İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/28 K.2019/233

Dava

Davacı vekili mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesinde , davacı ...'in eşi diğer davacının babası olan ... ...'in ... plaka sayılı kendi kullandığı araç ile seyir halinde iken 04/04/2013 tarihinde geçirdiği trafik kazasında vefat ettiğini, söz konusu aracın trafik sigortasının bulunmadığını, ...nın davacıların uğradıkları destekten yoksun kalma tazminatından sorumlu bulunduğunu belirterek şimdilik kişi başına 1.000 TL den 2.000 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

ISLAH

Davacılar vekili 03/11/2014 tarihli ıslah dilekçesi ile; davacı ... için istenen miktarı ıslah ederek toplamda 106.953,53TL ye çıkartmış, diğer davacı için ise istenen miktarı toplamda 39.605,59TL ye yükseltmiştir.

CEVAP

Davalı vekili vermiş olduğu cevap dilekçesi ile , ...nın trafik sigortası bulunmayan araç sürüsünün kusur oranı ve gerçek zarar miktarı ile sınırlı olarak sorumlu olduğunu, ...nın yasada belirtilen nedenlerle yaptığı ödemeler için zarara neden olanlara rucu hakkının bulunduğunu, ödeme yapıldığında davacılara rucu edileceğini, bu nedenle alacaklı ve borçlu sıfatlarının birleştiğini, ölenin mütefarik kusurunun tazminattan indirim sebebi olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, ...na karşı açılan destekten yoksun kalma tazminatına ilişkindir. Mahkememizce 27/11/2014 tarihli karar gerekçesinde.

"26/07/2007 tarihli ... yönetmeliği nin 9/b maddesi uyarınca, motorlu aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına neden olduğunda, kaza tarihinde geçerli olan teminat tutarları dahilinde sigortasını yaptırmamış olanların neden olduğu bedensel zararlardan davalı kurum sorumludur.Bu düzenlemeye göre somut olayda ilke olarak davalı ...

Hesabının sorumluluğu esastır.Anılan yönetmeliğin 16. maddesinde ise kurumca ödenen tazminatlar, aracını sigorta ettirmeyen araç işleteni ile araç sürücüsünden rucüen tazmin edileceği öngörülmüştür.Bu bağlamda , aracını sigorta ettirmeyen işleten ve araç ile kaza yapan sürücünün veya bu kişilerin ölümü halinde yasal mirasçılarının yansıma yolu ile gördüğü zararların daha sonra bu kişilerden rucü edilebileceğinden , Mülga B.K 116 , TBK 135. maddesi gereğince alacaklı ve borçlunun birleşmesi sonucunu doğuracağından davalı ...

Hesabından tazminin istenmesi mümkün değildir.(Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 12/04/2004 tarih 2009/10424 E 2010/3332 K nolu ilamı )

Dosya içerisinde bulunan ... İlçe Emniyet Müdürlüğü'nün 15/04/2014 tarihli yazı cevabı incelendiğinde , ... plakalı aracın kaza tarihinde davacıların murisi ... ... adına kayıtlı olduğu anlaşıldığından , yukarıda özetlenen TBK 135 , ... yönetmeliğinin 16.maddelerine göre alacaklı ve borçlu sıfatı birleştiğinden" ifadelerine yer verilerek davanın reddine karar verilmiş olup; bu karar Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin 24/12/2015 tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı ilamı ile mahkememiz ilamının bozulmasına karar verilmiştir. Bozma ilamında; "Davacıların uğradıkları zarara bağlı olarak talep ettikleri hak, salt miras yoluyla geçen bir hak olmayıp, bilimsel ve yargısal içtihatlarda kabul edildiği üzere destekten yoksun kalanın şahsında doğrudan doğruya doğan, asli ve bağımsız bir talep hakkıdır.

Davacıların ölenin salt mirasçısı sıfatıyla değil, destekten yoksun kalan üçüncü kişi sıfatıyla dava açtıklarına, ölüm nedeniyle doğrudan davacılar üzerinde doğan destekten yoksunluk zararının oluşumundaki kusurun davacılara yansıtılamayacağına, dolayısıyla araç sürücüsünün veya işletenin tam kusurlu olmaları halinde, desteğinden yoksun kalan davacıları etkilemeyeceğine, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’na göre, aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı davalı sigorta şirketi,

işletenin üçüncü kişilere verdiği zararları teminat altına aldığına ve olayda işleten veya sürücü tam kusurlu olsalar bile, destekten yoksun kalan davacılar da zarar gören üçüncü kişi konumunda bulunduğundan, davalı sigorta şirketinin sorumlu olacağına karar vermek gerekir. (HGK'nun 15.6.2011 gün ve 2011/17-142 esas-411 karar, HGK'nun 22.2.2012 gün 2011/17-787 esas 2012/92 karar, HGK'nun 16.01.2013 gün ve 2012/17-1491 esas, 2013/74 karar sayılı ilamları uyarınca)

O halde mahkemece, davacıların kazada hayatını kaybeden araç sürücüsünün desteğinden yoksun kalıp kalmadıkları değerlendirilerek, destekten yoksun kaldıklarının kabulü halinde davalı ... karşısında 3. kişi olarak tazminat talebinde bulunabilecekleri kabul edilerek karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir." ifadelerine yer verilmiştir. Hukuk Genel Kurulu'nun 2017-17/1315 E, 2017/1239 K sayılı kararında " BK.’nun 44. maddesi hükmüne göre ise zarar gören taraf, zararın doğmasına veya zararın artmasına sebep olmuş ise hâkim zarar ve ziyan miktarını indirebileceği veya zarar ve ziyan konusunda hüküm kurmaktan sarfınazar edebilecektir.

Yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler ışığında bir motorlu aracın işletilmesinin bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde araç işleteninin bu zarardan sorumlu olacağı düzenlendiğine göre, ilke olarak sürücünün (desteğin) ölümünden işletenin sorumlu olduğu, dolayısıyla davacının işletenden talepte bulunma hakkının bulunduğu kabul edilmelidir.

Yansıma yoluyla zarar görmüş olan destek tazminatı isteyenlerin, kendisine destek sağlayan kişinin sahip olduğu haktan fazlasına sahip olmaları mümkün değildir. Nitekim BK’nun 44/I. maddesi, hiç kimse kendi kusurundayararlanamaz ilkesine dayanmaktadır. Zararın artmasına veya doğmasına sebep olan kişi sonuçlarına da kendisi katlanmalıdır.

Diğer bir deyişle, nasıl ki desteğin ölümü sebebiyle meydana gelen zararın yansıma yoluyla destek görenleri etkilediği kabul ediliyorsa, desteğin kusurlu davranışlarının da aynı şekilde destek görenlere yansıyacağının kabul edilmesi gerekir.

Zira zarara uğramamak için gerekli özeni göstermeyen veya hatta zararın meydana gelmesini isteyen kimse, bu hareket tarzının sonuçlarına katlanmalı ve bu davranışının zararın meydana gelmesinde oynadığı role, etkisine ve derecesine göre zararı kısmen veya tamamen üzerine almalıdır.

Çünkü kendi kusuruyla sebebiyet verdiği ya da artmasına neden olduğu zararın ödettirilmesini istemek Türk Medeni Kanunu’nun 2. maddesinde düzenlenen doğruluk ve dürüstlük kurallarına aykırı olacaktır." demiş, davayı reddeden mahkeme kararını onamıştır.

Sürücünün ölümü nedeni ile onun desteğinden mahrum kalanların, işletenden ve onun sigortacısından destek tazminatı talebinde bulunabilecekleri ilke olarak benimsenmelidir.

Bu noktada dikkat edilmesi gereken husus, zarar verici bir olay sonucu ölen sürücünün ekonomik desteğinden yoksun kalanların uğradıkları zarar, ölen sürücünün değil, destekten yoksun kalanların, bir başka ifade ile, işletene göre üçüncü kişi durumunda olanların üzerinde doğan dolaylı ve yansıma yolu ile meydana gelen zarar olup, destekten yoksun kalanlar bu zararlarının tazmini için zarar sorumlusundan istemde bulunabilirler.

Ancak, yansıma yolu ile zarar görmüş olan destek tazminatı isteyenlerin, kendisine destek sağlayan kişinin sahip olduğu haktan fazlasına sahip olabilmeleri hukuken mümkün bulunmayıp, sürücünün ve dolayısıyla destek tazminatında bulunanların, kendi kusurlarından yararlanamazlar.

Bu durumda, işletenin destek sağlayan kişiye karşı ileri sürebileceği def’ileri, destekten yoksun kalanlara karşı ileri sürebilecek olmasına göre işleten, zararın oluşumunda sürücünün de birlikte kusurlu olduğunu ileri sürerek TBK'nın 52/1. maddesi gereğince, tazminatın sürücünün kusuru oranında indirilmesini isteyebilir. Zira trafik kazası sonucu ölenin desteğinden yoksun kalanların Zorunlu Mali Sorumluluk sigortacısına yöneltebilecekleri yansıma yolu ile oluşan zararla ilgili tazminat istemlerinin tutarı, işletene karşı ileri sürebilecekleri tutar kadar olmalıdır.

Dava konusu olayda, davacının desteği olan sürücünün aracı kullanırken tek taraflı kaza sonucu öldüğü, asli ve tam kusurlu olduğu belirlenmiştir. O halde, yukarda açıklanan ilkeler ışığında; sürücünün ve dolayısıyla destek tazminatında bulunanın kendi kusurlarından yaralanmaları mümkün olamayacağından, davacının talep ettiği destekten yoksun kalma tazminatından işletenin, dolayısıyla onun sorumluluğunu üstlenmiş olan Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortacısı olmadığından ...nın sorumluluğunun olmadığı nazara alınmalıdır.

Açıklanan sebeplerle davacılar, desteğinin asli ve tam kusurlu olarak sebebiyet verdiği kaza sonucunda vefat etmesi nedeniyle tazminat talebinde bulunmuşlarsa da, müteveffa kendi kusuruyla kazaya ve ölüme sebebiyet verdiğinden ve kendi sürücüsü olduğu aracın sigortacısına karşı dava açtığından, yukarıda belirtilen HGK kararı da dikkate alındığında davacı davalıdan destekten yoksun kalma tazminatı talebinde bulunamayacaktır.

İş bu nedenle mahkememizin 27/11/2014 tarihli 2014/438 Esas ve 2014/379 Karar sayılı kararında direnilmesine karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır