İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/204 K.2022/310

Mahkememizde görülmekte olan Banka Teminat Mektubunun İadesi Ve Depo Edilmesi (Depo Edilmesi İstemli) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili firma ile davalı firma arasında 11.08.2017 tarihli Doğalgaz ( ... ) Alım -Satım ve Ekipman Ariyet Sözleşmesi yapıldığını, sözleşme uyarınca tarafların ... tedariki hususunda anlaştığını, müvekkili tarafından davalının doğmuş veya doğacak zararlarına ilişkin olmak üzere 20.000,00 TL bedelli teminat mektubu verildiğini, ancak davalı firmaca davacı tarafın izni ve onayı olmaksızın ... tanklarının söküldüğünü ve tank saha montaj bedelleri ile ... tank saha demontaj bedelleri olan toplam 20.889,41 TL'nin müvekkili firmaya fatura edildiğini, davalı firmanın,

taraflar arasında yapılan 11.08.2017 tarihli sözleşmeye aykırı davranarak ve müvekkili firma ile müzakere etmeksizin tamamen keyfi bir şekilde söküm işlemleri yaptığını ve yapmış olduğu masrafları haksız ve kötü niyetli olarak müvekkili firmaya fatura ettiğini, davalı firmanın eylemlerinin ticari teamüllere ve taraflar arasındaki sözleşmeye aykırı olduğunu, bu hususta taraflar arasında yapılan görüşmelerden sonuç alınamadığından ...

25. Noterliğinin ... yevmiye numaralı ve ... tarihli ihtarnamesi ile davalı tarafa verilen teminat mektubunun iadesi hususunda ihtarname gönderildiğini, ihtarnamenin 21.02.2018 tarihinde davalı firmaya tebliğ edildiğini, davalı firmanın dava tarihi itibariyle ihtarnameye cevap vermediğini ve teminat mektubunu da iade etmediğini beyanla teminat mektubunun paraya çevrilmemesi hususunda ihtiyati tedbir kararı verilmesini ve yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ile davacı arasında akdedilen sözleşme ile, sözleşmede belirlenen ariyetlerin "..." adresine kurulacağı kararlaştırıldığını ve ariyetlerin söz konusu adrese teslim edilerek montajı sağlandığını, taraflar arasında bu hususta bir ihtilaf bulunmadığını, daha sonrasında davacı şirket yetkililerinin müvekkili şirkete ulaşarak,

ariyetlerin kurulu olduğu adresten mal sahibi tarafından ikame edilen tahliye davası nedeniyle tahliye edildiklerini, bu kapsamda ariyetlerin söz konusu adresten teslim alınması gerektiği bilgisini verdiklerini, bunun üzerine müvekkili şirket tarafından görevlendirilen teknik ekibin davalıya bırakılan ariyetlerden sökülebilecek nitelikte olanlarının söküm ve nakliyesini gerçekleştirdiklerini, sözleşmenin 1.13. maddesi uyarınca davacı tarafın ... tank sahası montaj, demontaj, vinç ve nakliye bedellerini müvekkili şirkete ödemekle yükümlü olduğunu, davacının kendi bilgisi ve onayı dışında ariyetlerin sökümünün gerçekleştiğini,

bu nedenle ... tank sahası montaj, demontaj, vinç ve nakliye bedellerinden sorumlu olmayacağı iddiasının kabulünün mümkün olmadığını, "..." adresindeki faaliyetin tahliye kararı ile sona ermesi nedeniyle sözleşmenin uygulanmasının olanaksız hale geldiğini ve davacının talebiyle sökülebilir nitelikteki ariyetlerin demontajı gerçekleştiğini, hâlihazırda ... adresinde başka bir şirketin faaliyetini sürdürdüğünü, fazlaya dair her türlü hakları saklı kalmak kaydıyla; davasının reddini;

davalının %20'den aşağı olmamak üzere tazminata mahkûm edilmesini, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Taraflar arasında akdedilen sözleşme örneği, teminat mektubu sureti, fatura örneği, ... 25. Noterliğinin ...tarih ... yevmiye numaralı ihtarname sureti, bilirkişi incelemesi, tanık beyanları, ... 25. İcra Dairesinin ...Esas sayılı dosyası,

GEREKÇE

Dava taraflar arasında düzenlenen doğalgaz alım satım ve ekipman ariyet sözleşmesi kapsamında verilen 20.000,00 TL tutarlı teminat mektubu iadesi istemine ilişkindir.

Tarafların yasal ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak; defterlerde gözüken alacak ve borç kayıtları ile hesap bakiyeleri tespit edilip, iddia , savunma ve itirazlar ile dosyaya sunulan belgeler değerlendirilerek taraflar arasındaki ticari faaliyetin hangi tarihte başladığı, devam edip etmediği, sonlanmış ise hangi tarihte sonlandığı, alacak borç ilişkisi, teminat mektubunun tarafların ticari defterlerinde kayıtlı olup olmadığı,

teminat mektubu tahsil edilmiş ise hangi tarihte tahsil edildiği ve teminat mektubunun iade şartlarının oluşup olmadığı noktasında rapor tanzimi için dosya mali müşavir bilirkişiye tevdi edilmiş olup bilirkişi 10/09/2021 tarihli raporunda özetle; davalının ibraz edilen ticari defterleri kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş olduğu, açılış ve kapanış tasdikleri yaptırıldığı ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olduğu görülmüş olup, mevcut tespitlere göre davalının ibraz edilen ticari defterlerinin kendi lehine delil vasfı taşımakla birlikte nihai kararın mahkemeye ait olduğu,

davacı tarafından ticari defter ve belgeler ibraz edilmediği, davalının ibraz edilen ticari defterlerinde davacıdan 20.880,41 TL alacağı olduğu, ibraz edilen bilgi ve belgelere göre taraflar arasındaki ticaretin 2017 yılında başladığı 2018 yılında son bulduğu, teminat mektubu ticari defter kayıtları hakkında bilgi ve belge ibraz edilmediği gibi tahsil edilip edilmediği konusunda bilgi ve belge ibraz edilmediği, taraflar arasındaki sözleşme kapsamında teminat mektubunun davacıya iade şartlarının oluşmadığı yönünde değerlendirme yapıldığı hususlarının rapor edildiği anlaşılmıştır.

Tarafların tanık deliline dayandıkları anlaşıldığından tanıklarını bildirmeleri için süre verilmiş, davacı tarafça tanık olarak Kutsi Kemal Topal bildirilmiş olup yapılan incelemede tanık olarak bildirilen şahsın davacı şirket temsilcisi olduğu anlaşılmakla dinlenilmesi talebinin reddine karar verilmiştir.

Taraflar arasında 23/06/2017 tarihli Doğalgaz ( ... ) Alım - Satım ve Ekipman Ariyet Sözleşmesi imzalanmış olup sözleşmenin. 1.1. Maddesi " İş bu sözleşmenin konusu MÜŞTERİ'nin Doğal Gaz ihtiyacının ... tarafından Sıvılaştırılmış Doğal Gaz (Sözleşmede kısaca “...” olarak anılacaktır.) ile karşılanması ve ...'nin kullanımında gerekecek Ek-1/B'de belirtilen depolama ve işletme ekipmanlarının ... tarafından müşteriye ariyet olarak verilmesidir. " 1.9.

Maddesi " müşteri işbu sözleşmeden dolayı ... karşı oluşabilecek her türlü borçlarının ifasının iş bu sözleşmede öngörülen ceza-i şartların ve kendisine ariyet olarak verilen depolama ve işletme ekipmanlarının bedeli karşılığının teminatı olarak ariyet tutanağı ... verecektir." 1.13. Maddesi " müşteri, işbu sözleşme çerçevesinde, ihtiyacı olan ... tamamını ilk ... teslimatından itibaren 5 (beş) yıl süre ile ...'ten almayı kabul eder.

Sözleşmenin süresinden önce herhangi bir nedenle sona ermesi durumunda; müşteri, ... tank sahası montaj, demontaj, vinç ve nakliye masraflarını ...'e nakden ve defaten ödeyecektir. " 2.9. Maddesi " İşbu sözleşmenin bitim süresinden önce fesih yahut herhangi bir sebeple sona ermesi durumunda müşteri, ariyet olarak almış olduğu depolama ve işletme ekipmanlarını 10 (on) gün içerisinde ...'e iade etmekle yükümlüdür.

Aksi takdirde müşteri gecikilen her gün için depolama ve işletme ekipmanlarının toplam değerinin yüzde ikisini fatura tarihindeki T.C.M.B döviz satış kuru üzerinden ceza-i şart olarak ...'e fatura karşılığı ödemeyi kabul ve taahhüt eder. Depolama ve işletme ekipmanlarının söküm işlemini ... gerçekleştirecek ve müşteride gerekli kolaylığı gösterecektir. Söküm işlemleri ile ilgili demontaj, taşıma ve indirme, bindirme masrafları (vinç temini) müşteriye ait olacaktır.

