin 3. kişi üzerinde bulunmasını engelleyen bir yasa hükmü yoktur.

Aynı yasanın 3. maddesinde, "İşleten: Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alacı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak, ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır." şeklinde tanımlanmıştır.

Aynı kanunun 85. maddesinde ise, "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde, moturlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de,

araç malikleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılması için bir başka kimseye devir edilmesi halinde (kısa bir süre için kiralanmaması kaydıyla) artık üzerindeki fiili hakimiyeti kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda, o araca kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekir.

Bunun sonucu olarak da, araç maliki sorumlu tutulmamalıdır. Gerek doktrinde, gerekse Yargıtay'ın uygulamalarında, kiracının işleten sıfatının belirlenmesinde, kira sözleşmesinin uzun süreli olması, araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması gerekmektedir doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." hükmüne yer verilmiştir.

Mahkememizce, davalı ... Ltd. Şti.'nin iddiaları üzerine iş bu davalının bağlı olduğu vergi dairesine müzekkere yazılarak ... plaka sayılı aracın kiralanmasına ilişkin olarak, aracın ...'a kiralanıp kiralanmadığı, kiralanmış ise ne kadar süre ile kiralandığı sorulmuş, verilen cevabi yazının incelenmesi sonucunda; davalının aracın kiralandığına ilişkin ilgili vergi dairesine herhangi bir bildirimde bulunmadığı görülmüştür.

Yine mahkememizce davalı ... Ltd. Şti.'nin ticari defter ve kayıtları üzerinde mali müşavir bilirkişice inceleme yapılmasına ve ... plaka sayılı aracın kiralanmasına ilişkin olarak, aracın ...'a kiralanıp kiralanmadığı, kiralanmış ise ne kadar süre ile kiralandığı hususlarında rapor alınmasına karar verilmiş, alınan raporda; davalı ... Ltd. Şti.'nin kazaya karışan aracı kiraladığına ilişkin kayıtların olduğu; ancak bu kayıtların kaza tarihinden sonraki tarih olan 2019 yılı tarihli olduğu görülmüştür.

Mahkememizce taraflar arasında tanzim edilen kira sözleşmesinin uzun süreli ve 3.kişileri bağlayacak güçte bir kira sözleşmesi olup olmadığı, araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma olup olmadığı, kira sözleşmesinin ve kira bedelinin maliye ve vergi dairelerine bildirilip bildirilmediği hususunda araştırma yapılmış ve davalı araç malikinin ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi marifetiyle inceleme yaptırılmış ve kira sözleşmesinin, fatura, ruhsat ve cari hesap hareketleri gibi yan delillerle desteklenmediği görülerek; davalı ... Ltd. Şti.'nin işletenlik sıfatının devam ettiğine karar verilmiştir.

Mahkememizce kaza tespit tutanağı ve alınan bilirkişi raporlarının incelenmesi sonucunda; davaya konu trafik kazasında davalı sürücü ...' ın KTK 56/c maddesinde belirtilen " araçlar arasındaki mesafe; sürücüler önlerinde giden araçları yönetmelikte belirtilen güvenli ve yeterli bir mesafeden izlemek zorundadırlar," maddesine ihlal ettiği ve asli kusurlara ilişkin 84/d maddesinde belirtilen " arkadan çarpma" fiilinin işlediği ve davacı sürücünün ihlal ettiği bir trafik kuralının olmadığı görülerek, davalı ...' ın % 100 oranında kusurlu olduğuna ve davacıya atfedilerek bir kusurun olmadığına karar verilmiştir.

Davacı tarafa ait aracın hasar bedelinin aracın kaza tarihindeki ikinci el rayiç değerine göre tamirinin ekonomik olup olmadığı, şayet aracın pert olduğu sonucuna varılırsa aracın kaza tarihindeki ikinci el piyasa rayiç değerinden sovtaj bedeli mahsup edilerek gerçek zarar miktarının belirlenmesi hususlarında mahkememizce bilirkişilerden ve Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'nden rapor alınmıştır. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin yerleşik uygulamasına göre aracın tamiri ekonomik değil ise bu durumda araç hasarı ve değer kaybı gibi taleplere hükmedilemeyecektir.

Mahkememizce 25/08/2016 tarihli ekspertiz raporunun incelenmesi sonucunda; kaza sonrası onarım bedelinin malzeme 60.528,91-TL, işçilik 3.875,00-TL olmak üzere KDV hariç toplamının 64.403,91-TL olduğu, görülmüştür.

Mahkememizce servis formunun incelenmesi ve buna istinaden düzenlenen ekspertiz raporunun incelenmesi sonucunda davacıya ait araçta, ön disk ( 2 adet ) ön fren balata (2 adet ), incir dişli ve ana çerçevede hasar izinin bulunmadığı, listede yer alan diğer parçalarda ise kalıcı deformasyon oluştuğu anlaşılmıştır.

Davacıya ait aracın tramer kayıtlarında kaza kaydının olmadığı görülmüştür.

Alınan bilirkişi raporlarının incelenmesi sonucunda, davacıya ait aracın olay tarihinde 71.000,00-TL, hasarlı haldeki sovtaj değerinin 20.000,00-TL olduğuna, davacının aracının onarımının ekonomik olmadığına ve pert - total işlemine tabi tutulmasına mahkememizce karar verilmiş olup , aracın kaza tarihindeki hasarsız haldeki 2. El piyasa sovtaj değerinin ise 20.00,00-TL olduğuna karar verilmiş, davacının maddi zararının ise 51.000,00-TL olduğuna hükmedilmiştir. Ayrıca pert - total işlemine tabi tutulan araçta değer kaybı meydana gelmeyeceğinden davacının bu talebinin reddine karar verilmiştir.

Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince kasten veya taksirle başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarara uğrayanların aynı kanunun 56. maddesi gereğince manevi tazminat isteme hakları bulunmaktadır.Davacı kazaya karışan kendisine ait aracın sürücüsüdür.Davacı kaza nedeni ile yaralanmamıştır. Trafik kazasının oluş şekli ve şiddetinin hafifliği gözetildiğinde, TBK.'nun 56. maddesi anlamında da olsa bir ruhsal ve duygusal bütünlüğünün bozulduğunun kabulüne imkan bulunmamaktadır. Davacı hasarlanan aracının tamiri ile ilgilenmek zorunda kalsa da, sarf ettiği masrafları zarara sebebiyet verenden talep edebiliceği, ancak bu durumun manevi tazminat koşullarını oluşturmadığı gözetilerek mahkememizce davacının manevi tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

Davalı ... şirketli ...Sigorta A.Ş.'nin faizden sorumluğunun 2918 sayılı KTK'nın 98/1 ve 99/1 maddeleri ile ilgili poliçe genel şartları uyarınca "rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü sonrasında" başlayacağı düzenlenmiş olduğu, davalı ... şirketine 09/09/2016 tarihinde başvurunun yapılmış olması neticesinde 8 iş günü ilavesi ile 22/09/2016 tarihi temerrüt tarihi olarak kabul edilmiş ve bu tarihten itibaren kabul edilen kısma davacının talebi doğrultusunda yasal faiz işletilmesine, diğer davalılar yönünden ise kaza tarihi olan 15/05/2016 tarihinden itibaren kabul edilen kısma davacının talebi doğrultusunda yasal faiz işletilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır