İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/497 K.2020/623

Dava

Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkili şirket ile davalı şirket arasında kaza sigortaları grubunda reasürans sözleşmeleri imzalandığını, taraflar arasındaki uyuşmazlıkların tahkim yoluyla çözümleneceğini, tahkim yerinin İstanbul olacağının kararlaştırıldığını, davalı tarafın reasürans sözleşmesinden dolayı müvekkili şirkete, ödenmiş olan hasar dosyaları nedeniyle sözleşme tahtında yapması gereken ödemeleri yapmaması nedeniyle borcu bulunduğunu, müvekkili şirket tarafından, tahkim şartında kabul edilen usulle uygun olarak ... 'nun hakem olarak atandığını, söz konusu atama işleminin davalı tarafa bildirildiğini,

davalı tarafından da kendi hakemini tahkim şartında kararlaştırılan 4 haftalık süre içinde görevlendirilmesinin talep edildiğini, ancak hakem atamasının yapılmadığını, dava dilekçesi ekinde sunulan tahkim şartında, davalının hakemini atamaması nedeniyle, anılan hakemin, davacı tarafın talebi ile İstanbul Ticaret Mahkemesi tarafından görevlendirileceğinin kararlaştırıldığını, uyuşmazlığın çözümlenmesi için tahkim şartı gereği, davalı adına hareket edecek hakemin, davalı tarafça seçilmediğinden MTK'nun 7. Maddesi gereği davalı hakeminin mahkememiz tarafından görevlendirilmesini,

hakem görevlendirilirken sigortacılık sektöründe müvekkili şirkete rakip firmalara doğrudan ve/veya dolaylı şekilde ilgisi veya ilişkisi bulunan kişilerin hakem olarak atanmamasını talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı tarafa bildirilen adrese yurt dışı tebligatı çıkartılmış ise de, tebligatın yapılamadığı, yapılamadığına ilişkin düzenlenen evrak incelendiğinde, tebligat yapmaya yetkili kişi tarafından bildirilen adrese gidildiği ancak davalının başka bir adrese taşınması nedeniyle tebligatın yapılamadığının bildirildiği görülmüştür.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava hakem tayini talebine ilişkindir.

Milletler Arası Tahkim Kanunun 7. Maddesine göre "A) Taraflar, hakemlerin sayısını belirlemekte serbesttirler. Ancak bu sayı tek olmalıdır. Hakemlerin sayısı taraflarca kararlaştırılmamışsa üç hakem seçilir. B) Taraflarca aksi kararlaştırılmamışsa hakem seçiminde aşağıdaki kurallar uygulanır: 1. Ancak gerçek kişiler hakem seçilebilir.2.

Tek hakem seçilecek ise ve taraflar hakem seçiminde anlaşamazlarsa hakem, taraflardan birinin istemi üzerine asliye hukuk mahkemesi tarafından seçilir.3. Üç hakem seçilecek ise, taraflardan her biri bir hakem seçer; bu şekilde seçilen iki hakem üçüncü hakemi belirler.

Taraflardan biri, diğer tarafın bu yoldaki isteminin kendisine ulaşmasından itibaren otuz gün içinde hakemini seçmezse veya tarafların seçtiği iki hakem seçilmelerinden sonraki otuz gün içinde üçüncü hakemi belirlemezlerse, taraflardan birinin istemi üzerine asliye hukuk mahkemesi tarafından hakem seçimi yapılır. Üçüncü hakem, başkan olarak görev yapar.

4. Üçten fazla hakem seçilecek ise, son hakemi seçecek olan hakemler yukarıdaki bentte belirtilen usule göre taraflarca eşit sayıda belirlenir. Hakemlerin seçimi usulünü kararlaştırmış olmalarına rağmen;1. Taraflardan biri anlaşmaya uymazsa,2. Kararlaştırılmış olan usule göre tarafların veya taraflarca seçilen hakemlerin hakem seçimi konusunda birlikte karar vermeleri gerektiği hâlde, taraflar ya da hakemler bu konuda anlaşamazlarsa,3.

Hakem seçimi ile yetkilendirilen üçüncü kişi, kurum veya kuruluş, hakemi ya da hakem kurulunu seçmezse, Hakem veya hakem kurulunun seçimi, taraflardan birinin istemi üzerine asliye hukuk mahkemesi tarafından yapılır. Asliye hukuk mahkemesinin gerektiğinde tarafları dinledikten sonra bu fıkra hükümlerine göre verdiği kararlar kesindir.