Depolama ve işletme ekipmanları ... kamyon üstünde gecikmeye mahal vermeksizin teslim edilecektir. " 3.4. Maddesinin e bendi " müşterinin bu sözleşme gereğince verdiği teminatlar, ...'in doğmuş ve doğacak bütün alacaklarının teminatı olarak kabul edilir. Doğacak herhangi bir alacak, verilmiş olan herhangi bir teminattan tahsil edilebilir." şeklindedir.

Sözleşme EK-1 değişkenlerin açıklanması başlıklı eklerin incelenmesinde müşterinin teslimat adresinin ...olduğu görülmüştür.

... 25. İcra Dairesinin ... İcra dosyasının incelenmesinde davadışı ...Tic. A.Ş. tarafından davadışı ...A.Ş. aleyhine kira alacağının tahsili ve ...adresinde bulunan kiralananın tahliyesi için icra takibi başlatılmış olduğu, borçlu tarafından takibe itiraz edilmesi üzerine ... 17. İcra Hukuk Mahkemesinin ...Esas sayılı dosyası ile davacı ...Tic.

A.Ş. tarafından itirazın kaldırılması ve tahliye talebinde bulunulduğu, mahkemece davanın kabulüne, davalının itirazının kaldırılmasına, akdin feshine ve tahliyeye karar verildiği anlaşılmıştır.

Verilen kararın istinaf edilmesi üzerine İstanbul BAM 36. Hukuk Dairesinin 03/02/2017 tarih 2017/96 Esas 2017/136 Karar sayılı ilamı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği, verilen kararın temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 04/10/2017 tarihli 2017/10909 Esas 2017/12169 Karar sayılı ilamı ile verilen kararın onanmasına karar verildiği görülmüştür.

Dosyada bulunan ... 4. İcra Dairesinin ...Talimat numaralı 16/12/2016, 17/12/2016, 18/01/2017 ve 01/02/2017 tarihli haciz tutanaklarının incelenmesinde ...adresinde bulunan taşınırlar üzerinde haciz konularak yedi emine teslim edildiği görülmüştür. Davadışı ...A.Ş.'nin ticaret sicil kaydının incelenmesinde ticaret merkezinin davacı ... Ltd. Şti. ile aynı olarak ... adresinde bulunduğu, Bevmar Gıda'nın yönetim kurulu başkanı ile davacı şirketin yetkilisinin ... olduğu görülmüştür.

Tüm dosya kapsamından taraflar arasında imzalanan ... ( ... ) Alım - Satım ve Ekipman Ariyet Sözleşmesi ile davalının davacıya doğalgaz satışı ile doğalgazın kullanımında gerekecek depolama ve işletme ekipmanlarını ariyet olarak verilmesini üstlendiği, sözleşmenin 23/06/2017 tarihinde 5 yıl süreli olarak imzalanmış olduğu görülmüştür. Taraflar arasında sözleşmenin süresinden önce sona ermiş olduğu hususunda ihtilaf yoktur.

Davalı vekilince sözleşmeye konu ekipmanların ariyetlerin kurulu olduğu adresten tahliye edilmeleri nedeniyle ariyetlerin teslim alınması bilgisi doğrultusunda ariyetlerin söküm ve nakliyesinin gerçekleştirildiği ileri sürülmüştür. Davacı vekilince ekipmanların bilgi ve onayları dışında davalı tarafından sökülmesi nedeniyle sözleşmenin imkansız hale geldiği ileri sürülmüştür.

Davalı tarafça ekipmanların davacının talimatı doğrultusunda söküldüğüne ilişkin yazılı bir belge sunulamamış ise de ... 25. İcra Dairesinin ...Esas sayılı dosyasının incelenmesinde ariyetlerin teslimat adresi olan ...adresinin tahliyesine ilişkin olarak verilen kararın Yargıtay 8. Hukuk Dairesince onanması nedeniyle tahliye edilecek olan adresten davalının ekipmanları sökerek alması ve sözleşmenin sona ermesinde davalının kusurunun bulunmadığı, sözleşmenin 1.13.

Maddesindeki sözleşmenin süresinden önce sona ermesi durumunda; müşterinin (davacı), ... tank sahası montaj, demontaj, vinç ve nakliye masraflarını ödeyeceği ve 2.9.

Maddesindeki sözleşmenin bitim süresinden önce sona ermesi halinde depolama ve işletme ekipmanlarının söküm işlemini ... gerçekleştireceği, söküm işlemleri ile ilgili demontaj, taşıma ve indirme, bindirme masraflarının müşteriye ait olacağı, düzenlemesi kapsamında davacının tank saha montaj ve demontaj bedellerinden sorumlu olduğu değerlendirilmiş olup davanın reddine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

Katip · (e-imza) Hakim · (e-imza)