Asliye hukuk mahkemesi, hakem seçiminde tarafların anlaşmalarını, hakemlerin bağımsız ve tarafsız olması, tarafların farklı tâbiiyette olmaları hâlinde tek hakem seçilecek ise bu hakemin tarafların tâbiiyetinden olmaması, üç hakem seçilecek ise bunlardan ikisinin bir tarafın tâbiiyetinden olmaması ilkelerini göz önünde bulundurur. Üçten fazla hakem seçilecek hâllerde de aynı usul uygulanır.

C) Kendisine hakemlik önerilen kimse, bu görevi kabul etmeden önce tarafsızlık ve bağımsızlığından şüphe etmeyi haklı gösteren hâl ve şartları açıklamak zorundadır. Taraflar önceden bilgilendirilmemiş oldukları takdirde hakem, daha sonra ortaya çıkan durumları da gecikmeksizin taraflara bildirir.

Hakem, taraflarca kararlaştırılan niteliklere sahip olmadığı, taraflarca kararlaştırılan tahkim usulünde öngörülen bir ret sebebi mevcut bulunduğu, tarafsızlığından şüphe etmeyi haklı gösteren hâl ve şartlar gerçekleştiği takdirde reddedilebilir." denilmektedir.

Yukarıda özetlenen madde de hakem seçiminde görevli mahkeme olarak Asliye Hukuk Mahkemesinden bahsedilmiş ise de, Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin kuruluş , görev ve yetkileri hakkındaki 5235 sayılı Kanunun 5.Maddesinde 18/06/2014 tarihli 6545 sayılı kanunun 45. Maddesi ile yapılan değişiklik, 7101 sayılı kanunun 55. Maddesi ile yapılan değişiklik gereğince "12/01/2011 tarihli ve 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununa ve 21/06/2001 tarihli ve 4686 Sayılı Milletlerarası Tahkim Kanununa göre yapılan tahkim yargılamasında "tahkim şartına ilişkin itirazlara,

hakemlerin seçimi ve reddine yönelik davalar ile yabancı hakem kararlarının tanıma ve tenfizine yönelik davalara ilişkin tüm yargılama safhaları bir başkan ve iki üye ile toplanacak heyetçe yürütülür ve sonuçlandırılır" denildiğinden hakem seçiminde mahkememiz görevlidir.

Taraflar arasında düzenlenen sözleşmede uyuşmazlığın tahkim yoluyla çözümleneceğinin kararlaştırıldığı, davacı tarafça hakem seçiminin yapıldığı, davalı tarafa hakemini seçerek bildirmesi için tebligat yapılmasına rağmen hakem ataması yapılmadığından davalı tarafın hakeminin mahkememizce atanması gerekmektedir.

Mahkememizce önce Tekin Memiş isimli hakem tayin edilmiş ise de ... 'in sigorta ve reasürans şirketinde çalışan veya bu şirketlerden emekli yönetici sıfatını taşımaması nedeniyle görevinden istifa ettiği görülmüştür.

Bunun üzerine Milletlerarası Tahkim Kanunun 7. Maddesine göre ".......3 hakem seçilecek ise bunlardan ikisinin, bir tarafın tabiiyetinden olmaması ilkesi gözönünde bulundurulur" denilmesi nedeniyle davalı tarafın yurt dışı kökenli şirket olması nedeniyle Türk vatandaşı olmayan ve sigorta ya da reasürans şirketlerinde çalışan veya bu şirketlerden emekli yönetici sıfatında olan hakemlik yapabilecek yabancı tabiiyetli hakemleri isim ve adresleri bildirilmesi istenilmiş ise de cevabi yazı incelendiğinde,

listelerinde sadece Türk vatandaşı hakemleri yer aldığı bildirilerek 20/08/2020 tarihli yazılarında ise belirtilen konularda hakemlik yapabilecek kriterleri taşıyan ... 'ın isminin bildirildiği görülmüştür.

Bildirilen hakem adayına tebligat çıkartılarak, geçerli bir mazereti var ise tebligatı aldığı tarihten itibaren 1 hafta içerisinde yazılı olarak bildirilmesi istenilmiş, usulüne uygun şekilde tebligat yapılmış ve süresinde herhangi bir itiraz ileri sürülmediğinden davalı tarafa hakem olarak ... 'ın atanmasına aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Başkan ... · e-imzalıdır Üye ... · ¸e-imzalıdır Üye ... · ¸e-imzalıdır Katip ... · ¸e-imzalıdır